Almanya’da 250 milyon avroluk maske imha edilecek

Almanya’da pandemi döneminde alınan milyarlarca koruyucu maske yeniden tartışma konusu oldu. Dönemin Sağlık Bakanı Jens Spahn döneminde büyük maliyetlerle depolanan tıbbi malzemelerin önemli bir bölümü şimdi imha edilecek.

Bild’in aktardığına göre, Federal Sağlık Bakanlığı yaklaşık 2 bin ton maske, koruyucu gözlük ve şırınganın yok edilmesi için ihale açtı. İmha edilecek malzemenin büyük bölümünü koruyucu maskeler oluşturuyor.

Maskelerin değerinin yaklaşık 250 milyon avro olduğu belirtiliyor.

87 kamyon gerekebilir

Bakanlığın ihale metnine göre, Ulm’daki bir depoda paletler hâlinde tutulan 2 bin 174 tona kadar tıbbi malzeme imha edilecek.

Bu malzemelerin taşınması için 40 tonluk 87 kamyona kadar sevkiyat gerekebilir. Her iş günü en fazla 3 taşıma yapılması planlanıyor.

Bakanlık, ürünlerin artık piyasaya sürülemeyeceğini ya da kullanılamayacağını belirtiyor. Malzemelerin ‘enerji geri kazanımı’ ya da başka bir uygun yöntemle bertaraf edilmesi isteniyor.

İhalenin Kasım 2027’ye kadar tamamlanması hedefleniyor. Bakanlık, işin maliyetini KDV hariç 715 bin avro olarak tahmin ediyor.

Pandemide 5,9 milyar avroluk maske alınmıştı

Almanya federal hükûmeti, pandemi döneminde Jens Spahn’ın sağlık bakanlığı sırasında 5,9 milyar avroya 5,7 milyar koruyucu maske satın almıştı.

Bazı maskeler için adet başına 4,50 avroya kadar ödeme yapıldığı belirtiliyor. Bu fiyatların o dönem piyasa koşullarına göre oldukça yüksek olduğu eleştirileri yapılmıştı.

Satın alınan maskelerin yalnızca yaklaşık 2 milyarı yurttaşlara dağıtıldı. Geri kalan büyük bölüm depolarda kaldı. Üreticilerin belirttiği son kullanma tarihleri nedeniyle bu maskeler şimdi imha ediliyor.

Depolama maliyeti de yüksek

Kullanılmayan maskeler yalnızca satın alma bedeliyle değil, depolama masrafıyla da kamu bütçesine yük oluşturuyor.

Maskelerin depolama maliyetinin yılda yaklaşık 47 milyon avro olduğu belirtiliyor.

Bakanlık gizlilik istiyor

Federal hükûmet, imha ihalesine başvuracak şirketlerden tam gizlilik talep ediyor.

İhale koşullarında, başvuru belgelerinin hazırlanmasında görev alan çalışanların ve varsa diğer personelin yazılı olarak gizlilik yükümlülüğü altına alınması gerektiği ifade ediliyor.

Daha önce de maskeler imha edilmişti

Almanya’da 2023’te ve geçen yıl da 1,5 milyardan fazla maske imha edilmişti.

Federal Sayıştay, pandemi dönemindeki maske alımlarını daha önce sert biçimde eleştirmişti. Kuruma göre çok fazla maske satın alındı, bazı ürünlere gereğinden yüksek fiyat ödendi.

Sayıştay ayrıca 1,2 milyar maskenin kalitesinin çok düşük olduğunu ve bu ürünlerin baştan itibaren kullanılamayacak durumda olduğunu belirtmişti.

“İhtiyacın çok üzerinde alındı, faydası az oldu”

Federal Sayıştay, kamu kaynaklarının kullanımına ilişkin son değerlendirmelerinde de maske alımlarını eleştirmeyi sürdürüyor.

Kurumun değerlendirmesine göre, maskelerin üçte ikisinden fazlası hiç kullanılmadı. Yarısından fazlası ise ya imha edildi ya da imha edilmek üzere ayrıldı.

Sayıştay, pandemiyle mücadelede bu maskelerin katkısının sınırlı kaldığını belirtti. Kurumun vardığı sonuç dikkat çekici: İhtiyacın çok üzerinde alım yapıldı, buna karşılık kamu yararı düşük kaldı.

Maske alımları, Almanya’da pandemi döneminde kamu kaynaklarının nasıl kullanıldığına ilişkin en tartışmalı başlıklardan biri olmayı sürdürüyor.