Almanya enerji krizinde yeniden yön arıyor

Almanya’da enerji krizi yeniden siyasetin ve ekonominin ana gündemlerinden biri hâline geldi. Bild’in aktardığına göre İran savaşı sonrası petrol fiyatlarında yaşanan sıçrama ve Hürmüz Boğazı çevresindeki belirsizlik, ülkenin enerji arzına ilişkin temel kırılganlıkları yeniden ortaya çıkardı.

Sorun yalnızca akaryakıt fiyatlarıyla sınırlı değil. Sanayi üretiminden ulaşım maliyetlerine, hanelerin ısınma giderlerinden yaz tatili planlarına kadar uzanan geniş bir baskı alanı oluşmuş durumda.

Kısa vadeli adımlar yeterli bulunmuyor

Hükûmetin şimdiye kadar açıkladığı önlemler ise sınırlı etki yaratmakla eleştiriliyor. Akaryakıt istasyonlarındaki fiyat artışlarına karşı uygulanan düzenlemelerin şimdiye kadar ölçülebilir bir sonuç vermediği belirtiliyor.

Benzin ve motorinde 17 sentlik vergi indirimi ise 1 Mayıs’ta başlayacak ve yalnızca iki ay sürecek. Çalışanlara planlanan 1000 avroluk destek primi de ancak işverenin bunu karşılayabilmesi hâlinde ödenecek. Zayıf ekonomik görünüm ve artan maliyetler nedeniyle bu desteğin herkese ulaşmayabileceği değerlendiriliyor.

Asıl sorun yapısal

Başbakan Friedrich Merz ile Enerji Bakanı Katherina Reiche’nin önündeki temel sorunun, büyük ve kalıcı bir enerji planının bulunmaması olduğu vurgulanıyor.

İran savaşıyla derinleşen petrol baskısı, vergi, emeklilik ve sağlık gibi başka reform başlıklarını da geri plana itti. Çünkü hem vatandaşlar hem de şirketler için artan akaryakıt, ısınma ve üretim maliyetleri daha acil bir sorun hâline gelmiş durumda.

Özellikle kimya ve ilaç gibi enerji yoğun sektörlerde, daha ucuz enerji sunan ülkelere doğru istihdam kaybı yaşandığı belirtiliyor.

Yüksek fiyatlar her alanı etkiliyor

Akaryakıt fiyatlarındaki artış, özellikle işe gidip gelen çalışanlar üzerinde ağır baskı yaratıyor. Uçak yakıtındaki daralma ihtimali ise yaz tatilini bile daha pahalı hâle getirebilir.

Uluslararası Enerji Ajansı’nın kerosin stoklarının yalnızca altı hafta daha yeteceği yönündeki uyarısı da bu kaygıyı büyüttü. Bu nedenle Enerji Bakanı Reiche, enerji şirketleri, havalimanları, hava yolu şirketleri ve sektör temsilcileriyle bir kriz zirvesi düzenlemeye hazırlanıyor.

Bakanlık, havacılık sektörünün endişelerini ciddiye aldığını söylüyor. Buna rağmen Almanya’da şu an için kerosin kıtlığı riski görülmediği açıklanıyor.

Enerji dönüşümünün sınırları tartışılıyor

Krizin bir başka boyutu da Almanya’nın uzun vadeli enerji tercihlerine dayanıyor. Ülke yıllar içinde önce nükleer enerjiden, ardından da kömürden çıkış kararı aldı. Yenilenebilir enerji bugün elektrik ihtiyacının yarıdan fazlasını karşılıyor.

Ancak elektrik talebinin önümüzdeki yıllarda daha da artması bekleniyor. Elektrikli otomobiller, ısı pompaları, dijitalleşme ve yapay zekâ odaklı veri merkezleri bu talebi hızla büyütüyor. Buna rağmen enerji karışımında petrol ve doğal gazın önemi sürüyor.

Üstelik Almanya’da elektrik fiyatı, birçok Avrupa ülkesine göre daha yüksek. Bu durum, hem sanayinin rekabet gücünü hem de hane bütçelerini zorluyor.

Reiche yeni bir çizgi arıyor

Enerji Bakanı Katherina Reiche, son dönemde enerji dönüşümünün bazı temel kabullerini açık biçimde tartışmaya açtı. Nükleerden çıkış kararının anlamını sorguladığı, yeni gaz santralleri planladığı, Almanya’da fracking yöntemine kapıyı araladığı ve yenilenebilir enerji desteklerini yeniden gözden geçirmek istediği belirtiliyor.

Bu yaklaşım kamuoyunda da tepki çekti. Dün Münih, Berlin ve Köln’de binlerce kişi sokağa çıkarak Reiche’yi fosil yakıtları kayırmakla suçladı. Göstericiler, bu çizginin enerji dönüşümünün bugüne kadar elde ettiği sonuçları tehlikeye attığını savundu.

Tartışma daha da büyüyecek

Yaklaşık 25 yıl önce Almanya’yı iklim nötr ve nükleersiz bir yapıya taşımak amacıyla başlatılan enerji dönüşümü, bugün yeniden sert bir sınavdan geçiyor.

İran savaşıyla görünür hâle gelen son tablo, Almanya’nın artık yalnızca geçici indirimler ve kısa vadeli desteklerle değil, enerji arzı, fiyatlar ve sanayi politikası arasında daha kalıcı bir denge kurmak zorunda olduğunu gösteriyor.