Emeklilik için yeni formül: Yüzde 70 maaş hedefi, 67 yaş sınırı korunsun

Almanya'da emeklilik sisteminin geleceğine ilişkin tartışmalar sürerken Alman Sendikalar Birliği (DGB), kapsamlı reform önerilerini açıkladı. Sendikanın ocak ayında kurduğu bağımsız emeklilik komisyonu, hazırladığı nihai raporda emekli aylıklarının yükseltilmesini, işverenlerin daha fazla sorumluluk üstlenmesini ve emeklilik yaşının artırılmamasını istedi.

DGB'nin açıklamasına göre hedef, yasal emeklilik sistemi ve işveren destekli tamamlayıcı emeklilik ödemeleriyle birlikte çalışanların emeklilikte eski net gelirlerinin yüzde 70 ila 90'ına ulaşabilmesi.

Sendika, yaşlanan nüfus nedeniyle emeklilik harcamalarının artmasının kaçınılmaz olduğunu ancak bu maliyetin yalnızca çalışanlara yüklenmemesi gerektiğini savunuyor.

Emekli aylıkları yüzde 53 seviyesine çıkarılsın

Komisyon, yasal emeklilik sistemindeki mevcut aylık bağlama düzeyinin kademeli olarak yükseltilmesini önerdi.

Buna göre emeklilik düzeyi önce yüzde 50'ye, daha sonra yüzde 53'e çıkarılmalı. Buradaki oran, standart emekli aylığının ortalama ücretle ilişkisini gösteren ve vergi öncesi hesaplanan teknik bir ölçüt.

DGB'nin yüzde 70 ila 90'lık hedefi ise bundan farklı. Bu oran, yasal emekli aylığıyla işveren destekli tamamlayıcı emeklilik gelirinin birlikte sağlayacağı net gelir düzeyini ifade ediyor.

Komisyon, uzun yıllar çalışan, prim ödeyen, çocuk yetiştiren veya yakınlarının bakımını üstlenen herkesin geçimini sağlayacak bir emeklilik gelirine sahip olması gerektiğini vurguladı.

İşverenlere zorunlu emeklilik katkısı

Rapordaki en önemli önerilerden biri, işverenlerin tamamlayıcı emeklilik sistemine katılımının zorunlu hâle getirilmesi.

DGB, bütün işverenlerin toplu sözleşmeler temelinde çalışanlarına iş yeri emekliliği sağlamasını istiyor. Bunun için brüt ücretin yüzde 2'si oranında işveren katkısı öneriliyor.

Böylece çalışanların emeklilik geliri yalnızca yasal emeklilik sigortasına bağlı olmayacak. İşverenlerin de finanse ettiği ikinci bir gelir kaynağı oluşturulacak.

Emeklilik yaşı daha fazla yükseltilmesin

DGB, emeklilik yaşının 67'nin üzerine çıkarılmasına kesin biçimde karşı çıkıyor.

Komisyona göre daha geç emekli olmak, özellikle ağır işlerde çalışanları ve sağlık sorunları bulunan kişileri olumsuz etkileyecek.

Ayrıca 45 yıl sigortalı çalışanların kesintisiz emekli olabilmesine yönelik mevcut hakkın korunması isteniyor.

Sağlık sorunları nedeniyle çalışma hayatına devam etmekte zorlanan kişiler için ise daha esnek koşullar öneriliyor. Buna göre belirli sağlık kısıtlamaları bulunan çalışanların 60 yaşından itibaren kesintisiz kısmi emeklilikten yararlanabilmesinin önü açılmalı.

Serbest çalışanlar ve milletvekilleri de prim ödesin

Emeklilik sisteminin finansmanını güçlendirmek isteyen DGB, prim ödeyenlerin sayısının artırılmasını öneriyor.

Buna göre serbest çalışanlar ve milletvekilleri de kademeli olarak ortak emeklilik sigortası sistemine dâhil edilmeli.

Sendika ayrıca yüksek gelirler, büyük servetler ve sermaye kazançlarından alınan vergilerle finanse edilecek ek bir federal bütçe katkısı istiyor.

Bunun yerine tüketim vergilerinin yükseltilmesine veya sosyal yardımların azaltılmasına karşı çıkıyor.

Çocuk yetiştirenler ve bakım verenlere ek haklar

Komisyon, çocuk yetiştirme sürelerinin anne ve baba arasında paylaşılabilmesini ve yakınlarına bakım sağlayan kişilerin bu sürelerinin emeklilik hesabında daha kapsamlı değerlendirilmesini önerdi.

Düşük emekli aylığı alanlara yönelik temel emeklilik desteğinin gelir hesabına bağlı olmadan verilmesi de talepler arasında.

Ayrıca sağlık sorunları nedeniyle çalışma gücünü kaybeden kişilere yönelik desteklerin iyileştirilmesi ve rehabilitasyon hizmetlerine ayrılan kaynakların artırılması isteniyor.

DGB: Gençler de güvenli emekliliği hak ediyor

DGB Başkanı Yasmin Fahimi, emeklilik sisteminin geleceğinin siyasi tercihlere bağlı olduğunu söyledi.

Fahimi, emeklilik primlerini düşük tutmak amacıyla aylıkların azaltılmasının veya insanların daha uzun süre çalışmaya zorlanmasının özellikle genç kuşaklara zarar vereceğini savundu.

"İyi bir emeklilik politikası, iyi bir iş gücü piyasası politikasıyla başlar" diyen Fahimi, daha yüksek ücretlerin, güvenceli istihdamın ve mesleki eğitimin emeklilik sistemini de güçlendireceğini belirtti.

DGB'nin önerileri henüz hükûmet tarafından kabul edilmiş düzenlemeler değil. Rapor, Almanya'da emeklilik reformuna ilişkin siyasi tartışmalara sendikaların sunduğu alternatif bir model niteliğinde.