Hamburg’da kamuya girişte güvenlik soruşturması dönemi

Hamburg’da kamu hizmetine girmek isteyen herkes için bir nevi güvenlik soruşturması niteliğinde anayasal bağlılık kontrolü getiriliyor. Hamburg Eyalet Parlamentosu, tartışmalı düzenlemeyi çarşamba günü yapılan isimli oylamada 25’e karşı 85 oyla kabul etti.

Yeni uygulamayla, kamu görevine alınacak kişiler hakkında Anayasayı Koruma Dairesi’nden düzenli bilgi istenecek. Kontrol yalnızca işe girişte değil, bazı terfilerde ve hassas görevlere geçişlerde de yapılabilecek.

SPD, Yeşiller ve CDU destek verdi

Düzenlemeye SPD, Yeşiller ve CDU muhalefeti destek verdi. Kırmızı-yeşil koalisyon ile CDU’nun kabul ettiği ek önergeye göre Anayasayı Koruma Dairesi, ilgili kamu kurumlarına yalnızca kişi hakkında bilgi olup olmadığını değil, hangi bilgilerin bulunduğunu da bildirecek.

Hamburg İçişleri Senatörü Andy Grote, demokratik devletin kendi çalışanlarından anayasal düzene bağlılık beklemesinin zorunlu olduğunu söyledi. Grote, “Demokratik devletimiz, onun için çalışan kişiler anayasanın zemini üzerinde sağlam durmuyorsa var olamaz” dedi.

“Yakından bakmak zorundayız”

Grote’ye göre kamu hizmetine aşırılıkçı unsurların sızması yalnızca teorik bir tehlike değil. Son yıllarda yaklaşık 50 olayda, kişilerin işe alındıktan sonra aşırılıkçı eğilimlere sahip olduğunun tespit edildiğini söyledi.

İçişleri Senatörü, bu vakaların özellikle İslamcı çevrelerle bağlantılı olduğunu ve okul ortamlarında ortaya çıktığını belirtti. Grote, “Bu yüzden işe alım sırasında yakından bakmamız ve bunu yaparken Anayasayı Koruma Dairesi’nin bilgilerini sistematik biçimde dikkate almamız önemli” ifadelerini kullandı.

1970’lerin meslek yasağı tartışması yeniden gündemde

Düzenleme, Almanya’da 1970’lerde uygulanan ‘radikaller kararı’ tartışmasını da yeniden gündeme getirdi.

1972’de dönemin Başbakanı Willy Brandt döneminde federal hükûmet ve eyaletler, kamu hizmetine komünistlerin sızmasını önlemek amacıyla ‘aşırılıkçılar kararı’ almıştı. Bu karar özellikle öğretmenleri etkilemişti. 1980’lere kadar çok sayıda kişi, yalnızca anayasa bağlılığı konusunda şüphe bulunduğu gerekçesiyle fiilen meslekten dışlandı.

Grote ise yeni uygulamanın o dönemle aynı olmadığını savundu. Mevcut düzenlemede yargı yolunun açık olduğunu, Anayasayı Koruma Dairesi’nden gelen bilgilerin de şeffaf ve mahkemede kanıtlanabilir olması gerektiğini söyledi.

Son kararı kamu kurumu verecek

SPD, Yeşiller ve CDU’ya göre Anayasayı Koruma Dairesi’nin bilgi toplama, saklama ve işleme yetkileri sıkı yasal kurallara bağlı. Bir kişi hakkında bilgi varsa, başvuru sahibi bunu öğrenme hakkına sahip olacak. İşe alım reddedilmeden önce de kişiye kendini savunma imkânı tanınacak. Nihai kararı ise Anayasayı Koruma Dairesi değil, başvurunun yapıldığı kamu kurumu verecek.

SPD’li iç politika uzmanı Sören Schumacher, Hamburg’daki kamu hizmetinin anayasa karşıtlarından korunması gerektiğini söyledi. Schumacher’e göre amaç, kamu görevine alınacak kişilerin aktif biçimde anayasal düzene karşı hareket edip etmediğini önceden tespit etmek.

Sol Parti: Herkes siyasi şüphe altına alınıyor

Düzenlemeye Sol Parti ve AfD sert tepki gösterdi. Sol Parti’nin iç politika sözcüsü Deniz Çelik, demokrasiyi gerçekten korumak isteyenlerin korku ve baskı iklimi yaratmaması gerektiğini söyledi. Çelik’e göre bu uygulama, kamu hizmetine başvuran herkesi siyasi olarak genel şüphe altında bırakıyor.

Çelik, kararın kâğıt üzerinde kamu kurumlarına ait görünse de fiilen Anayasayı Koruma Dairesi’nin belirleyici olacağını savundu. “Böylece kamu hizmetinin siyasi kapı bekçisi hâline geliyor” dedi.

AfD de düzenlemeye karşı çıktı

AfD Grup Başkanı Dirk Nockemann da İçişleri Senatörü Grote’yi ‘otoriter’ davranmakla suçladı. Nockemann, Hamburg Parlamentosu’nun 2018’de, 1972’deki radikaller kararı nedeniyle özür dilediğini hatırlattı. Buna rağmen şimdi benzer bir uygulamanın yeniden getirildiğini savundu.

AfD’li siyasetçi, güçlü bir hukuk devletinin herkesi genel kontrole tabi tutmak yerine her vakayı ayrı ayrı değerlendirmesi gerektiğini söyledi.

Sendikalar protesto etti

Düzenlemeye sendikalardan da tepki geldi. Salı günü yüzlerce kişi, Anayasayı Koruma Dairesi üzerinden yapılacak düzenli güvenlik sorgusuna karşı gösteri düzenledi. Eylem çağrısını Eğitim ve Bilim Sendikası GEW, Verdi ve Hamburg Meslek Yasaklarına Karşı İttifak yaptı. İttifakta Jusos, Yeşil Gençlik, üniversitelerin genel öğrenci komiteleri, Sol Parti ve Alman Komünist Partisi de yer alıyor.

Yeni düzenleme, Hamburg’da kamu hizmetine girişte güvenlik, anayasal sadakat ve siyasi özgürlükler arasındaki dengeyi yeniden tartışmaya açtı.