Karlsruhe BMW ve Mercedes’e açılan iklim davalarını reddetti

Almanya’da Federal Mahkeme, Mercedes ve BMW’ye karşı açılan iki iklim davasını reddetti. Böylece iki otomobil üreticisinin 2030’dan itibaren yeni içten yanmalı motorlu araç satışını durdurması yönündeki talep kabul edilmedi.

Kararla birlikte mevcut siyasi takvim değişmedi. Almanya’da ve Avrupa’da içten yanmalı motorlu yeni otomobiller için öngörülen bitiş tarihi şimdilik 2035 olarak kalıyor.

Mahkeme topu siyasete attı

Karlsruhe’deki yargıçlar, Paris İklim Anlaşması hedeflerine nasıl ulaşılacağına mahkemelerin değil, siyasetin karar vermesi gerektiğine hükmetti. Buna göre mahkemeler şirketler için ayrı bir erken yasak koyamaz.

Bu nedenle Mercedes ile BMW, 2030 sonrasında da içten yanmalı motorlu otomobil satmayı sürdürebilecek. Mahkeme, böyle bir sınırın yargı kararıyla değil, yasama organının açık düzenlemesiyle getirilebileceğini vurguladı.

Çevreciler şirketleri de sorumlu tutuyordu

Davaları açan Alman Çevre Yardımı Derneği yöneticileri, büyük otomobil şirketlerinin de iklim hedeflerine ulaşmada doğrudan sorumluluk taşıdığını savunuyordu. Onlara göre küresel ölçekte faaliyet gösteren bu şirketlerin kullanabileceği karbon alanı sınırlı olmalıydı.

Davacılar, şirketlerin bugün yüksek emisyonlu üretimi sürdürmesinin ileride çok daha sert iklim önlemlerine yol açacağını, bunun da toplumun özgürlük alanını daraltacağını ileri sürdü. Bu nedenle erken bir ‘yanmalı motor çıkışı’nın gerekli olduğunu savundular.

Şirketlere ayrı karbon bütçesi yok

Federal Mahkeme ise bu görüşü kabul etmedi. Karara göre Paris İklim Anlaşması ile Alman iklim koruma yasası, Almanya devleti için bağlayıcı bir çerçeve oluşturuyor. Ancak bu çerçeveden tek tek şirketler için doğrudan bir karbon bütçesi çıkarılamaz.

Mahkeme ayrıca, böyle sınırlar koymanın yargının görevi olmadığını belirtti. Karar açıklanırken, gelecekteki iklim önlemlerinin belirlenmesinin tamamen yasama organının sorumluluğunda olduğu ifade edildi.

Otomobil şirketleri memnun

Kararın ardından Mercedes ve BMW memnuniyetlerini dile getirdi. Mercedes yönetimi, kararın iklim korumaya karşı olmadığını, aksine hukukî netlik sağladığını savundu.

Şirket cephesi, iklim hedefleriyle ilgili bağlayıcı kuralların hükûmet ve yasama organı tarafından belirlenmesi gerektiğini söyledi.

İlk büyük sivil iklim davasıydı

Bu iki dava, Almanya’da Federal Mahkeme’nin şirketlere karşı açılan ilk büyük sivil iklim davaları arasında yer aldı. Bu nedenle karar yalnızca otomotiv sektörü için değil, iklim mücadelesinin hukuk yoluyla ne kadar ileri taşınabileceği açısından da önem taşıyor.

Almanya’da iklim davaları yeni değil. 2021’de Anayasa Mahkemesi, siyasetten iklim yasasını genç kuşakların yükünü hafifletecek biçimde düzenlemesini istemişti. Bu yıl da yüksek mahkemenin gündeminde iklimle ilgili yeni anayasa şikâyetleri bulunuyor.