Hasat yüzde 25 azaldı, patates fiyatları fırladı

Almanya'da yaz aylarında etkili olan aşırı sıcaklar ve kuraklık, patates üretiminde büyük düşüşe yol açtı. Ülkede bu yıl son sekiz yılın en düşük patates hasatlarından birinin gerçekleşmesi bekleniyor. Üretimdeki azalma fiyatlara da yansıdı. Patatesin tüketici fiyatı genel enflasyonun çok üzerinde arttı.

Tagesschau'nun Federal İstatistik Dairesinin (Destatis) verilerine dayandırdığı haberine göre eylül ayında patates fiyatları geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 11,3 yükseldi. Aynı dönemde Almanya'daki genel enflasyon ise yüzde 3,3 olarak gerçekleşti.

Hasat bir yılda dörtte bir azaldı

Almanya'da 2025 yılında 13,9 milyon ton patates üretilmiş ve son derece verimli bir hasat dönemi yaşanmıştı.

Ancak bu yıl tablo tamamen değişti. İlk tahminlere göre 2026'da yalnızca 10,4 milyon ton patates hasat edilecek. Böylece üretim bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 25 azalacak.

Bu miktar, 2018 yılından bu yana görülen en düşük üretim düzeylerinden biri olacak. Almanya'da en son 2018 yılında daha az patates üretilmiş, hasat miktarı 8,9 milyon tonda kalmıştı.

Kuraklık patatesleri küçülttü

Hasattaki büyük düşüşün iki temel nedeni bulunuyor: Patates ekilen alanların azalması ve yaz aylarında yaşanan kuraklık.

Federal İstatistik Dairesinin verilerine göre Almanya'da patates ekim alanları geçen yıla kıyasla yüzde 11,1 küçüldü.

Bunun yanında aşırı sıcaklar ve yağış eksikliği nedeniyle tarlalarda yetişen patatesler normalden daha küçük kaldı.

Geçen yıl çiftçiler hektar başına ortalama 46 ton patates elde ederken bu yıl verim 38,9 tona geriledi.

Böylece hem ekim alanlarının daralması hem de hektar başına daha az ürün alınması, toplam üretimde ciddi kayba neden oldu.

Çiftçilerin satış fiyatı yüzde 61,5 arttı

Patates üretimindeki düşüş, çiftçilerin ürünlerini sattığı fiyatlarda çok daha büyük bir artışa yol açtı.

Destatis'in verilerine göre çiftçilerin ağustos ayında patates satışından elde ettiği birim fiyat, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 61,5 yükseldi.

Bu, üretici düzeyinde son üç yılın en büyük patates fiyat artışı oldu.

Aynı dönemde bitkisel tarım ürünlerinin genelinde üretici fiyatları yüzde 12,3 arttı.

Böylece patatesteki fiyat yükselişi, diğer tarım ürünlerindeki ortalama artışın da oldukça üzerine çıktı.

Üretici fiyatlarındaki yüzde 61,5'lik artış, marketlerdeki fiyatların da aynı oranda yükseldiği anlamına gelmiyor. Tüketicilerin eylül ayında patates için ödediği tutar, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 11,3 arttı.

Almanya yine de ihtiyacından fazla patates üretiyor

Üretimdeki sert düşüşe rağmen Almanya, patates ihtiyacını kendi üretimiyle karşılayabilecek durumda.

Federal Tarım ve Gıda Dairesinin (BLE) ön verilerine göre ülkenin 2024-2025 tarım yılındaki patateste kendine yeterlilik oranı yüzde 145 olarak gerçekleşti.

Bu oran, Almanya'nın kendi tüketiminden çok daha fazla patates ürettiğini gösteriyor.

Federal İstatistik Dairesi, "Patateslerin ve patatesten üretilen ürünlerin büyük bir bölümü iç pazar için değil, ihracat amacıyla üretiliyor" açıklamasını yaptı.

Dolayısıyla düşük hasat, Almanya'nın patates ihtiyacını karşılayamayacağı anlamına gelmiyor. Ancak piyasaya sunulan ürün miktarının azalması fiyatlar üzerinde baskı oluşturuyor.

Patates kızartması ve kroket henüz zamlanmadı

Taze patatesteki yüksek fiyat artışı, işlenmiş ve dondurulmuş patates ürünlerine henüz yansımadı.

Destatis'in verilerine göre dondurulmuş patates kızartması ve kroket gibi ürünlerin fiyatları, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 4,7 daha düşük seviyede bulunuyor.

Böylece taze patates tüketiciler için belirgin biçimde pahalanırken dondurulmuş patates ürünleri henüz aynı fiyat baskısıyla karşılaşmadı.

Ancak patates hasadındaki düşüşün önümüzdeki dönemde işlenmiş ürünlerin fiyatlarını nasıl etkileyeceği henüz belli değil.