Almanya’da 'liberal demokrasiye' destek arttı

Almanya’da demokrasiye verilen destek yeniden yükseldi. Bertelsmann Stiftung’un yayımladığı Demokratiemonitor 2026 araştırmasına göre, halkın yüzde 82’si liberal demokrasinin temel değerlerini destekliyor.

Bu oran 2019’da yüzde 80’di. Araştırma, AfD’nin anketlerde güç kazandığı ve özellikle doğu eyaletlerinde birinci parti olma ihtimalinin tartışıldığı bir dönemde dikkat çekici bir tablo ortaya koydu.

Seçimlere güven yükseldi

Bertelsmann Stiftung’un uzun dönemli araştırmasına göre, incelenen sekiz başlığın altısında demokrasiye destek arttı. Artış oranı başlıklara göre 2 ila 5 puan arasında değişti.

En güçlü destek, serbest ve adil seçimlerde görüldü. Almanların yüzde 91’i özgür ve adil seçimleri demokrasinin temel değeri olarak destekliyor. Bu oran 2019’a göre 5 puan arttı.

Parlamentoya verilen destek de yükseldi. Halkın yüzde 83’ü parlamentonun demokrasideki rolünü olumlu görüyor. Bu, 2019’a göre 3 puanlık artış anlamına geliyor.

Siyasi partilere güven de arttı

Almanya’da sık sık eleştirilerin hedefi olan siyasi partilerin demokrasideki işlevine verilen destek de yükseldi.

Araştırmaya göre halkın yüzde 77’si partilerin demokratik sistemdeki rolünü destekliyor. Bu oran 2019’a göre 5 puan arttı.

Bertelsmann araştırmasının yazarlarından Robert Vehrkamp, bu sonucu Almanya demokrasisi için ‘çok yüksek bir meşruiyet değeri’ olarak değerlendirdi.

Vehrkamp, Bild’e yaptığı açıklamada, demokrasinin işleyişine yönelik eleştirilerin sistemi reddetmek anlamına gelmediğini belirtti. Vehrkamp, “İnsanlar demokrasinin işleyişini eleştirdiğinde bu, demokrasiyi genel olarak sorguladıkları anlamına gelmez. Tam tersine” dedi.

Haklar ve katılımda düşüş var

Araştırmada iki alanda gerileme görüldü. Yurttaş haklarına verilen destek 2 puan, siyasi katılıma verilen destek ise 1 puan düştü.

Buna rağmen temel haklara destek hâlâ yüksek. Almanların yüzde 81’i devlet keyfiliğine karşı korunma ve bireysel özgürlüklerin güvence altına alınması gibi temel yurttaş haklarını destekliyor.

Seçim dışı siyasi katılım da toplumda geniş kabul görüyor. Halkın yüzde 79’u yurttaş diyalogları, gösteriler ve yurttaş inisiyatifleri gibi katılım biçimlerini olumlu değerlendiriyor.

Eleştiri var ama destek güçlü

Araştırmanın temel sonucu, Almanların siyasi gündeme yönelik eleştirilerine rağmen demokrasinin temel değerlerinden vazgeçmediğini gösteriyor.

Bertelsmann Stiftung’a göre Almanya’da liberal demokrasinin dayanaklarına verilen destek yüksek kalmaya devam ediyor. Hatta birçok temel alanda bu destek son yıllarda güçlendi.

Demokratiemonitor 2026 için 2019 ile 2025 arasında altı temsili anket yapıldı. Her ankette 5 binden fazla kişiyle görüşüldü.