Bilgi edinme hakkına fren planı

Almanya’da federal hükûmetin Bilgi Edinme Özgürlüğü Yasası’nda yapmak istediği değişiklikler sert eleştirilere yol açtı. Federal ve eyalet düzeyindeki bilgi edinme özgürlüğü yetkilileri, planların kamu kurumlarından bilgi alma hakkını ciddi şekilde zayıflatabileceği uyarısında bulundu.

Rheinland-Pfalz Bilgi Edinme Özgürlüğü Yetkilisi Dieter Kugelmann’ın açıklamasına göre Bilgi Edinme Özgürlüğü Yetkilileri Konferansı, hükümetin planlarını “Bilgiye erişimde büyük bir budama” olarak nitelendirdi.

Herkes bilgi isteyemeyebilir

Tartışmanın merkezinde Federal Bilgi Edinme Özgürlüğü Yasası bulunuyor. Bu yasa, 2006’dan bu yana yurttaşlara özel bir gerekçe göstermeden federal kurumlardan resmî bilgi talep etme hakkı veriyor.

Federal hükûmetin reform planına göre gelecekte federal kurumlardan bilgi talep edebilecek kişilerin kapsamı daraltılabilir. Ayrıca bazı alanların bilgi edinme hakkı dışında bırakılması da gündemde.

Bilgi edinme özgürlüğü yetkilileri ise bunun tehlikeli bir yön değişikliği olduğunu savunuyor. Yetkililere göre mevcut güvenlik sorunları, bilgiye erişimi bu kadar geniş biçimde sınırlamak için yeterli gerekçe değil.

“Güvenlik gerekçesi bahane ediliyor”

Konferans, hükûmetin güvenlik gerekçesini fazla geniş yorumladığını belirtiyor. Açıklamada, bütün alanları bilgi edinme hakkının dışına çıkarmaya ihtiyaç olmadığı vurgulandı.

Yetkililere göre federal hükûmet, güvenlik söylemini şeffaflığı sınırlamak için bahane olarak kullanıyor. Açıklamada, planlanan kısıtlamaların anlaşılır ve makul biçimde gerekçelendirilemediği ifade edildi.

Özellikle herkesin gerekçe göstermeden bilgi talep edebilmesi ilkesinden geri adım atılması sert şekilde eleştirildi. Bilgi edinme yetkilileri, bunun bilgi özgürlüğüne genel saldırı anlamına geleceğini belirtti.

Koalisyon sözleşmesiyle çelişiyor

Eleştirilerin bir başka nedeni de koalisyon sözleşmesi. Hükûmet ortakları, sözleşmede daha fazla açıklık ve şeffaflık vaadinde bulunmuştu.

Bilgi Edinme Özgürlüğü Yetkilileri Konferansı, federal hükûmeti bu söze bağlı kalmaya çağırdı. Reformun devletin işleyişini daha kapalı hâle getirmemesi, tam tersine kamu kararlarının daha anlaşılır ve denetlenebilir olmasını sağlaması gerektiği vurgulandı.

Muhalefet ve sivil toplum da tepkili

Hükûmet planına yalnızca bilgi edinme yetkilileri karşı çıkmıyor. Muhalefet siyasetçileri ve şeffaflık girişimleri de düzenlemeye tepki gösteriyor.

Eleştirenlere göre bilgi edinme hakkının daraltılması, yurttaşların devleti denetleme imkânını zayıflatır. Bu da kamu yönetiminde güveni artırmak yerine azaltır.