Avusturya’da askerlik 9 aya çıkıyor

Avusturya hükûmeti, uzun süredir tartışılan askerlik ve sivil hizmet reformunu parlamentonun değerlendirmesine sundu. Tasarıya göre mevcut 6 aylık zorunlu askerlik süresi toplam 9 aya çıkarılacak.

ORF’nin haberine göre tasarının 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girmesi hedefleniyor. Ancak sivil hizmetle ilgili bazı değişikliklerin kabulü için parlamentoda üçte iki çoğunluk gerekiyor. ÖVP, SPÖ ve NEOS’tan oluşan hükûmetin bu çoğunluğa ulaşabilmesi için muhalefetten destek alması şart.

Askerlik 6 aydan 9 aya çıkacak

Yeni sistemde askerler önce mevcut uygulamadaki gibi 6 aylık temel askerlik hizmetini tamamlayacak.

Ardından doğrudan bir aylık birlik tatbikatı yapılacak. Kalan iki aylık süre ise daha sonraki yıllarda milis kuvvetleri kapsamında düzenli tatbikatlarla tamamlanacak.

NEOS Meclis Grup Başkanı Yannick Shetty, milis tatbikatlarının tarihinin dört yıl önceden askerlere bildirilmesinin planlandığını söyledi. Böylece hem çalışanların hem de işverenlerin gerekli planlamayı önceden yapabilmesi hedefleniyor.

Askerlik yapanlara ödenen aylık ücretin de 1000 avroya çıkarılması planlanıyor. İzin hakkı ve hizmet koşullarının iyileştirilmesi de tasarıda yer alıyor.

Kadınlar için askerlik daha cazip hale getirilecek

Reform kapsamında kadınların gönüllü askerlik hizmetine katılımını artıracak düzenlemeler de hazırlanıyor.

Üniforma ve ekipmanların kadın askerlerin ihtiyaçlarına göre uyarlanması, ayrı yatakhaneler ve sanitasyon alanları oluşturulması planlanıyor. Kadın askerlere yönelik mentorluk programı da genişletilecek.

Ayrıca kadın askerlerin sorunlarıyla ilgilenecek özel bir temsilcilik oluşturulması öngörülüyor.

Sivil hizmet şimdilik 9 ay kalacak

Sivil hizmetin süresi ise ilk aşamada değişmeyecek ve 9 ay olarak kalacak. Ancak hükûmet, askerliği tercih eden gençlerin sayısının ciddi biçimde düşmesi ihtimaline karşı otomatik bir uzatma mekanizması hazırladı.

Bir takvim yılında zorunlu askerlik yapanların sayısı 13 bin 875’in altına düşerse, sivil hizmet iki yıl sonra 11 aya çıkarılacak.

ÖVP Meclis Grup Başkanı Ernst Gödl’e göre bu nedenle sivil hizmetin ilk kez 2029 yılında 11 aya çıkması mümkün.

11 aylık hizmet için üç seçenek olacak

Sivil hizmet süresi uzatılırsa gençlere üç farklı model sunulacak.

İlk seçenekte 11 ay kesintisiz hizmet yapılacak. İkinci seçenekte önce 9 ay hizmet tamamlanacak, kalan iki ay daha sonra aynı kurumda yapılacak.

Üçüncü seçenekte ise iki aylık ek hizmet yerine beş yıl içinde toplam 400 saat, yani yaklaşık 50 gün gönüllü çalışma yapılabilecek.

Ancak gönüllü çalışma süresinin tamamlandığı belgelenemezse kalan iki ay normal sivil hizmet olarak yapılacak.

Kriz halinde yeniden göreve çağrılabilecekler

Reformun dikkat çeken maddelerinden biri de sivil hizmet yapanların kriz dönemlerinde yeniden görevlendirilebilmesi.

Tasarıya göre sivil hizmetini tamamlayan kişiler iki yıl boyunca belirli bir kuruma bağlı tutulacak. Büyük bir kriz veya afet yaşanması halinde bu kişiler iki aya kadar olağanüstü sivil hizmete çağrılabilecek.

Çağrı çok kısa sürede yapılabilecek. Gerektiğinde kişinin iki iş günü içinde göreve başlaması istenebilecek.

Sivil hizmet yapanlara ayrıca görev alanlarına göre standart eğitim verilmesi planlanıyor. Afet, kriz ve acil durumlarda üstlenebilecekleri görevler de bu eğitimlerin parçası olacak.

Her yıl büyük kriz tatbikatı yapılacak

Yeni sistem yalnızca askerlik ve sivil hizmet sürelerini değiştirmeyecek.

Federal hükûmet, eyaletler ve belediyelerin her yıl ülke çapında büyük bir kriz tatbikatı yapması planlanıyor. Tatbikatlara ordu, sivil hizmet kuruluşları, itfaiye ve kurtarma ekipleri, bakanlıklar ile kritik altyapı şirketleri katılacak.

Elektrik kesintileri, hibrit saldırılar ve siber saldırılar olası senaryolar arasında bulunuyor. İlk büyük tatbikatın 2028 yılında yapılması hedefleniyor.

Muhalefetin desteği henüz garanti değil

Reformun en büyük siyasi sorunu ise sivil hizmet düzenlemeleri için gereken üçte iki çoğunluk.

FPÖ, hükûmetin müzakereye yeterince açık olmadığını savunuyor ve sivil hizmet süresinin doğrudan uzatılmasını istiyor. NEOS ise bu talebi reddediyor.

Yeşiller de görüşmeye açık olduklarını ancak hükûmete "açık çek" vermeyeceklerini açıkladı. Parti, askerlik hizmetinin güçlendirilmesi uğruna sivil hizmet yapanların haklarının geriletilmesine karşı çıkıyor.

Hükûmet ise görüşmelerin devam edeceğini ve reformun 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girmesinin hâlâ mümkün olduğunu belirtiyor. Tasarı için görüş bildirme süresi 12 Kasım’da sona erecek. Paketin aralık ayında parlamentoda oylanması planlanıyor.