2,76 milyon gencin meslek diploması yok

Almanya'da kalifiye eleman açığı büyürken milyonlarca genç mesleki eğitimini tamamlayamıyor. Federal Hükûmetin 2026 Mesleki Eğitim Raporu'na göre 20-34 yaş arasındaki 2,76 milyon kişinin herhangi bir mesleki yeterlilik belgesi bulunmuyor. Bu sayı, söz konusu yaş grubundaki genç yetişkinlerin yaklaşık yüzde 20'sine karşılık geliyor.

Mesleki eğitim yeri arayan gençlerin durumu da giderek kötüleşiyor. Federal İş Ajansının verilerine göre son dönemde yalnızca 179 bin başvuru sahibi mesleki eğitim yeri bulabildi. Bu sayı önceki yıla göre 12 bin kişi azaldı.

Federal İş Ajansı Başkanı Andrea Nahles, eğitim yeri bulabilenlerin kayıtlı başvuru sahiplerinin yalnızca yüzde 40'ını oluşturduğunu belirtti. Nahles, "Bu, Almanya'nın yeniden birleşmesinden bu yana görülen en düşük oran" dedi.

Şirketler eleman arıyor ama gençler eğitim bulamıyor

Almanya'da birçok şirket kalifiye eleman bulmakta zorlanırken gençlerin mesleki eğitim olanaklarına erişememesi dikkat çekiyor.

Federal Mesleki Eğitim Enstitüsü (BIBB) Başkanı Sandra Garbade'ye göre bunun iki temel nedeni bulunuyor. Ekonomik sıkıntılar nedeniyle şirketler daha az mesleki eğitim kontenjanı açıyor. Ayrıca işverenlerin aradığı niteliklerle gençlerin sahip olduğu beceriler her zaman örtüşmüyor.

Alman Sendikalar Birliğinin (DGB) Eğitim Politikaları Sorumlusu Jan Krüger ise mesleki diploması olmayan gençlerin işsizlik ve güvencesiz çalışma riskiyle karşı karşıya olduğunu vurguladı.

Krüger'e göre bu gençlerin önemli bir bölümü, çalışma hayatına daha başlamadan dezavantajlı duruma düşüyor. İş bulabilenler de çoğu zaman geçimlerini sağlamaya yetmeyen ücretlerle çalışıyor.

700 avroluk kiralar eğitimin önünde engel

Gençlerin mesleki eğitim yeri bulmasını zorlaştıran bir başka sorun ise konut fiyatları.

Özellikle büyük şehirlerde ortak kullanılan bir evde tek oda kiralamak bile aylık 700 avroyu aşabiliyor. Ailelerinden maddi destek alamayan gençler, başka bir şehirdeki eğitim olanaklarını bu nedenle değerlendiremiyor.

Frankfurt'taki Kolping Gençlik Yurdu, bu soruna çözüm üretmeye çalışan kuruluşlardan biri. Mesleki eğitim gören gençlere gelirlerine göre belirlenen uygun fiyatlı konaklama sağlanıyor.

Yurtta kalan Nicklas Wagner, internet dâhil aylık 200 avro kira ödediğini söyledi. Wagner, normal koşullarda 700 avroluk bir kirayı karşılayamayacağını belirtti.

Yurtta ayrıca mesleki eğitim sırasında sorun yaşayan gençlere ders desteği ve danışmanlık sunuluyor. Gerektiğinde işverenlerle görüşülerek gençlerin eğitimlerini yarıda bırakmaları önlenmeye çalışılıyor.

Çocuklu aileler için mesleki eğitim daha da zor

Mesleki eğitime erişimde özellikle çocuk sahibi gençler zorluk yaşıyor.

Bochum'da yaşayan 22 yaşındaki Sara Krämer, hemşirelik eğitimi almak istiyordu. Ancak yaklaşık üç yaşındaki kızını tek başına büyüttüğü için tam zamanlı programa katılamadı.

Krämer, kızının gittiği anaokulunun sabah 07.00'de açıldığını, hastanedeki uygulamalı eğitimin ise saat 06.00'da başladığını anlattı.

Bochum'daki Katolik Hastanesinin yarı zamanlı eğitim programı sayesinde Krämer mesleki eğitime başlayabildi. Normalde üç yıl süren program, haftalık çalışma süresinin azaltılması nedeniyle dört yıla uzatıldı.

Programı geliştiren BIGEST Hemşirelik Okulundan Bettina Lenk, bu tür esnek uygulamalar olmadan çok sayıda nitelikli çalışanın iş gücü piyasasına kazandırılamayacağını belirtti.

Sendikalardan hükûmete çağrı

DGB, Federal Hükûmetin gençlerin mesleki eğitime erişimini kolaylaştırmak için daha fazla sorumluluk üstlenmesini istiyor.

Sendika temsilcisi Jan Krüger, önceki hükûmet döneminde uygulamaya konulan 'mesleki eğitim garantisi'nin beklendiği gibi işlemediğini söyledi. Krüger, sistemde kapsamlı iyileştirmeler yapılması çağrısında bulundu.

Uzmanlar, şirketlerde staj olanaklarının artırılmasını, mesleki eğitim görenler için uygun fiyatlı konutlar sağlanmasını ve gençlere bireysel danışmanlık verilmesini öneriyor.

CDU/CSU ve SPD'nin koalisyon anlaşmasında da mesleki yeterlilik belgesi bulunmayan gençlerin sayısının azaltılması hedefleniyor. Ancak son veriler, Almanya'nın hem gençleri çalışma hayatına hazırlamakta hem de ihtiyaç duyduğu kalifiye iş gücünü yetiştirmekte giderek daha fazla zorlandığını gösteriyor.