Kritik dava: Benzinli ve dizel yasağı 2030’a mı çekilecek?

Almanya’da içten yanmalı motorlu araçların geleceği yargıya taşındı. Federal Yüksek Mahkeme, iki önemli davayı görüştü. Davalar, Deutsche Umwelthilfe (DUH) yöneticileri tarafından açıldı.

Davacılar, Mercedes-Benz ve BMW’nin dünya genelinde en geç Kasım 2030’dan itibaren yeni benzinli ve dizel araç satmamasını talep ediyor.

Mevcut takvim 2035’i gösteriyor

AB kurallarına göre yeni benzinli ve dizel araçların 1 Ocak 2035’ten sonra tescil edilmemesi öngörülüyor. Ancak Avrupa Komisyonu son dönemde emisyon kurallarında esneklik sinyali verdi. Bazı şartlarda içten yanmalı motorlu araçların 2035 sonrasında da satılabileceği belirtiliyor.

Davacılar ise bu takvimin iklim hedefleri için geç kaldığını savunuyor.

“Şirketler Paris Anlaşması’nı ciddiye almalı”

DUH yöneticilerinden Jürgen Resch, duruşmada şunları söyledi:

Bugün iklim için dava açıyoruz. Mercedes Benz ve BMW gibi otomobil devleri de Paris İklim Anlaşması’nı ciddiye almak zorunda. Eğer bir şirket Belçika ya da Portekiz gibi orta ölçekli bir AB ülkesi kadar sera gazı salımına neden oluyorsa, ürünleriyle iklim korumasından kaçamaz.

CO₂ bütçesi tartışması

Davacılara göre büyük şirketlerin sınırlı birer ‘CO₂ bütçesi’ bulunuyor. Bu sınırların aşılması, Paris İklim Anlaşması hedeflerini tehlikeye atıyor.

Ancak bu bütçeler yasal olarak belirlenmiş değil. DUH, uzman raporlarına dayanarak Mercedes ve BMW için hesaplama yaptığını belirtiyor. Eğer sınırlar 2030’dan önce dolarsa satış yasağının da öne çekilmesi gerektiği savunuluyor.

Anayasa Mahkemesi kararı emsal olabilir mi?

Davacılar, 2021’de Federal Anayasa Mahkemesi’nin verdiği iklim kararına atıf yapıyor. Mahkeme o kararda, iklim yükünün genç nesillere bırakılmaması gerektiğine hükmetmişti. Ancak bu karar doğrudan devlete yönelikti.

Şimdi ise ilk kez en yüksek sivil mahkemede özel şirketlere karşı iklim temelli bir dava görülüyor. Alt mahkemeler daha önce, iklim sınırlarının yasama organı tarafından belirlenmesi gerektiğini söyleyerek davaları reddetmişti.

“Kararı parlamento verir”

BMW Sözcüsü Jörg Kottmeier, iklim hedeflerine ilişkin etkili önlemlerin siyasi süreçte belirlenmesi gerektiğini söyledi. Bu tür kararların mahkemede değil, parlamentoda alınması gerektiğini vurguladı.

Mahkeme kararını 23 Mart’ta açıklayacak. Çıkacak hüküm, Almanya’da ve Avrupa’da şirketlerin iklim sorumluluğu açısından emsal niteliği taşıyabilir.