Berlin’de kira uçurumu

Berlin’de bugün ev kiralamak isteyenler, 10 yıl öncesine göre çok daha yüksek bedellerle karşılaşıyor. Federal hükûmetin Sol Parti Milletvekili Caren Lay’in soru önergesine verdiği yanıta göre başkentte ilanlardaki kira artışı son 10 yılda yüzde 69’a ulaştı. Bu oran, Almanya’daki büyükşehirler arasında ilk sırada yer aldı.

Başkentte artış ülke ortalamasını aştı

Verilere göre büyükşehirlerde ev arayanlar, 10 yıl öncesine kıyasla ortalama yüzde 43 daha yüksek kira istiyor. Berlin’de ise artış bunun da üstüne çıktı. 2016’da metrekare başına 9,02 avro olan net kira, geçen yıl 15,25 avroya yükseldi.

Aynı sıralamada Leipzig yüzde 67 ile ikinci oldu. Onu yüzde 46 ile Bremen ve Duisburg izledi. Essen ile Düsseldorf’ta artış yüzde 43, Hamburg’da ise yüzde 42 olarak kayda geçti.

En pahalı şehir yine Münih

Berlin artış hızında ilk sırada yer alsa da en yüksek yeni kira hâlâ Münih’te. Bavyera’nın başkentinde 2025 itibarıyla yeni kiralamalarda ortalama metrekare fiyatı 21,29 avroya çıktı. Münih’te 10 yıllık artış yüzde 37’de kaldı. Ancak kentte kiralar zaten 2016’da da çok yüksekti.

Frankfurt am Main’da 10 yıllık artış yüzde 39 oldu ve ortalama metrekare kirası 16,58 avroya ulaştı. Stuttgart’ta ise yüzde 37 artışla metrekare fiyatı 16,06 avro oldu.

Bakanlık uyardı: Tüm piyasayı yansıtmıyor

İnşaat Bakanlığı, verilerin internette ilan verilen dairelerin net kiralarına dayandığını hatırlattı. Bu nedenle rakamların tüm yeni kiralama piyasasını bütünüyle yansıtmayabileceği belirtildi.

Bakanlığa göre konut şirketlerinin bekleme listeleri ya da doğrudan aracılık gibi yollarla kiralanan evlerde daha düşük fiyatlar görülebiliyor. Yine de internet ilanları, özellikle büyükşehirlerde piyasadaki genel baskıyı açık biçimde ortaya koyuyor.

Sol Parti: Siyasi başarısızlık

Caren Lay, ortaya çıkan tabloyu “kira fiyatlarında patlama” olarak değerlendirdi. Ona göre mevcut kira freni uygulaması bazı tekil durumlarda işe yarasa da ilan kiralarındaki hızlı yükselişi durdurmaya yetmiyor.

Almanya’da kira freni 1 Haziran 2015’ten bu yana konut piyasasının sıkışık olduğu bölgelerde geçerli. Buna göre mevcut dairelerin yeniden kiralanmasında istenen kira, bölgedeki emsal kiranın en fazla yüzde 10 üstünde olabiliyor.

Lay ise uygulamadaki istisnaların bu aracı zayıflattığını savundu. Özellikle eşyalı kiralamalarda alınan ek ücretler ve kısa süreli kiralamalar, düzenlemenin etkisini azaltan başlıklar arasında gösteriliyor.

Tartışma büyüyor

Sol Parti uzun süredir ülke çapında daha sert bir kira üst sınırı uygulanmasını istiyor. Parti ayrıca fahiş kira uygulamalarına karşı daha sıkı yaptırımlar talep ediyor. Özellikle emsal kiranın yüzde 20, hatta yüzde 50 üzerine çıkan bedellerin daha güçlü biçimde cezalandırılması gerektiği savunuluyor.

Berlin verileri, kira tartışmasının başkentte neden yeniden alevlendiğini açıkça gösteriyor. Kâğıt üzerindeki sınırlar yürürlükte kalsa da, piyasadaki yükseliş barınma krizini daha da derinleştiriyor.