Berlin’de alt kiracı çıkmazı Yüksek Mahkeme’de

Berlin’de bir alt kiralama davası, Bundesgerichtshof’un vereceği kararla emsal oluşturabilir. Ana kiracının, ödediği 460 avroluk net kira karşılığında alt kiracısından 962 avro talep etmesi yargıya taşındı. Kararın bugün açıklanması bekleniyor.

Karar tüm alt kiralama sistemini etkileyebilir

Dava yalnızca iki tarafı ilgilendirmiyor. Uzmanlara göre karar, Berlin genelinde giderek yaygınlaşan alt kiralama uygulamalarının çerçevesini yeniden çizebilir. Kiracı örgütleri, olası bir kararın alt kiracılardan çok mülk sahiplerini güçlendirebileceğine dikkat çekiyor.

“Alt kiracı olduğumu bir yıl sonra öğrendim”

Berlin’de yüksek alt kiralar artık istisna değil. Birçok kiracı, ödediği bedelin gerçek kiranın çok üzerinde olduğunu sonradan fark ediyor. Karsten de bu durumu yaşayanlardan biri.

Partneriyle birlikte taşındığı dairenin alt kiralık olduğunu başlangıçta bilmediğini rbb’ye anlatan Karsten, evi gezerken ev sahibi ya da yönetim temsilcisiyle görüştüğünü sandığını söylüyor. Daire boş ve yenilenmişti. İmzaladığı sözleşmede de açık biçimde alt kira ifadesi yer almıyordu.

Gerçeği yaklaşık bir yıl sonra, bozulan kapı nedeniyle yönetime başvurduğunda öğrendi. Yönetim, dairede resmî olarak başka bir kişinin, yani ana kiracının kayıtlı olduğunu bildirdi.

Aynı binada yarı fiyatına daireler

Komşularla konuşunca tablo daha da netleşti. Karsten ve partneri 85 metrekarelik daire için 1.600 avronun üzerinde kira öderken, aynı binadaki benzer daireler 900 ila 1.000 avro arasında kiralanıyordu. Ana kiracı, gerçek kira bedelini açıklamayı reddetti ve “Benim de kazanmam lazım” demekle yetindi.

Karsten, ödedikleri alt kiranın mobilya, internet ya da benzeri ekleri kapsamadığını, buna rağmen mutfak ve banyo için ciddi harcamalar yaptıklarını söylüyor. Bugün o evde yaşamıyorlar ve ana kiracıyla hukuki süreçleri sürüyor.

Alt kiralama yasak değil ama…

Almanya’da alt kiralama kural olarak yasak değil. Ancak ev sahibinin onayı gerekiyor. Tüm dairenin mi yoksa yalnızca bir odanın mı kiralandığına göre koşullar değişiyor. Bazı durumlarda alt kiranın ana kiradan yüksek olması mümkün.

Özellikle eşyalı kiralama, bu alanda geniş bir hareket alanı sağlıyor. Bu durum, kimi zaman kira freni uygulamasının dolanılmasına yol açıyor.

“İki katına çıkan kira ikna edici değil”

BGH önündeki davada ana kiracı, yaptığı mobilya ve ekipman yatırımlarını gerekçe göstererek yüksek bedeli savunuyor. Berlin Kiracılar Derneği’nden Wibke Werner ise bu gerekçeyi ikna edici bulmuyor.

Werner’e göre Berlin’de alt kiralama hızla artıyor ve yüksek kira yoluyla istismar artık ciddi bir sorun hâline gelmiş durumda.

Karar alt kiracıyı korumayabilir

Berlinli kira hukuku avukatı Benjamin Raabe, Yüksek Mahkeme kararının alt kiracılar için otomatik bir iyileşme getirmeyebileceği görüşünde.

Raabe’ye göre, mahkeme ana kiracının alt kiradan kâr etmesini yasaklarsa, ev sahipleri bundan sonra alt kira sözleşmelerini önceden görmek isteyecek. Bu durum onay süreçlerini uzatabilir ve geçici olarak piyasaya çıkan dairelerin azalmasına yol açabilir.

Hukuki yol var ama riskli

Alt kiracılar için hukuki başvuru yolları bulunuyor. Kira freni uygulanabilir ya da aşırı kira talebi belediyeye şikâyet edilebilir. Ancak bu adımlar risk taşıyor.

Alt kiralama ev sahibine bildirilmemişse ve şikâyetle ortaya çıkarsa, ana kira sözleşmesi feshedilebiliyor. Bu durumda evi fiilen kaybeden taraf çoğu zaman alt kiracı oluyor.

BGH’nin vereceği kararın, Berlin gibi konut sıkıntısının ağır olduğu kentlerde alt kiralama dengesini nasıl etkileyeceği merakla bekleniyor.