Enflasyon geri döndü, tasarruf dönemi kalıcılaştı

Almanya’da enflasyon yeniden yükselişe geçti. İran’daki savaşın enerji fiyatlarını artırması, günlük hayata daha güçlü yansımaya başladı. Haftalık market alışverişi pahalandı, tüketiciler restoran harcamalarını azalttı, ulaşımda daha ucuz seçeneklere yöneldi.

HR’den Anke Heinhaus’un haberine göre, Almanya’da birçok kişi artık yalnızca günlük harcamalarında değil, emeklilik birikimlerinde de kesintiye gidiyor. Enflasyon oranı yeniden yüzde 2,9’a çıkarken, tasarruf alışkanlığı geçici bir tepki olmaktan çıkıp kalıcı bir davranışa dönüştü.

Market alışverişi değişti

Süpermarketlerde tüketicinin değişen davranışı açıkça görülüyor. İndirimli ürünler daha çok ilgi görüyor, uygun fiyatlı market markalarına talep artıyor.

Kassel’de bir Edeka şubesini yöneten Marco Wenzel, daha zorlu günlere hazırlandıklarını söyledi. Wenzel, müşterilerin giderek daha ucuz seçeneklere yöneldiğini belirterek düşük fiyat grubundaki market markalarından daha fazla stok yaptıklarını anlattı.

2022’deki büyük enflasyon dalgasından bu yana birçok kişi alışveriş biçimini değiştirdi. Plansız alışverişin yerini, indirim takibi aldı.

Bir müşteri HR’nin ‘mex’ adlı piyasa programına, “Her zaman kırmızı etiketlerin nerede olduğuna bakıyorum” dedi. Bir başka müşteri ise “Bugün daha bilinçli alışveriş yapıyorsunuz, çünkü fiyatlara daha çok dikkat ediyorsunuz” sözleriyle yeni alışkanlığı özetledi.

Ucuz marka ve indirim arayışı arttı

YouGov’dan piyasa araştırmacısı Petra Süptitz’e göre tüketiciler artık daha sık market markalarına yöneliyor. Birçok kişi indirim marketlerinden alışveriş yapıyor ya da yemek planını kampanyalara göre belirliyor.

Süptitz, bu davranışın artık yerleştiğini belirtti. Yani tüketici, fiyatlar bir süre düşse bile eski harcama alışkanlığına kolayca dönmeyebilir.

Güncel enflasyon oranı yüzde 2,9 seviyesinde. Buna rağmen Forsa anketine göre tüketicilerin yalnızca yüzde 14’ü gıda alışverişi davranışını daha fazla değiştirmek istediğini söylüyor. Bu da birçok kişinin zaten daha tutumlu bir yaşama geçtiğini gösteriyor.

Restoranlar müşteri kaybediyor

Tasarruf eğilimi en sert biçimde restoranlarda hissediliyor. Bad Homburg’daki Nova restoranının işletmecisi Maximilian Kocher, rezervasyon taleplerinin azaldığını söyledi.

Kocher, “Çok daha az talep geldiğini fark ediyoruz” dedi. Artan maliyetleri dengelemek için personel tarafında da tasarruf yapmak zorunda kaldıklarını belirtti.

Restoranlara gidenler tamamen vazgeçmiş değil. Ancak eskisine göre daha seyrek dışarı çıkıyorlar. Buna karşılık dışarıda yemek yediklerinde daha kaliteli bir deneyime para harcamayı tercih ediyorlar.

Kocher, müşterilerin yaklaşımını, “Bugün kendime bir şey ısmarlamak ve iyi yemek yemek istiyorum” sözleriyle anlattı. Restoranlarda artık nicelik değil, nitelik öne çıkıyor.

Orta ve ucuz segment zorlanıyor

Alman Otel ve Restoranlar Birliği DEHOGA’ya göre en büyük baskıyı orta ve düşük fiyatlı restoranlar yaşıyor. Bu işletmelerde ciro, geçen yıla göre yüzde 5’e kadar geriledi.

Artan gıda, enerji ve personel maliyetleri restoranları zorlarken, tüketicinin daha seyrek dışarı çıkması da tabloyu ağırlaştırıyor.

Ulaşımda da hesap dönemi

Birçok kişi günlük ulaşım maliyetini azaltmaya çalışıyor. Bazıları otomobilini daha az kullanıyor, tren ya da bisiklete daha sık yöneliyor.

Bad Homburg’da bisiklet mağazası işleten Marc Denfeld, artan talebin kendilerine yansıdığını söyledi. Özellikle bisiklet ve elektrikli bisiklet kiralama ya da leasing modellerine ilginin arttığını belirtti.

Denfeld, “Yüksek petrol maliyetleri nedeniyle talep doğal olarak artıyor” dedi. Ancak herkesin otomobilden tamamen vazgeçmesi mümkün değil. Bu da özellikle işe gidip gelmek için arabaya bağımlı olanların bütçesini daha fazla zorluyor.

Emeklilik birikimleri de kesiliyor

En dikkat çekici gelişme ise emeklilik birikimlerinde yaşanıyor. AXA Emeklilik Raporu’na göre, enflasyonun rekor kırdığı 2022’de insanların yüzde 30’u emeklilik birikimlerini azaltmıştı. Bugün bu oran yüzde 41’e çıktı.

Bad Nauheim’da finans danışmanı olarak çalışan Sangkung Conteh, bunun uzun vadede ağır sonuçlar doğurabileceğini söyledi.

Conteh, “Emeklilik birikiminde bunu kısa vadede çok güçlü hissetmezsiniz, ama uzun vadede etkisi çok büyük olur” dedi.

Conteh’e göre ayda 100 avro biriktiren ve bunu 37 yıl sürdüren bir kişi, sözleşmesini yalnızca iki yıl askıya alsa bile emeklilik dönemine kadar yaklaşık 24 bin avroluk kayıp yaşayabilir. Oysa bu süreçte ödenmeyen ana para yalnızca 2 bin 400 avro olur.

Uzmanlardan uyarı

Finans danışmanları, emeklilik birikimini son çare olarak görmeyi öneriyor. Conteh, müşterileriyle önce başka tasarruf alanları aradığını söyledi.

En sık gereksiz harcamaların dijital aboneliklerde, yayın platformlarında ve bazı sigorta sözleşmelerinde ortaya çıktığını belirtti. Bu nedenle uzmanlar, emeklilik birikimini durdurmadan önce aylık sabit giderlerin tek tek gözden geçirilmesini öneriyor.

Yeni zamlar bekleniyor

Tüketiciler için tasarruf alanı giderek daralıyor. Enerji fiyatlarındaki artış, üretimi ve taşımayı pahalılaştırıyor. Bu da gıdadan hizmetlere, restoranlardan günlük ulaşıma kadar birçok alanda fiyatların yeniden yükselmesine neden oluyor.

Uzmanlar, önümüzdeki dönemde birçok kalemde yeni fiyat artışları bekliyor. Bu nedenle Almanya’da tasarruf dönemi kısa süreli bir kriz davranışı olmaktan çıkıyor. Daha dikkatli alışveriş, daha seyrek restoran ziyareti ve zorunlu olmayan harcamaları kısmak, birçok hane için yeni normal hâline geliyor.