Berlin ev sahibini kayıt altına alıyor

Berlin, Almanya’da bir ilke hazırlanıyor. Bild’in haberine göre CDU ile SPD’nin üzerinde uzlaştığı yeni yasa tasarısı, başkentteki yaklaşık 1,75 milyon konut için ayrıntılı bir konut ve kira kaydı oluşturmayı öngörüyor. Böylece yalnızca kiracılar değil, ev sahipleri de daha kapsamlı denetime tabi tutulacak.

Ev sahiplerinden hangi bilgiler istenecek?

Tasarıya göre ev sahiplerinin dijital sisteme çok sayıda bilgi girmesi gerekecek. Bunlar arasında dairenin adresi, bulunduğu kat, konutun büyüklüğü, oda sayısı ve ısıtma sistemi gibi teknik özellikler yer alıyor.

Bunun yanında sosyal konut belgesine ilişkin bilgiler, kira sözleşmesinin başlangıç tarihi ve süresi, net soğuk kira tutarı, ısıtma ve su için alınan avans ödemeleri, modernizasyon nedeniyle eklenen ücretler ve emlak vergisinin daireye düşen payı da sisteme işlenecek.

Hedef kira denetimini sıkılaştırmak

Yeni kayıt sisteminin asıl amacı, kira bedellerinin hukuka uygun olup olmadığını daha sistemli biçimde denetlemek. Bu inceleme yapay zekâ desteğiyle yürütülecek.

Kurallara aykırı durumlar önce ilgili ilçe düzeyindeki konut denetim birimlerine iletilecek. Eğer kira sömürüsü şüphesi oluşursa, dosya doğrudan savcılığa kadar gidebilecek.

Berlin Kiracılar Birliği’nden Wibke Werner, böyle bir sistemin öncelikle konut piyasasındaki koşulları daha görünür kılacağını söyledi. Werner’e göre bu sayede sorunlu bölgelere daha hedefli müdahale etmek mümkün olabilir.

Kiracı komşusunun kirasını öğrenebilecek mi?

Tasarıdaki en hassas başlıklardan biri de veriye kimin erişeceği. CDU ile SPD’nin uzlaştığı çerçeveye göre sistem kamuya açık olmayacak. Verilere yalnızca haklı gerekçesi bulunan kamu kurumları ulaşabilecek.

Berlin Kiracılar Birliği’ne göre bir kiracının komşusunun tam olarak ne kadar kira ödediğini öğrenme hakkı çoğu durumda doğmayacak. Buna karşılık bina yapısı, mülk sahibi ve geçmişte yapılan yenilemeler gibi bilgilerin belirli durumlarda önemli görülebileceği savunuluyor.

Ev sahiplerinden sert tepki var

Tasarıya karşı çıkanların başında ev sahipleri örgütü Haus & Grund geliyor. Berlin Başkanı Carsten Brückner, kira kayıt sisteminin ev sahiplerine karşı yeni cezai adımların hazırlığı gibi görüldüğünü söyledi.

Bu tepki, Berlin’de zaten gergin olan kiracı-ev sahibi tartışmasının daha da sertleşeceğine işaret ediyor.

Yükümlülüğe uymayana yüksek ceza

Tasarıya göre ev sahipleri, yasa yürürlüğe girdikten sonra en geç 12 ay içinde bütün bilgileri dijital portala girmek zorunda kalacak. Daha sonra yaşanan değişikliklerin ise en geç bir ay içinde sisteme işlenmesi gerekecek.

Yanlış bilgi verilmesi hâlinde 10 bin avroya kadar para cezası uygulanabilecek. Tekrar eden ihlallerde ya da çok sayıda daireyi kapsayan durumlarda bu ceza 100 bin avroya kadar çıkabilecek.

Berlin’in hazırladığı bu adım, Almanya’da konut krizine karşı daha sert ve daha veri temelli bir denetim döneminin başlayabileceğini gösteriyor.