Almanya’da emeklilik alarmı: Giderler üçe katlandı, çalışan sayısı azalıyor

Almanya’da emeklilik sistemi üzerindeki baskı büyüyor. Initiative Neue Soziale Marktwirtschaft’in yeni çalışmasına göre ülke, dünyanın en hızlı yaşlanan ekonomileri arasında yer alıyor.

Raporda, emeklilik, sağlık ve bakım sigortalarının giderek daha az çalışan tarafından finanse edilmek zorunda kaldığı vurgulandı.

Her emekliye 2,5 çalışabilir kişi düşüyor

Çalışmaya göre Almanya’da bugün her emekliye 2,5 çalışabilir yaşta kişi düşüyor.

Başka bir ifadeyle, 20-64 yaş aralığındaki her 100 kişiye karşılık 38,8 emekli bulunuyor.

Ancak bu denge hızla bozulacak. Bebek patlaması kuşağının büyük ölçüde emekli olacağı 2037’de her emekliye yalnızca 1,9 çalışabilir kişi düşecek.

2070’e gelindiğinde bu oran 1,7’ye kadar gerileyecek.

Reform yapılmazsa katkılar artabilir

INSM’ye göre sistem reforme edilmezse Almanya’yı daha yüksek sigorta primleri, federal bütçe üzerinde daha ağır yük ve olası hizmet kesintileri bekliyor.

Raporda, emeklilik sisteminin bugünkü yapısıyla uzun vadede sürdürülebilirliğinin zorlaştığı belirtildi.

Almanya hızla yaşlanıyor

Sanayileşmiş ülkeler içinde yalnızca Japonya, İtalya ve Fransa’nın Almanya’ya benzer ölçüde yüksek yaşlı nüfus oranına sahip olduğu kaydedildi.

Almanya, bu alanda OECD ortalamasının belirgin biçimde üzerinde yer alıyor. Avrupa içinde de en hızlı yaşlanan ülkeler arasında gösteriliyor.

Rapora göre bu tablo sürpriz değil. Federal İstatistik Dairesi, bugünkü nüfus gelişimini yaklaşık 25 yıl önce büyük ölçüde doğru tahmin etmişti.

Çalışmayı hazırlayanlara göre siyaset, buna rağmen gerekli reformları zamanında yapmadı.

Emeklilik giderleri üçe katlandı

Raporda en dikkat çeken verilerden biri emeklilik harcamalarındaki artış oldu.

1990’ların başında yasal emeklilik sigortası yılda 134 milyar avro ödeme yapıyordu. Bugün bu tutar yıllık 427 milyar avroya çıktı.

Bu, 30 yılda üç kattan fazla artış anlamına geliyor. Emeklilik harcamaları artık Almanya’nın gayrisafi yurt içi hasılasının yüzde 10,8’ine denk geliyor.

Sermaye birikimi çok düşük

INSM, Almanya’nın emeklilikte sermaye birikimi açısından da zayıf kaldığını savundu.

Rapora göre Almanya’da emeklilik amaçlı birikmiş sermaye, gayrisafi yurt içi hasılanın yalnızca yüzde 6,4’ü düzeyinde.

OECD ortalaması ise yüzde 95,2. Çalışmayı hazırlayanlar bu durumu “dramatik biçimde yetersiz sermayelendirme” olarak tanımladı.

Özel ve iş yeri emeklilik harcamaları da Almanya’da düşük seviyede bulunuyor. Bu oran Almanya’da yüzde 0,7 iken, ABD ve İsviçre’de yüzde 5,7’ye ulaşıyor.

Emeklilikte geçirilen süre ikiye katlandı

Rapora göre Almanya’da emeklilik yaşı yükselmesine rağmen emeklilikte geçirilen süre OECD karşılaştırmasında orta sıralarda kalıyor.

Erkekler iş hayatından ayrıldıktan sonra ortalama 19 yıl, kadınlar ise 22,4 yıl emekli maaşı alıyor.

1957’den bu yana genel ortalama emeklilik süresi 10,4 yıldan 20,5 yıla çıkarak neredeyse ikiye katlandı.

Ancak Fransa, Lüksemburg ve Avusturya’da birçok kişi Almanya’ya göre daha erken emekli oluyor. İsviçre ve İsveç’te ise daha yüksek yaşam beklentisi nedeniyle emeklilikte geçirilen süre farklı biçimde öne çıkıyor.

Baskı büyüyor, karar siyasette

Çalışma, Almanya’da emeklilik tartışmasının yalnızca emeklilik yaşıyla sınırlı kalamayacağını gösteriyor.

Sistemin finansmanı, çalışan sayısındaki düşüş, sağlık ve bakım sigortalarının yükü, özel ve iş yeri emekliliğinin rolü önümüzdeki yıllarda daha sert tartışılacak başlıklar arasında yer alıyor.

INSM’ye göre Almanya, reformları erteledikçe maliyet daha da büyüyecek.