Uzmanlar uyarıyor: Kira yardımı kesintisi evsizliği artırabilir

Almanya’da hükûmetin bütçe planları, kiracılar ve düşük gelirli haneler için yeni bir endişe yarattı. Federal hükûmetin kira yardımı olarak bilinen konut desteğinde kesintiye gitmek istemesi, sosyal yardım kuruluşları ve kiracı örgütlerinin tepkisini çekti.

Evsizlere Yardım Federal Çalışma Birliği (BAG W) ile Alman Kiracılar Birliği (DMB), yaptıkları ortak açıklamada, kira yardımının azaltılmasının Almanya’daki evsizlik sorununu daha da büyütebileceği uyarısında bulundu.

Kira yardımında 1 milyar avroluk kesinti planı

Tartışmanın nedeni, Federal Meclis Bütçe Komisyonu’nda temmuz başında yapılacak görüşmeler. Federal İnşaat Bakanı Verena Hubertz, bütçedeki sıkışıklık nedeniyle kira yardımında kesintinin kaçınılmaz olduğunu söylemişti.

Plana göre kira yardımı bütçesi yaklaşık 1 milyar avro azaltılacak.

BAG W ve DMB’ye göre Almanya’da şu anda yaklaşık 1,24 milyon hane kira yardımı alıyor. Bu hanelere ayda ortalama 287 avro destek veriliyor. Kuruluşlar, bu paranın birçok kişi için evini koruyabilmesini sağlayan kritik destek olduğunu belirtiyor.

“Desteğin azalması ev kaybına yol açabilir”

Ortak açıklamada, kira yardımının özellikle kira borçlarının büyümesini ve buna bağlı tahliyeleri önlediği vurgulandı.

Kuruluşlara göre bu desteğin azaltılması, tam da kiracıların üzerindeki mali baskı artarken yapılacak yanlış bir adım olur. Çünkü Almanya’da hem sosyal konut sayısı hem de uygun fiyatlı kiralık ev sayısı azalmaya devam ediyor.

Birçok konutun mülk dairesine, tatil evine ya da mobilyalı kısa dönem kiralık daireye dönüştürülmesi de bu sorunu büyütüyor. Ayrıca sosyal konut statüsünden çıkan evlerin sayısı, yeni yapılan sosyal konutlardan fazla.

Bir milyondan fazla kişinin kendi evi yok

BAG W’nin hesaplamalarına göre Almanya’da 1 milyondan fazla insanın kendine ait bir evi bulunmuyor. Yaklaşık 56 bin kişi ise tamamen barınaksız şekilde sokakta yaşıyor.

BAG W Genel Müdürü Sabine Bösing, özellikle yoksulluk riski altındaki haneler için evini kaybetmenin gerçek bir tehlike olduğunu söyledi.

Bösing’e göre kira yardımında yapılacak kesinti, kamunun toplam maliyetini de azaltmayacak. Çünkü federal hükûmetin kısmaya çalıştığı yük, bu kez belediyelerin üzerine binecek. Belediyeler, evi olmayan kişiler için çok daha pahalı olan acil barınma hizmetlerini finanse etmek zorunda kalacak.

Hükûmetin 2030 hedefiyle çelişiyor

BAG W ve DMB, kira yardımı kesintisinin federal hükûmetin 2030’a kadar evsizliği ortadan kaldırma hedefiyle çeliştiğini belirtti.

DMB Başkanı Melanie Weber-Moritz, hızla artan kiralar ve konut giderleri karşısında kira yardımını kısmayı ‘sosyal politika açısından geri adım’ olarak değerlendirdi.

Weber-Moritz’e göre Almanya’da milyonlarca kiracı hane, halihazırda yüksek konut maliyetleri nedeniyle mali açıdan zorlanıyor. Düşük gelirli insanlar gelirlerinin ortalama yüzde 48’ini konuta harcıyor. Bazı hanelerde bu oran yüzde 60’a kadar çıkıyor.

DMB, bu nedenle kira yardımının mevcut düzeyde korunmasını ve sosyal konutlar ile kalıcı olarak uygun fiyatlı kiralık evler için daha fazla kamu kaynağı ayrılmasını istiyor.

Yeni ısıtma yasası da kiralık evleri azaltabilir

Kiracıları zorlayabilecek bir başka başlık ise Federal Ekonomi Bakanı Katherina Reiche’nin hazırladığı yeni ısıtma yasası taslağı.

Bild’in ev sahipleri birliği Haus & Grund’a dayandırdığı haberine göre düzenleme, kiralık konut sunmayı birçok ev sahibi için daha az cazip hâle getirebilir.

Birliğe göre özellikle daire bazlı doğalgazlı ısıtma sistemlerinden yeni doğalgazlı ısıtmalara geçiş zorunluluğu, milyonlarca konutu etkileyebilir. Bu nedenle uzun vadede 3 milyona kadar konutun kiralık piyasadan çekilebileceği ileri sürülüyor.

Ev sahipleri maliyet riskinden çekiniyor

Bild’in aktardığına göre Haus & Grund Başkanı Kai Warnecke, yasa taslağı uyarınca ev sahiplerinin kiracıların ısıtma giderlerine katılmak zorunda kalabileceğini söyledi.

Warnecke’ye göre bu düzenleme maliyet risklerini öngörülemez hale getiriyor. Bu nedenle birlik, birçok ev sahibine konutlarını kiraya vermeyi tavsiye edemeyeceklerini belirtiyor.

Sosyal Dernek SoVD Başkanı Michaela Engelmeier de aynı haberde, kiralık konut sayısında hissedilir bir düşüş yaşanabileceği uyarısında bulundu. Engelmeier’e göre artan maliyet baskısı, bazı mülk sahiplerini evlerini kiraya vermek yerine satmaya yöneltebilir.

Konut krizi daha da ağırlaşabilir

Uzmanlara ve sosyal kuruluşlara göre Almanya’da düşük gelirli kiracılar zaten yüksek kira, enerji ve yaşam maliyetleri altında eziliyor.

Kira yardımının azaltılması ve kiralık konut arzının daralması aynı anda yaşanırsa, konut krizi daha da derinleşebilir. Bu durumda hem acil barınma merkezlerinde hem de şehirlerin sokaklarında daha fazla insanın kalma riski bulunuyor.