160 bin konut tartışması: Hükûmette kamulaştırma anlaşmazlığı

Almanya'da Berlin'deki büyük emlak şirketlerine ait konutların kamu mülkiyetine geçirilmesini zorlaştırmayı amaçlayan yasa tasarısı, Federal Hükûmet içinde görüş ayrılığına yol açtı. İçişleri Bakanı Alexander Dobrindt'in (CSU) hazırladığı düzenlemeye, koalisyon ortağı SPD'den itiraz geldi.

Tagesschau'nun haberine göre Federal Adalet Bakanı Stefanie Hubig (SPD), önerinin hukuki açıdan yeterince açıklığa kavuşturulmadığını söyledi.

Hubig, Kölner Stadt-Anzeiger gazetesine yaptığı açıklamada, "Hâlâ yanıtlanması gereken çok sayıda soru var. Tartışma da elbette sona ermiş değil. Düzenlemeye yönelik anayasal ve siyasi kaygıları ciddiye alıyorum" dedi.

160 bin konutun kamuya geçirilmesi engellenmek isteniyor

Tartışmanın merkezinde, Berlin'de kurulması olası Sol Parti öncülüğündeki yeni eyalet hükûmetinin konut politikası bulunuyor.

Sol Parti, SPD ve Yeşillerin oluşturabileceği koalisyon, büyük emlak şirketlerine ait 160 bine kadar kiralık konutu kamu mülkiyetine geçirmeyi planlıyor.

İçişleri Bakanı Dobrindt ise bu süreci zorlaştıracak bir 'Yatırımları Koruma Yasası' hazırlıyor.

Taslağa göre konutların kamu mülkiyetine geçirilmesi, ancak bunun kesinlikle gerekli olduğunun kanıtlanması durumunda mümkün olacak. Eyalet hükûmetleri, önce yeni konut inşaatını desteklemek ve mevcut konut arzını artırmak için bütün seçenekleri kullandıklarını göstermek zorunda kalacak.

Ayrıca konut şirketlerine ödenecek tazminatın, bağımsız değerleme sonucunda belirlenen piyasa değeri üzerinden ve doğrudan nakit olarak ödenmesi şartı getirilecek.

Bu koşulların Berlin'deki projeyi hem hukuki hem de mali açıdan önemli ölçüde zorlaştırması bekleniyor.

Adalet Bakanı da projeye karşı ancak gerekçesi farklı

SPD'li Adalet Bakanı Hubig, Berlin'deki konutların kamu mülkiyetine geçirilmesini kendisinin de uygun bir çözüm olarak görmediğini belirtti.

Hubig'e göre böyle bir uygulama milyarlarca avroluk tazminat ödenmesini gerektirecek ve yıllarca sürebilecek hukuki belirsizlik yaratacak.

Bakan, bu paranın uygun fiyatlı yeni konutlar inşa etmek için kullanılmasının daha doğru olacağını savundu. Kiracıları koruyan yasaların güçlendirilmesi gerektiğini de söyledi.

Ancak Hubig, projeye karşı olmasına rağmen Dobrindt'in önerdiği sınırlamaların anayasaya uygunluğunun ayrıca değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Anayasada kamulaştırmaya izin var

Hukukçular, Dobrindt'in hazırladığı düzenlemenin Almanya Anayasası'yla çelişebileceği uyarısında bulunuyor.

Alman Anayasası'nın 15'inci maddesi, toprakların, doğal kaynakların ve üretim araçlarının kamu mülkiyetine geçirilmesine izin veriyor. Bu uygulamanın koşullarının ve tazminatın yasayla düzenlenmesi gerekiyor.

Ancak söz konusu madde bugüne kadar hiç uygulanmadı. Bu nedenle Berlin'deki girişim, Alman hukukunda daha önce denenmemiş bir süreci başlatabilir.

Anayasa'nın 14'üncü maddesinde düzenlenen klasik kamulaştırma ise farklı. Bu madde, örneğin otoyol yapımı gibi belirli kamu yararı projeleri için özel mülkiyete müdahale edilmesini düzenliyor.

CDU/CSU yasayı hızla çıkarmak istiyor

Bavyera İmar Bakanı Christian Bernreiter (CSU), yatırımcıların güveninin korunması için düzenlemenin hızla kabul edilmesini istedi.

Bernreiter, konutların kamu mülkiyetine geçirilmesinin yalnızca zorunlu durumlarda mümkün olması gerektiğini savundu. Tazminatın piyasa değerinin tamamını karşılamasını ve hemen ödenmesini de talep etti.

CDU Ekonomi Konseyi de Dobrindt'in önerisine destek verdi.

Buna karşılık SPD'nin çalışanlar kanadının başkanı Cansel Kiziltepe, Birlik partilerini büyük emlak şirketlerinin çıkarlarını korumakla suçladı.

Kiziltepe, Dobrindt'in hukuki açıdan sorunlu önerisinin, büyük şirketlerin çıkarlarını anayasanın önüne koyduğunu savundu.

Sol Parti Eş Başkanı Luigi Pantisano ise Federal Hükûmetin kiracılardan çok emlak şirketlerinin hissedarlarını önemsediğini ileri sürdü.

Berlin'de SPD ve Yeşiller, Sol Parti ile koalisyon görüşmelerine başlanmasına onay verdi. Sol Parti'nin de cumartesi günü karar vermesi bekleniyor.

Federal düzeyde hazırlanan düzenleme henüz yasalaşmadı. Konutların kamu mülkiyetine geçirilmesi konusunda hem koalisyon içindeki görüşmeler hem de anayasal tartışmalar devam ediyor.