Merz üzerindeki baskı artıyor

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, CDU/CSU-SPD koalisyonunun reform planlarını açıklarken “Bugün iyi bir gün” dedi. Hükûmet, bu paketle hem ekonomide hem de siyasette rahatlama yaratmayı umuyor.

Ancak ARD-DeutschlandTrend anketi, koalisyon üzerindeki baskının ne kadar büyük olduğunu gösteriyor. Infratest dimap tarafından 1317 seçmenle yapılan anket, koalisyon komitesinin kararlarından önce, pazartesi ile çarşamba günleri arasında gerçekleştirildi.

Merz’e memnuniyet yüzde 13’e düştü

Ankete göre Friedrich Merz’e destek bir ay öncesine göre daha da geriledi. Almanların yalnızca yüzde 13’ü Başbakan’ın çalışmalarından memnun olduğunu söyledi. Bu oran, bir önceki aya göre 3 puanlık düşüş anlamına geliyor.

Her 6 kişiden 5’i ise Merz’den memnun değil. ARD-DeutschlandTrend’in yaklaşık 30 yıllık tarihinde görevdeki hiçbir başbakan bu kadar düşük memnuniyet oranıyla değerlendirilmemişti.

CDU/CSU-SPD hükûmetine yönelik memnuniyetsizlik de aylardır yüksek seyrediyor.

AfD, CDU/CSU’nun 5 puan önünde

Anketin 'bu pazar seçim olsa' bölümünde AfD yüzde 27 ile birinci sırada yer aldı. CDU/CSU yüzde 22’ye geriledi. Böylece AfD, CDU/CSU’nun 5 puan önüne geçti.

SPD ise yüzde 12’ye düştü. Parti, yüzde 15’lik Yeşiller’in gerisinde kaldı. Sol Parti ise yüzde 11 ile SPD’ye oldukça yakın görünüyor.

Bu tablo, reform paketiyle güven tazelemek isteyen koalisyon için alarm niteliği taşıyor.

Emeklilik reformuna güven sınırlı

Hükûmet geçen hafta emeklilik reformu konusunda uzlaşmıştı. Çalışma Bakanı Bärbel Bas, Emeklilik Komisyonu’nun önerilerinin tümüyle uygulanacağını ve artık seçmece yapılmayacağını söylemişti.

Başbakan Merz de emekliliğin güvence altında kalacağını ve yüklerin toplumun tüm kesimleri ile kuşaklar arasında adil dağıtılacağını savunmuştu.

Ancak seçmenler bu açıklamalara temkinli yaklaşıyor. Ankete göre Almanların yüzde 35’i reformun yaşlılık güvencesini gerçekten daha istikrarlı hâle getireceğine inanıyor. Yüzde 52 ise buna inanmıyor.

Reformun kuşaklar arasında daha fazla adalet sağlayacağına inananların oranı yüzde 30’da kaldı. Yüzde 57 ise bunun gerçekleşmeyeceğini düşünüyor. Emekliler, çalışanlara göre plana daha fazla güveniyor. Yaşlı seçmenlerde güven, gençlere kıyasla daha yüksek.

Herkesin sisteme katılması destek buldu

Emeklilik paketindeki bazı başlıklar ise güçlü destek aldı. Serbest çalışanların, siyasetçilerin ve anonim şirket yönetim kurulu üyelerinin gelecekte yasal emeklilik sigortasına dahil edilmesi planına yüzde 84 destek çıktı.

Sermaye piyasasına dayalı ek emeklilik modeli de olumlu karşılandı. Bu modelde çalışan ve işveren primleri bir miktar artırılacak, bu bölüm zorunlu olarak sermaye piyasasında değerlendirilecek. Ankete göre seçmenlerin yüzde 56’sı bu adımı destekliyor.

Bu öneri özellikle CDU/CSU, Yeşiller ve SPD seçmenleri arasında olumlu karşılık buldu. Sol Parti seçmenleri ikiye bölünürken, AfD seçmenlerinin çoğunluğu bu modele karşı çıktı.

Emeklilik yaşının yükselmesine tepki var

Buna karşılık emeklilik yaşının yaşam beklentisine bağlanması ciddi tepki çekti. Plana göre yaşam süresi uzarsa emeklilik yaşı da yükselecek.

Ankete göre bu öneriyi doğru bulanların oranı yüzde 32’de kaldı. Yüzde 63 ise bunun yanlış yönde bir adım olduğunu düşünüyor.

CDU/CSU ve Yeşiller seçmenleri öneriye kıl payı çoğunlukla destek verirken, AfD, Sol Parti ve SPD seçmenlerinin çoğunluğu karşı çıkıyor.

63 yaş emekliliğinin kaldırılmasına çoğunluk karşı

Almanların büyük bölümü, uzun yıllar sigortalı çalışanlar için kesintisiz erken emeklilik imkânı sağlayan “63 yaş emekliliği” uygulamasının kaldırılmasına da karşı.

Ankete göre her 10 kişiden 7’si bu planı desteklemiyor. CDU/CSU dışındaki tüm partilerin seçmenlerinde karşı çıkanlar çoğunlukta. Öneriye destek verenlerin oranı ise yaklaşık yüzde 25.

Ekonomi ve iş kaybı kaygısı büyüyor

Anket, Almanya’da ekonomik endişelerin de arttığını gösteriyor. Almanların neredeyse 5’te 4’ü, ülkenin ekonomik gücü konusunda kaygı duyuyor. Her 2 kişiden 1’i ise yaşlılıkta para sıkıntısı yaşamaktan endişeli.

Çalışanlar arasında işini kaybetme korkusu da yükselmiş durumda. Çok büyük ya da büyük iş kaybı kaygısı taşıyanların oranı neredeyse 4’te 1’e ulaştı. Bu da yaklaşık 10 milyon kişiye karşılık geliyor.

İklim koruması geriye düşse de önemini koruyor

Dünyadaki krizler nedeniyle iklim koruması kamuoyunun öncelikleri arasında bir miktar geriye düşmüş görünüyor. Buna rağmen Almanların çoğunluğu, iklim politikasının geçici olarak ikinci plana atılmasına karşı.

Ankete göre seçmenlerin yüzde 36’sı mevcut krizler nedeniyle iklim korumasının siyasette bir süre geri planda kalabileceğini düşünüyor. Yüzde 58 ise buna karşı çıkıyor. AfD dışındaki tüm partilerin seçmenlerinde iklim korumasının önemini koruması gerektiğini düşünenler çoğunlukta.

Almanların 3’te 2’si, iklim değişikliğinin yaşam temellerini yok etmesinden kaygı duyuyor. Buna karşılık çoğunluk, iklim korumasında asıl sorumluluğun bireysel tüketicilerden çok sanayide olduğunu düşünüyor.

CO2 vergisi konusunda toplum bölünmüş

Ürün, mal ve hizmetlerin fiyatlarına ekolojik maliyetlerin daha fazla yansıtılması konusunda seçmenler ikiye bölünmüş durumda. Dar bir çoğunluk bu yaklaşımı reddediyor.

CDU/CSU seçmenlerinin yaklaşık yarısı ve AfD seçmenlerinin 10’da 9’u bu tür fiyat yönlendirmesine karşı. Yeşiller ve Sol Parti seçmenlerinde ise açık çoğunluk destek veriyor. SPD seçmenlerinde de kıl payı destek çoğunluğu var.

Bu tartışmanın en somut örneklerinden biri CO2 vergisi olarak gösteriliyor.

Sıcaklara hazırlık için geniş destek var

Almanya geçen hafta olağanüstü sıcaklarla karşı karşıya kaldı. Hafta sonunda bazı bölgelerde haziran ayı için 40 derecenin üzerinde rekor sıcaklıklar ölçüldü.

Bu konuda seçmenler arasında çok geniş bir uzlaşma var. Ankete göre Almanların 10’da 9’u siyasetin yollardan okullara, hastanelerden diğer kamu altyapısına kadar birçok alanı gelecekteki sıcak hava dalgalarına daha dayanıklı hâle getirmek için daha fazla kaynak ayırması gerektiğini düşünüyor.

Bu destek, Federal Meclis’te temsil edilen tüm partilerin seçmenlerinde görülüyor. Ancak kamu maliyesinin daraldığı bir dönemde bu talep, hükûmetin önündeki yeni ve pahalı sınavlardan biri olarak duruyor.