Maske alım davasının faturası büyüyor: 4 milyarı bulabilir

Almanya’da pandemi döneminde yapılan maske alımlarıyla ilgili davalar federal bütçe için giderek daha pahalı hâle geliyor. Eski Federal Sağlık Bakanı Jens Spahn döneminde yapılan Corona maskesi anlaşmaları nedeniyle federal devletin yüz milyonlarca avroluk yeni ödeme riskiyle karşı karşıya olduğu belirtiliyor.

Bild’in haberine göre Köln Yüksek Eyalet Mahkemesi, mayıs sonunda görülen büyük maske davalarından birinde federal devlet aleyhine karar verdi. Mahkeme, Brandenburg merkezli bir maske tedarikçisine yaklaşık 220 milyon avro ödenmesine hükmetti.

Daha önce bu dosyada ödenmesi beklenen tutarın yaklaşık 33 milyon avro olduğu belirtiliyordu.

Faizlerle birlikte fatura 350 milyon avroya yaklaştı

Kararın maliyeti yalnızca ana parayla sınırlı değil. Spiegel’in araştırmasına göre gecikme faizleri şimdiden yaklaşık 128 milyon avroya ulaştı.

Bu tutar her gün yaklaşık 61 bin 522 avro artıyor. Böylece yalnızca bu dosyada vergi mükellefleri açısından oluşabilecek toplam yük neredeyse 350 milyon avroya çıktı.

Tartışmanın kökeni pandeminin ilk aylarına uzanıyor

Dava, 2020 baharında pandeminin ilk döneminde yapılan maske alımlarına dayanıyor. O dönemde Almanya’da FFP2 maskesi konusunda ciddi tedarik sıkıntısı vardı.

Jens Spahn yönetimindeki Federal Sağlık Bakanlığı, bu nedenle Open House adı verilen bir alım yöntemine başvurdu. Bu sistemde şartları yerine getiren her tedarikçi maske teslim edebiliyor, devlet de maske başına 4,50 avroluk sabit fiyat garantisi veriyordu.

Ancak sistemde ne ürün miktarı için üst sınır vardı ne de tedarikçi sayısına sınırlama getirilmişti. Sonuçta beklenenden çok daha fazla şirket maske tedariki için başvurdu.

Federal devlet siparişlerin bir bölümünü almadı

2020 içinde piyasa rahatladı, üretim arttı ve maske fiyatları düştü. Bunun ardından federal devlet birçok siparişi tam olarak teslim almadı ya da bazı ödemeleri yapmadı.

Gerekçe olarak ise teslimatların geç yapılması ya da ürünlerde kusur bulunduğu iddia edildi.

Ancak bu yaklaşım çok sayıda tedarikçi tarafından mahkemeye taşındı. Köln Yüksek Eyalet Mahkemesi de son kararında federal devletin savunmasını yeterli bulmadı.

Mahkeme federal devletin gerekçesini kabul etmedi

Mahkemeye göre ortada süresi dolduğunda kendiliğinden sona eren özel bir sözleşme türü bulunmuyordu. Bu nedenle federal devlet, yalnızca teslimat tarihleri aşıldı ya da kusur iddiası var diye ürünleri genel biçimde reddedemezdi.

Bazı tedarikçilerin geç teslimat yaptığı kabul edilse de, daha sonra yeni teslimatlar yapmak isteyen şirketlerin tamamen dışlanması hukuken sorunlu görüldü.

Son karar Karlsruhe’den beklenecek

Federal devlet şimdi gözünü Karlsruhe’deki Federal Adalet Mahkemesi’ne çevirdi. Hükûmetin beklentisi, üst mahkemenin benzer kararları bozması.

Maske davalarında toplam riskin yaklaşık 2,3 milyar avro olduğu belirtiliyor. Faizlerle birlikte bu tutarın 4 milyar avroya kadar çıkabileceği hesaplanıyor.

Karlsruhe’den nihai karar çıkana kadar faiz işlemeye devam edecek. Bu da pandemi dönemindeki maske alımlarının kamu bütçesine çıkaracağı faturanın her hafta biraz daha büyümesi anlamına geliyor.