Berlin'de koalisyon krizi aşıldı: Sol partiler yeniden masaya oturuyor

Almanya'nın başkenti Berlin'de yeni eyalet hükûmetinin kurulmasına yönelik görüşmelerde yaşanan kriz çözüldü. Sosyal Demokrat Parti (SPD), Yeşiller ve Sol Parti (Die Linke), antisemitizmle mücadele konusunda yaşadıkları anlaşmazlığın ardından müzakerelere devam etme kararı aldı. Üç parti, daha önce üzerinde uzlaştıkları ortak bildirinin olası koalisyon sözleşmesine aynen alınması konusunda anlaştı.

Görüşmeler, bir günlük aranın ardından dün yeniden başladı. Kriz, Sol Parti'nin antisemitizm ve İsrail konusunda üç partinin ortak metninden farklı bir bildiri kabul etmesiyle ortaya çıkmıştı.

Sol Parti geri adım attı, anlaşma sağlandı

Taraflar, dün akşam yaptıkları görüşmede anlaşmazlıkları giderdi.

Sol Parti Eyalet Meclisi Grup Başkanı Elif Eralp, toplantının ardından yaptığı açıklamada görüşmenin olumlu geçtiğini söyledi.

Eralp, "Bugün Yeşiller ve SPD ile bir araya geldik. İyi ve açık bir görüşme gerçekleştirdik. Anlaşmaya vardık ve aramızdaki yanlış anlamaları giderdik" dedi.

SPD Eyalet Meclisi Grup Başkanı ve başmüzakereci Steffen Krach da üç partinin daha önce kabul ettiği antisemitizmle mücadele bildirisinin hiçbir değişiklik yapılmadan koalisyon sözleşmesine alınacağını doğruladı.

Krach, rbb'nin radioeins kanalına yaptığı açıklamada görüşmelerin durdurulmasının gerekli olduğunu savundu.

SPD'li siyasetçi, anlaşmazlıkların hükûmet kurulduktan sonra değil, müzakereler sırasında ortaya çıkmasının daha iyi olduğunu belirtti. Krach'a göre koalisyon ortakları arasında güven ve verilen sözlere bağlılık büyük önem taşıyor.

Krizin nedeni İsrail ve BDS hareketiydi

SPD ve Yeşiller, Sol Parti'nin yeni eyalet meclisi grubunun 13 Ekim Salı günü kabul ettiği bildiride bazı önemli maddelerin bulunmamasına tepki göstermişti.

Üç partinin daha önce uzlaştığı ortak metinde antisemitizmle mücadelede Anayasayı Koruma Teşkilatının güçlendirilmesi ve İsrail'e yönelik boykot çağrılarıyla bilinen BDS hareketinin reddedilmesi yer alıyordu.

Ancak Sol Parti'nin kendi milletvekilleri için hazırladığı bildiride bu maddeler bulunmuyordu.

Ayrıca Sol Parti'nin metni, üç partinin ortak anlaşması yerine partinin kendi kongre kararlarına dayanıyordu.

Bu durum SPD ve Yeşiller tarafından daha önce verilen sözlerden uzaklaşma olarak değerlendirildi. İki parti, Sol Parti'nin ortak anlaşmaya bağlı kalıp kalmayacağının açıklığa kavuşturulmasını istedi.

Çarşamba akşamı yapılan görüşmede bu konularda uzlaşma sağlandı.

Filistin yanlısı milletvekili tartışma yarattı

Koalisyon görüşmelerini zorlaştıran bir başka konu ise Sol Parti'nin Neukölln bölgesinden seçilen milletvekili Vanessa Emde oldu.

Seçim kampanyasında Filistin'e destek konusunu öne çıkaran Emde, İsrail'e yönelik eleştirileri nedeniyle çeşitli tartışmalara konu olmuştu.

SPD ve Yeşiller, geçmişteki açıklamaları nedeniyle Emde'nin Sol Parti'nin yeni meclis grubuna kabul edilmeyeceğini düşünüyordu. Ancak Sol Parti, Emde'yi grubuna dahil etti.

Emde de diğer Sol Parti milletvekilleri gibi antisemitizmle mücadeleye ilişkin grup bildirisini imzaladı.

Buna rağmen SPD ve Yeşillerde Emde'nin geçmişteki siyasi tutumuna yönelik soru işaretleri devam ediyor.

Sol Parti'nin Neukölln örgütünün 20 Eylül'de düzenlediği seçim kutlamasına tartışmalı bir Filistin yanlısı aktivistin katılması da eleştirileri artırmıştı. Söz konusu kişinin, Avrupa Birliği tarafından terör örgütü olarak kabul edilen Filistin Halk Kurtuluş Cephesine (FHKC) yakın olduğu öne sürülüyor.

Yeşiller: Bu kriz faydalı oldu

Yeşiller Eyalet Meclisi Grup Başkanı Bettina Jarasch, görüşmelerin geçici olarak durdurulmasını olumlu değerlendirdi.

Jarasch, yaşananları "İyileştirici bir sarsıntı" olarak nitelendirdi. Yeşillerli siyasetçiye göre kriz, tarafların birbirlerinin tutumlarını daha iyi anlamasını sağladı ve karşılıklı güvenin güçlendirilmesine katkıda bulundu.

Ancak Yeşiller, Vanessa Emde'nin Sol Parti meclis grubunda bulunmasının gelecekte nasıl sonuçlar doğuracağı konusunda kesin bir değerlendirme yapmadı.

CDU alternatif koalisyon için hazır olduğunu açıkladı

Üç sol parti arasındaki görüşmelerin durdurulması, Hristiyan Demokrat Birliğin (CDU) de harekete geçmesine neden oldu.

CDU'nun Berlin'deki başbakan adayı Stefan Evers, SPD ve Yeşillere alternatif bir koalisyon için görüşme teklifinde bulundu.

Evers, Welt TV'ye yaptığı açıklamada CDU'nun hükûmet kurma görüşmelerine hazır olduğunu ancak kendisini dayatmak istemediğini söyledi.

CDU'lu siyasetçi, seçimlerde Sol Parti'nin açık ara en güçlü parti olduğunu da kabul etti.

Berlin'de sol koalisyon kurulabilecek mi?

Berlin'de Sol Parti, Yeşiller ve SPD'nin oluşturmayı hedeflediği üçlü koalisyonun önündeki önemli engellerden biri şimdilik aşılmış oldu.

Ancak yeniden başlayan görüşmeler henüz resmî koalisyon anlaşmasına varıldığı anlamına gelmiyor.

Tarafların hükûmet programı, bakanlıkların dağılımı ve diğer siyasi konularda da uzlaşması gerekiyor.

Antisemitizmle mücadele ve İsrail konusunda varılan son anlaşma ise olası koalisyon sözleşmesinin bağlayıcı unsurlarından biri olacak.

Üç partinin görüşmeleri başarıyla tamamlaması durumunda Berlin'de Sol Parti, SPD ve Yeşillerden oluşan yeni bir eyalet hükûmeti kurulabilecek.