Almanya’da sosyal konut sayısı yine düştü

Almanya’da sosyal konut sayısı 2025’te de azaldı. Federal İnşaat Bakanlığı’nın Sol Partili milletvekili Caren Lay’in soru önergesine verdiği yanıta göre geçen yıl 27 bin 283 yeni kiralık sosyal konut desteklendi. Bu sayı 2024’e göre yüzde 2 artış anlamına geliyor.

Ayrıca öğrenciler ve meslek eğitimi görenler için 4 bin 701 yeni yurt yeri sağlandı. Ancak aynı dönemde 57 bin 621 konut sosyal konut statüsünden çıktı. Böylece tüm önlemlere rağmen 2025 sonunda sosyal konut sayısı bir yıl öncesine göre yaklaşık 20 bin azaldı.

Süre bitince uygun kira zorunluluğu kalkıyor

Almanya’da sosyal konutlar, devlet desteğiyle inşa edilen ya da modernize edilen konutlardan oluşuyor. Bu destek karşılığında ev sahipleri belirli süre boyunca düşük kira uygulamak ve konutları yalnızca sosyal konut hakkı belgesi bulunan kişilere vermek zorunda.

Ancak bu yükümlülükler süresiz değil. Çoğu durumda sosyal kira ve tahsis şartı en fazla 30 yıl sürüyor. Süre dolduğunda konutlar sosyal statüden çıkıyor ve piyasa koşullarına göre kiralanabiliyor. Bu nedenle yeni yapılan sosyal konutlar, birçok yerde sistemden çıkan eski konutların yerini dolduramıyor.

En büyük kayıp Kuzey Ren-Vestfalya’da

Sosyal konut açığının en fazla büyüdüğü eyalet Kuzey Ren-Vestfalya oldu. Federal İnşaat Bakanlığı’nın verilerine göre eyalette geçen yıl 6 bin 773 sosyal konut ve bin 110 yurt yeri inşa edildi. Buna karşılık 26 bin 421 konut sosyal konut statüsünden çıktı.

Bu tablo, Kuzey Ren-Vestfalya’da net 18 bin 538 konutluk kayıp anlamına geliyor. Berlin’de 2 bin 957, Bavyera’da ise 2 bin 790 sosyal konut eksildi.

Bazı eyaletlerde ise artış kaydedildi. Baden-Württemberg 3 bin 46 ek sosyal konutla en iyi sonucu aldı. Aşağı Saksonya’da bin 240, Saksonya’da ise 944 konutluk artış yaşandı.

Bakanlık milyarlarca avro ayıracak

Federal İnşaat Bakanı Verena Hubertz, sosyal konut sayısındaki düşüşü tersine çevirmek istiyor. SPD’li bakan, 2029’a kadar yalnızca federal bütçeden 23,5 milyar avro kaynak ayırmayı planlıyor.

Ancak mevcut tablo, yeni inşaatların henüz eski sosyal konut kayıplarını telafi etmeye yetmediğini gösteriyor. Özellikle büyük şehirlerde ve kira baskısının yüksek olduğu bölgelerde sosyal konut ihtiyacı büyümeye devam ediyor.

Sol Parti: 1 milyon sosyal konut eksik

Sol Parti’nin konut politikaları uzmanı Caren Lay, hükûmetin açıkladığı rakamları eleştirdi. Lay’e göre Almanya’da yaklaşık 1 milyon sosyal konut eksik. Bu açığın da kapanmak yerine büyümeye devam ettiğini söyledi.

Lay, Bakan Hubertz’in açıkladığı milyarlarca avroluk kaynağın yeterli olmadığını savundu. “Bu kaynağa her yıl ihtiyaç var; özellikle de özel konut inşaatı durma noktasına gelmişken” dedi.

“Sistem yatırımcıya yarıyor”

Lay, sosyal konut sisteminin yapısına da eleştiri yöneltti. Sosyal kira yükümlülüğünün süreli olmasını sorun olarak gören Lay, bunun kalıcı bir çözüm üretmediğini söyledi.

Sol Partili milletvekili, “Bu yatırımcılar için bir hediye, ama sosyal açıdan sürdürülebilir değil” ifadelerini kullandı. Lay’e göre kiraların kalıcı biçimde uygun tutulabilmesi için yeni bir kamu yararı odaklı konut modeli ve kira tavanı gerekiyor.

Almanya’da sosyal konut sayısındaki düşüş, kiraların yüksek olduğu kentlerde düşük ve orta gelirli haneler için barınma sorununu daha da ağırlaştırabilir. Yeni destekler devreye girse de uzmanlar, sosyal konut statüsünden çıkan evlerin hızının düşürülmeden açığın kapanmayacağına dikkat çekiyor.