Eğitimde alarm: Öğrencilerin matematik becerisi düşüyor

Almanya’da eğitim sistemiyle ilgili yeni rapor, öğrenci başarısındaki düşüşü yeniden gündeme taşıdı. Leibniz Eğitim Araştırmaları ve Bilgi Enstitüsü tarafından hazırlanan rapora göre öğrencilerin bilgi ve becerileri özellikle matematikte geriliyor.

Bild’in aktardığı raporda, kamu ve özel sektörün eğitime ayırdığı kaynakların artmasına rağmen sonuçların kötüleşmesi dikkat çekiyor. Almanya’da eğitim harcamaları 2025’te 305 milyar avroya çıktı. Bu tutar 2014’e göre yüzde 59 artış anlamına geliyor. Buna rağmen öğrencilerin başarı düzeyi, özellikle temel derslerde beklenen seviyenin gerisinde kalıyor.

Matematikte gerileme büyüyor

Rapora göre en kaygı verici alan matematik. En az Realschule diploması hedefleyen 9’uncu sınıf öğrencileri arasında asgari standartları yakalayamayanların oranı artıyor. 2012’de bu oran yüzde 16’ydı. 2024’te ise yüzde 24’e çıktı. Bu, neredeyse her 4 öğrenciden birinin matematikte beklenen temel seviyeye ulaşamadığı anlamına geliyor.

Araştırmacılar, yalnızca matematikte değil, bilgisayar ve bilgi teknolojileriyle ilgili becerilerde de düşüş yaşandığını belirtiyor. Üstelik gerileme sadece düşük başarı grubuyla sınırlı değil. Rapora göre başarı kaybı tüm seviyelerde görülüyor. Bu durum, Gymnasium öğrencilerinin de düşüşten etkilendiğini gösteriyor.

Okulu diplomasız bırakanların oranı arttı

Raporda dikkat çeken bir diğer başlık okul terkleri oldu. Almanya’da okulu diplomasız bırakan öğrencilerin oranı, aynı yaş grubundaki nüfus içinde yüzde 8’e yükseldi. Önceki raporda bu oran yüzde 6,9’du. Ondan önce ise yüzde 6,2 olarak kaydedilmişti.

Bu artış, okul terklerinin artık kalıcı bir sorun hâline geldiğini gösteriyor. Diplomasız ayrılan gençlerin mesleki eğitim ve iş gücü piyasasına geçişte daha fazla zorluk yaşaması bekleniyor.

Mesleki eğitimde açık büyüyor

Rapora göre mesleki eğitimde de tablo zorlaşıyor. İşletmelerin sunduğu mesleki eğitim yeri sayısı 2023 ile 2025 arasında 32 bin azaldı. Aynı dönemde eğitim veren işletmelerin sayısı da geriledi. 2024’te mesleki eğitim sunan işletmelerin oranı yüzde 18,7’ye düştü. Bu, yeni bir dip seviye olarak kayda geçti.

Buna karşılık mesleki eğitim talebi artıyor. Raporda, 100 başvuru sahibine yaklaşık 95 mesleki eğitim yerinin düştüğü belirtildi. Bu da gençlerin daha az seçenekle karşı karşıya kaldığı anlamına geliyor. Araştırmacılara göre bu durum, Almanya’nın ihtiyaç duyduğu nitelikli iş gücünü yetiştirmesini zorlaştırıyor.

Sağlık alanına ilgi artıyor

Mesleki eğitimde tüm tablo olumsuz değil. Klasik meslek okullarına yeni kayıt yaptıran öğrenci sayısında artış var. 2025’te bu okullara 233 bin yeni öğrenci başladı. Rapora göre bu artışın önemli bölümü sağlık sektöründe çalışmak isteyen gençlerden kaynaklanıyor.

Ayrıca üniversiteye giriş hakkı bulunan okul mezunlarının dörtte biri mesleki eğitimi tercih ediyor. Bu oranın yıllardır istikrarlı kalması, yüksek okul diploması olan gençler için mesleki eğitimin önemini yitirdiği yönündeki görüşü zayıflatıyor.

Mesleki diploma sayısında yeni dip seviye

Raporda, mesleki eğitim sözleşmelerinin erken feshedilmesi ve final sınavlarının geçilememesi de önemli sorunlar arasında gösterildi. Araştırmacılar, bu iki faktörün nitelikli iş gücü açığını daha da büyüttüğünü belirtiyor.

Son verilere göre mesleki eğitimini tamamlayanların sayısı yaklaşık 492 bine düştü. Bu, yeni bir dip seviye olarak değerlendiriliyor. Almanya’da sanayi, sağlık ve hizmet sektörlerinde nitelikli çalışan ihtiyacının arttığı bir dönemde bu gerileme dikkat çekiyor.

Üniversiteden işe geçiş de gecikiyor

Raporda yükseköğretim sistemi de ele alındı. Almanya’da lisans-yüksek lisans sistemi, öğrencilerin üniversiteden daha hızlı mezun olup iş hayatına geçebilmesi için getirilmişti. Ancak veriler bunun beklenen sonucu vermediğini gösteriyor.

Üniversite öğrencileri lisans diploması almak için artık ortalama 8,4 dönem harcıyor. Bu, 4 yıldan fazla süreye denk geliyor. 2014’te bu süre 7,2 dönemdi. Böylece öğrencilerin lisans eğitimini tamamlama süresi, eski Magister ya da Diplom sistemindeki eğitim sürelerine yaklaşmış oldu.

Yeni eğitim raporu, Almanya’da eğitim harcamaları artarken temel becerilerdeki düşüşün, okul terklerinin ve mesleki eğitimdeki daralmanın sürdüğünü ortaya koyuyor. Bu tablo, hem öğrencilerin geleceği hem de ülkenin nitelikli iş gücü ihtiyacı açısından ciddi bir uyarı olarak değerlendiriliyor.