Nargile tütünü iki kat pahalanabilir

Almanya’da nargile tütünü kullananları yüksek zamlar bekleyebilir. Federal Maliye Bakanlığının hazırladığı yeni tütün vergisi taslağına göre nargile tütünündeki vergi yükü kademeli olarak ciddi biçimde artırılacak.

dpa’nın gördüğü taslak ve vergi istatistiklerine göre bugün kilogram başına yaklaşık 56 avro olan nargile tütünü vergisi, 2030’a kadar 188,46 avroya çıkarılacak.

Fiyat 250-300 avroya çıkabilir

Federal Nargile Tütünü Birliği’ne göre nargile tütününün ortalama satış fiyatı şu anda kilogram başına yaklaşık 139 avro. Birliğin temsilcisi Folke Rega, yeni vergi planıyla fiyatların kilogram başına 250 ile 300 avro arasına çıkabileceğini söyledi.

Bu da fiyatın yaklaşık ikiye katlanması anlamına geliyor. Rega’ya göre bugün 25-30 avroya satılan 200 gramlık bir kutu, gelecekte 60 avroya kadar çıkabilir.

Taslağın Federal Maliye Bakanlığından geldiği ve hızlı şekilde yasalaşabileceği belirtiliyor.

İlk zam 2027’de gelebilir

Planın ilk aşaması Ocak 2027’de başlayacak. Sektöre göre yalnızca bu ilk adımda bile nargile tütünündeki vergi neredeyse ikiye katlanacak. Ardından vergi 2030’a kadar kademeli olarak daha da artırılacak.

Federal Nargile Tütünü Birliği, bu artışın orantısız olduğunu savunuyor. Birlik, fiyatların çok yükselmesi hâlinde yasal satışların düşeceğini ve tüketicilerin kaçak ürünlere yönelebileceğini belirtiyor.

Sektör kara pazar uyarısı yapıyor

Almanya’da yaklaşık 1,5 milyon kişinin nargile içtiği tahmin ediliyor. Düsseldorf Heinrich-Heine Üniversitesi’nin 2023 tarihli Debra araştırmasına göre 14 yaş ve üzerindeki nüfusun yüzde 1,8’i nargile kullanıyor.

Nargile tütününün yaklaşık dörtte biri ülkedeki 5 bin civarındaki nargile kafede tüketiliyor. Kalan bölüm ise evlerde kullanılıyor. Sektör verilerine göre Almanya’da yaklaşık 2 bin 500 satış noktası ve 200 toptancı bulunuyor.

Birlik, daha önce 2022-2024 arasında uygulanan katı ambalaj kuralının kara pazarı büyüttüğünü hatırlatıyor. O dönemde nargile kömürü ithalatı aynı seviyede kalırken vergisi ödenmiş nargile tütünü miktarı sert düşmüştü. Uzmanlar bunu, tüketicilerin kömürü yasal yoldan alıp tütünü kaçak kanallardan temin etmesiyle açıklamıştı.

Birliğe göre o dönemde Almanya’da tüketilen nargile tütününün yüzde 80’i yasa dışı kanallardan gelmişti. Daha sonra ambalaj kuralı kaldırılmış ve kara pazarın etkisi kısmen azaltılmıştı.

Doktorlar sağlık risklerine dikkat çekiyor

Nargile tütünü tartışması yalnızca vergi ve fiyat üzerinden yürümüyor. Kanser araştırmacıları ve sağlık uzmanları, nargile kullanımının ciddi sağlık riskleri taşıdığını vurguluyor.

Uzmanlara göre nargilede suyun zararlı maddeleri filtrelediği düşüncesi yaygın ama yanlış bir inanış. Bu nedenle hekimler ve bağımlılık uzmanları, tütün ürünlerindeki vergilerin artırılmasını uzun süredir destekliyor.

Yasal sektör yok olabilir iddiası

Sektör temsilcisi Rega ise vergi artışının beklenen geliri sağlamayacağını savunuyor. Ona göre fiyatlar bu kadar yükselirse yasal satışlar çöker, organize suç örgütleri ise kaçak ürünlerle güç kazanır.

Rega, yasal üreticilerin izlenebilirlik, belge sistemi ve kalite kuralları için ciddi maliyetlere katlandığını belirtiyor. Bu maliyetlerin yıllık en az 250 bin avroya ulaştığını söylüyor.

Birliğe göre satışlar keskin biçimde düşerse Almanya’da yasal nargile tütünü üretimi de ekonomik olarak anlamını yitirebilir. Sektör, bu durumda internet üzerinden gelen kaçak ithalatın artmasından endişe ediyor.

Yeni vergi taslağı bu hâliyle yasalaşırsa, Almanya’da nargile tütünü hem tüketici hem de sektör açısından çok daha pahalı ve tartışmalı bir ürün hâline gelecek.