Almanların yatırım önceliği değişti

Hans-Böckler Vakfı’na bağlı Makroekonomi ve Konjonktür Araştırma Enstitüsü’nün 2025 sonbaharında yaklaşık 2700 kişiyle yaptığı ankete göre, Almanya’da en güçlü yatırım talebi sağlık ve bakım alanında toplandı. Katılımcıların yüzde 91’i devletin bu alandaki harcamaları artırmasını istedi.

Sağlık ve bakımın ardından eğitim geldi. Ankete katılanların yüzde 87’si eğitime daha fazla kamu kaynağı ayrılmasını destekledi. Yollar, köprüler ve otoyollar için daha fazla yatırım isteyenlerin oranı yüzde 82 oldu. Kamu güvenliği yüzde 80, demiryolu bağlantıları ve toplu taşıma ise yüzde 78 ile öne çıkan diğer başlıklar oldu.

İklim koruması geriledi

Araştırmaya göre iklim ve çevre koruması artık önceki yıllardaki kadar güçlü destek görmüyor. Bu alanda daha fazla kamu harcaması isteyenlerin oranı yüzde 53’te kaldı. Yaya ve bisiklet yolları için destek yüzde 51, mobil iletişim ve internet altyapısı için ise yüzde 56 olarak ölçüldü.

IMK, 2021’de yapılan önceki araştırmayla karşılaştırıldığında en sert düşüşün iklim ve çevre korumasında yaşandığını belirtti. Bu alandaki destek 20 puan geriledi. Mobil ağ ve internet yatırımlarında düşüş 12 puan oldu. Yaya ve bisiklet yollarında ise 4 puanlık gerileme görüldü.

Buna karşılık en güçlü artış yollar, köprüler ve otoyollarda kaydedildi. Bu başlıkta destek 23 puan yükseldi. Kamu güvenliği ile demiryolu ve toplu taşıma yatırımları da 11’er puan arttı.

Halk yatırım istiyor ama borca mesafeli

Araştırmada dikkat çeken bir başka nokta da finansman tartışması oldu. Katılımcıların yüzde 59’u, kamu yatırımları için devletin ek borç alabilmesine sıcak baktı. Ancak daha somut biçimde “Yatırımlar nasıl finanse edilmeli?” sorusu yöneltildiğinde tablo değişti.

Bu soruya katılımcıların yüzde 66’sı, başka alanlardaki harcamaların kısılması yanıtını verdi. Krediyle finansmanı doğrudan tercih edenlerin oranı ise yalnızca yüzde 19’da kaldı.

Bu da Almanya’da halkın yatırımı desteklediğini, ancak borçlanma konusunda hâlâ temkinli davrandığını gösteriyor.

IMK’den borç kuralı çıkışı

IMK’ye göre Almanya’daki yatırım ihtiyacı çok büyük. Enstitü, 2024 itibarıyla gerekli kamu yatırımının en az 600 milyar avro düzeyinde olduğunu belirtiyor. Kuruma göre borçla finanse edilen özel fonlar bile bu ihtiyacın en fazla üçte ikisini karşılayabilir.

Bu nedenle IMK, yalnızca bütçe içinde kaynak kaydırmanın yeterli olmayacağını savunuyor. Enstitüye göre Almanya’nın yatırım yapabilmesi için borç kurallarını da yatırım lehine yeniden düzenlemesi gerekiyor.

Araştırma, Almanya’da kamu yatırımı tartışmasının yön değiştirdiğini gösteriyor. İklim koruması önemini korusa da halkın önceliği artık daha somut ve günlük yaşamı doğrudan etkileyen alanlara kaymış görünüyor.