Emeklilikte 70 yaş Almanya’yı karıştırdı

Almanya’da emeklilik reformu, CDU/CSU ve SPD hükûmetinin en tartışmalı başlıklarından biri hâline geldi. Bild’in özel haberine göre, hükûmet tarafından kurulan 13 kişilik uzman komisyonu, emeklilik sistemini ayakta tutmak için kapsamlı değişiklikler öneriyor.

Komisyonun haziran sonunda sunması beklenen raporda, emeklilik yaşının kademeli olarak 70’e çıkarılması, emekli maaşı düzeyinin 2031’den sonra hafif düşürülmesi ve özel emeklilik birikimlerinin güçlendirilmesi öne çıkıyor.

Emeklilik yaşı kademeli artabilir

Bild’in aktardığına göre uzmanlar, emeklilik yaşının mevcut 67 seviyesinden kademeli olarak 70’e çıkarılmasını istiyor. Bu hedefin 2061 ya da 2062’den itibaren geçerli olması planlanıyor.

Geçiş süreci de aşamalı olacak. Buna göre 2040’ların başında emeklilik yaşının 68’e, 2050’lerin başında 69’a, 2060’ların başında ise 70’e çıkarılması gündemde. Bu düzenleme özellikle 1990’dan sonra doğanları etkileyecek.

Komisyonun amacı, yaşlanan nüfus ve artan maliyetler nedeniyle zorlanan emeklilik kasasını rahatlatmak. Uzmanlar, gelecek kuşakların da yeterli emekli maaşı alabilmesi için sistemin yeniden düzenlenmesi gerektiğini savunuyor.

Emekli maaşı düzeyi düşürülebilir

Komisyonun bir diğer önerisi, emekli maaşı düzeyinin 2031’den sonra kademeli olarak azaltılması. Bugün ortalama emekli maaşının ortalama ücrete oranı yüzde 48 seviyesinde. Uzmanlar bu oranın zamanla yüzde 46’ya indirilmesini öneriyor.

Bu değişiklik, yeni emekli olacak kişilerin maaşlarının bugüne göre daha düşük bağlanması anlamına gelebilir. Ancak mevcut emekli maaşlarında doğrudan kesinti yapılması beklenmiyor. Almanya’da mevcut maaşların düşürülmesi yasal olarak mümkün değil.

Amaç, federal bütçeden emeklilik kasasına yapılan desteğin daha yavaş artmasını sağlamak. Bu destek hâlen yılda 100 milyar avronun üzerinde bulunuyor.

63 yaşında emeklilik de masada

Uzmanların 63 yaşında emeklilik düzenlemesini de gözden geçirmek istediği belirtiliyor. Annelerin çocuk yetiştirme süreleri nedeniyle emeklilikte daha fazla hak kazanmasını sağlayan “Mütterrente” de tartışılan başlıklar arasında.

Komisyonun bu iki düzenlemeyi maliyetli bulduğu aktarılıyor. Ancak nihai raporda bu konularda nasıl bir öneri yer alacağı henüz netleşmedi.

Memurlar sisteme dahil edilmeyecek

Komisyonda en sert tartışmalardan biri memurların yasal emeklilik sigortasına dahil edilip edilmeyeceği konusunda yaşandı. Uzmanların çoğunluğu bu fikre karşı çıktı. Gerekçe olarak bunun emeklilik kasasını rahatlatmayacağı gösterildi. Çünkü memurlar sisteme dahil edilirse, ileride memur emeklilik ödemelerinin de aynı kasadan yapılması gerekecek.

CDU/CSU içinde destek var

CDU/CSU Meclis Grubu’nda önerilere destek veren isimler bulunuyor. CDU’lu Grup Başkanvekili Sepp Müller, ntv’ye yaptığı açıklamada, kendi kuşağının 2050’li yıllarda 70 yaşına kadar çalışmasının doğru olacağını söyledi.

Müller, bunun gelecek kuşakların emeklilik hakkını korumak için gerekli olduğunu savundu. Komisyonun önerilerinin yasal düzenlemeye dönüştürülmesi gerektiğini belirtti.

Ekonomist Marcel Fratzscher de Welt’e yaptığı açıklamada emeklilik yaşının 70’e çıkmasının kaçınılmaz olduğunu söyledi.

SPD temkinli, hükûmette uzlaşma yok

SPD cephesinde ise daha temkinli bir tutum var. SPD Eş Genel Başkanı Bärbel Bas’ın yönettiği Çalışma Bakanlığı, komisyon çalışmalarındaki ara değerlendirmeler hakkında yorum yapmak istemediğini açıkladı.

Reuters’a konuşan bir hükûmet kaynağı da emeklilik reformunun temel başlıklarında koalisyon içinde henüz uzlaşma sağlanmadığını belirtti. Bu nedenle önerilerin doğrudan yasaya dönüşüp dönüşmeyeceği belirsizliğini koruyor.

Sendikalar sert tepki gösterdi

SPD’ye yakın Alman Sendikalar Birliği (DGB), plana sert tepki gösterdi. DGB Başkanı Yasmin Fahimi, ARD-Morgenmagazin’de yaptığı açıklamada reformun sürekli daha fazla acı anlamına gelmesini eleştirdi.

Fahimi, emeklilik politikasının yalnızca matematik hesabı olarak görülemeyeceğini söyledi. Ona göre asıl çözüm, daha fazla insanı çalışma hayatına kazandırmak. Fahimi, özellikle daha fazla kadının tam zamanlı işlerde çalışabilmesi gerektiğini vurguladı.

BSW: Sosyal patlayıcı madde

BSW Genel Başkanı Fabio De Masi de önerilere karşı çıktı. De Masi, Bild’e yaptığı açıklamada planların ülke için ‘sosyal patlayıcı madde’ anlamına geldiğini söyledi.

De Masi, insanların 70 yaşına kadar çalışıp sonunda daha düşük maaş alacaksa emeklilik sistemine neden prim ödemeye devam edeceğini sordu. Komisyonun bu yaklaşımla emeklilik sistemini yıprattığını savundu.

CDU’nun işçi kanadı da mesafeli

Eleştiriler yalnızca muhalefetten gelmedi. CDU’nun işçi kanadı da emeklilik yaşının genel olarak 70’e çıkarılmasına mesafeli yaklaştı.

Hristiyan Demokrat İşçi Birliği Başkanı Dennis Radtke, AFP’ye yaptığı açıklamada böyle bir adımın ‘yanlış’ olacağını söyledi. Radtke, emeklilik yaşının artırılması tartışılacaksa bunun yaşam beklentisindeki gelişmeye bağlanması gerektiğini belirtti.

Radtke ayrıca malulen emeklilik sisteminde iyileştirme yapılmasını da şart koştu. Bu nedenle CDU içinde de öneriye kayıtsız şartsız destek bulunmuyor.

Özel emeklilik daha fazla öne çıkacak

Komisyonun nihai raporunda yalnızca yasal emeklilik sistemine odaklanmayacağı belirtiliyor. Uzmanlar, yasal emeklilik, işyeri emekliliği ve özel emeklilik birikimlerinden oluşan üç ayaklı yapının güçlendirilmesini istiyor.

Hedef, 10 ila 15 yıl içinde toplam emeklilik gelirinin bugünkünden daha yüksek olması. Ancak bu hedefin daha uzun çalışma hayatı, daha fazla özel birikim ve sistemde yeni kesintilerle birlikte gündeme gelmesi tartışmayı büyütüyor.

Reformun nihai hâli haziran sonunda komisyon raporuyla netleşecek. Ancak emeklilik yaşının 70’e çıkarılması önerisi şimdiden koalisyonu, sendikaları ve muhalefeti karşı karşıya getirdi.