Bas’tan yapay zekâ uyarısı: İş kaybı değil, iş dönüşümü

Almanya Federal Çalışma Bakanı Bärbel Bas, yapay zekânın iş piyasasındaki etkileri için daha güçlü düzenleme çağrısı yaptı. SPD’li Bakan, yapay zekâ kullanımında çalışanların korunması, meslek içi eğitim ve devletin dijitalleşmesi gerektiğini söyledi.

Bas, re:publica medya konferansında yaptığı konuşmada, “Ülkemizin geleceğini herhangi bir teknoloji zengininin eline bırakmayacağız” dedi.

Bakan’a göre yapay zekâ gelişimi kendi hâline bırakılamaz. Bu alandan doğan kazançların da vergiler yoluyla topluma geri dönmesi gerekiyor.

Dijital başıboşluk uyarısı

Bas, bu konuda koalisyon ortağı CDU/CSU ile hâlâ bazı tartışmalar yapılması gerektiğini söyledi.

SPD’li Bakan’a göre önümüzdeki yıllar kritik olacak. Yapay zekânın insan ve makine arasında verimli bir iş birliği mi yaratacağı, yoksa ‘dijital başıboşluk’ yoluyla sosyal kazanımları mı zayıflatacağı bu dönemde belli olacak.

Bas, özellikle çalışan haklarının korunması konusunda eksikler bulunduğunu vurguladı.

“İş kaybından çok iş dönüşümü”

Bas, ABD’de bazı araştırmaların yapay zekâ nedeniyle mesleğe yeni başlayanların dezavantaj yaşadığını gösterdiğini belirtti. Ancak Almanya’da şu ana kadar benzer bir tablo oluşmadığını söyledi.

Bakan, “Yapay zekâ daha çok iş kaybına değil, iş dönüşümüne yol açıyor” dedi.

Bas’a göre asıl mesele, çalışanların bu dönüşüme hazırlanması. 2030’a kadar Almanya’da yapay zekâ ile bağlantısı olmayan neredeyse hiçbir iş kalmayacak.

Eğitim hedefi yüzde 65

SPD’li Bakan, 2030’a kadar meslek içi eğitime katılım oranının yüzde 65’e çıkarılmasını hedefliyor.

Bu, 25-64 yaş arası yetişkinlerin yaklaşık üçte ikisinin yılda en az bir kez bir eğitim programına katılması anlamına geliyor.

Bas’a göre bu hedef, toplumsal eşitsizliklerin kalıcı hâle gelmesini önlemek için de önemli. Çünkü yapay zekâ kullanımı iş dünyasında herkes için aynı hızda yayılmıyor.

Bas, kadınların iş hayatında yapay zekâyı erkeklere göre daha az kullandığını söyledi. Bu farkın özellikle Z kuşağında belirgin olduğunu belirtti. Bakan’a göre eğitim, nitelik kazandırma ve şirketlerde yapay zekânın sistemli kullanımı bu eşitsizliği azaltabilir.

Devlet de dijitalleşmeli

Bas, devletin dijitalleşme konusunda çoğu zaman ağır hareket ettiğini kabul etti.

Bunun değişmesi gerektiğini söyleyen Bakan, yurttaşların gelecekte sosyal yardımlarla ilgili işlemlerini dijital ortamda yapabileceği bir sosyal portal kurulacağını belirtti.

Ancak federal hükûmet, eyaletler ve belediyeler arasında hâlâ birbirinden kopuk dijital sistemler bulunduğunu söyledi. Bas ve Dijitalleşme Bakanı Karsten Wildberger’in çarşamba günü görevlendirmesi beklenen uzman kurulunun bu soruna çözüm önerileri hazırlaması planlanıyor.

Haftalık çalışma süresi uygulanacak

Bas, koalisyon sözleşmesinde yer alan haftalık çalışma süresi düzenlemesini hayata geçireceğini de söyledi.

Bir sendika temsilcisinin sorusu üzerine konuşan Bakan, iş ve aile yaşamının birlikte mümkün olmasını istediğini belirtti. Bas, insanların daha uzun çalışmaya zorlanmaması gerektiğini vurguladı.

SPD’li Bakan’a göre çalışma süresi yasasının temel koruma unsurları korunmalı. Dinlenme süreleri ve fazla mesai ödemeleri bunların başında geliyor.

“Bu bir koruma yasasıdır”

Bas, çalışma süresi yasasının çalışanları korumak için var olduğunu söyledi. “Bu bir koruma yasasıdır, bu noktada duruşum değişmez. Bu yasa ortadan kaldırılamaz” dedi.

Bakan’a göre toplu sözleşme olmayan alanlarda haftalık çalışma süresine geçiş sırasında çalışanlar özellikle korunmalı. Amaç, iş ve özel hayat arasındaki sınırların tamamen silinmesini önlemek.

Bas, yapay zekânın da bu sınırları ortadan kaldıracak bir baskı aracına dönüşmemesi gerektiğini vurguladı.