Klingbeil’in tütün vergisi planına uyarı

Almanya’da Maliye Bakanı Lars Klingbeil’in tütün vergisini artırma planı tartışma yarattı. SPD’li Bakan, bütçedeki açığı kapatmak için tütün vergisini iki aşamada toplam yüzde 20 yükseltmek istiyor.

Ancak Vergi Mükellefleri Birliği, planın beklenen sonucu vermeyebileceği uyarısında bulundu. Bild’in haberine göre birliğin 28 sayfalık çalışmasında, vergi artışının devletin tahmin ettiği kadar ek gelir sağlamayabileceği belirtildi.

Uzmanlar, düzenlemeyi “Birleşmeden bu yana Almanya’daki en büyük tütün vergisi artışı” olarak nitelendirdi ve koalisyona planı durdurma çağrısı yaptı.

Geçmişte de ters tepmişti

Raporda, benzer bir vergi artışının yaklaşık 20 yıl önce de beklenen sonucu vermediği hatırlatıldı.

O dönemde sigara vergisi 3 yıl içinde yüzde 50’den fazla artırılmıştı. Maliye yönetimi yüksek gelir bekliyordu. Ancak birçok sigara kullanıcısı farklı yollara yöneldi.

Bazı tüketiciler yurt dışından sigara aldı, bazıları ise kaçak ve vergisiz ürünlere yöneldi.

Sonuçta devletin kasasına beklenen 16 milyar avro yerine yıllık biraz üzerinde 14 milyar avro girdi. Vergilendirilmeyen sigaraların payı 2004’te yüzde 16,1 iken 2007’de yaklaşık yüzde 20’ye çıktı.

“Bugünkü tablo daha riskli”

Vergi Mükellefleri Birliği’ne göre bugünkü koşullar geçmişe göre daha sorunlu. Çünkü halk zaten enflasyon ve yüksek yaşam maliyetleri nedeniyle baskı altında.

Raporda, sigara fiyatlarında sert artışların birçok kişiyi sigarayı bırakmaya değil, yasa dışı pazara yöneltebileceği uyarısı yapıldı.

Uzmanlar, bu nedenle vergi artışından beklenen milyarlarca avroluk ek gelirin hesaplanandan daha düşük kalabileceğini belirtiyor.

Alternatif ürünlerde farklı yaklaşım çağrısı

Raporda e-sigara, ısıtılmış tütün ürünleri ve nikotin poşetleri gibi alternatif ürünler için daha dikkatli bir vergi politikası önerildi.

Uzmanlara göre bu ürünler, bazı sigara kullanıcılarının tütün yakma yoluyla oluşan daha zararlı tüketim biçiminden uzaklaşmasına yardımcı olabilir. Bu nedenle bu ürünlerde yeni vergi artışlarından kaçınılması gerektiği savunuldu.

Vergi Mükellefleri Birliği ayrıca devletin kaçak tütün piyasasına karşı daha etkili mücadele etmesi hâlinde yüz milyonlarca avroluk ek vergi geliri elde edilebileceğini belirtti.

Sigara ne kadar pahalanacak?

Plana göre tütün vergisi iki aşamada artırılacak.

İlk artışın 1 Eylül 2026’da yürürlüğe girmesi öngörülüyor. Bu aşamada vergi yüzde 14,8 artırılacak. Böylece bir paket sigaranın fiyatı 1,18 ila 1,33 avro arasında yükselecek.

İkinci artış ise yılbaşında gelecek. Bu kez vergiye yüzde 5’in biraz üzerinde yeni bir zam yapılacak.

Plan yürürlüğe girerse bugün yaklaşık 8 ila 9 avro arasında satılan 20’li sigara paketi, 9,60 ila 10,80 avro arasına çıkacak.

Bütçe hesabı tartışmalı

Klingbeil’in planı, bütçeye ek gelir sağlama hedefiyle hazırlanıyor. Ancak uzmanlara göre yüksek vergi her zaman daha yüksek gelir anlamına gelmiyor.

Sigara fiyatlarının hızla artması, tüketimi azaltabilir; ancak aynı zamanda vergisiz ve kaçak ürünlere talebi de büyütebilir.

Bu nedenle tütün vergisi planı, Almanya’da yalnızca bütçe politikası değil, kaçak ticaret, tüketici davranışı ve sağlık politikası açısından da yeni bir tartışma başlığına dönüşmüş durumda.