Afganistan’a yeni sınır dışı uçuşu

Almanya, Afganistan’a yeni bir toplu sınır dışı uçuşu gerçekleştirdi. Alman Haber Ajansı dpa’nın aktardığına göre, charter uçak Leipzig/Halle Havalimanı’ndan gece saatlerinde Kabil’e hareket etti. Uçakta yaklaşık 30 Afgan erkeğin bulunduğu bildirildi.

Kuzey Ren-Vestfalya, Schleswig-Holstein, Bavyera, Aşağı Saksonya ve Baden-Württemberg eyaletleri, ülkeden ayrılma yükümlülüğü bulunan kişileri bu uçuş için bildirdi. Sınır dışı edilenler arasında tecavüz, taksirle olmayan öldürme ve cinsel saldırı gibi suçlardan hüküm giymiş kişilerin de yer aldığı belirtildi.

Taliban’la doğrudan anlaşma

Uçuşun dayanağı, Almanya ile Afganistan’da iktidarda bulunan Taliban yönetimi arasında yapılan doğrudan anlaşma oldu. Bu anlaşma, Almanya’ya aracı bir ülke olmadan Afganistan’a düzenli sınır dışı uçuşları yapma imkânı sağlıyor.

Leipzig/Halle Havalimanı’nda sınır dışı kararına karşı küçük bir protesto da düzenlendi. dpa muhabirinin aktardığına göre terminalde yaklaşık 35 kişi nöbet eylemi yaptı.

Daha önce uçuş iptal edilmişti

Afganistan’a yönelik toplu sınır dışı uçuşları son dönemde birkaç kez gündeme gelmişti. Mayıs sonunda yapılması planlanan bir uçuş, Taliban yönetiminin işbirliği yapmaması nedeniyle iptal edilmişti.

dpa’nın haberine göre Taliban yetkilileri, Alman Dışişleri Bakanlığı temsilcileriyle yeterli temas kurulmadığını savunarak süreçten memnuniyetsizlik duydu. Taliban yönetiminin, Almanya’daki Afgan temsilciliklerine daha fazla diplomat göndermek istediği belirtiliyor.

İlk uçuş 2024’te yapılmıştı

Taliban’ın Afganistan’da iktidarı ele geçirmesinden sonra Almanya’dan bu ülkeye ilk toplu sınır dışı uçuşu Ağustos 2024’te yapılmıştı. O dönem 28 erkek hükümlü, Katar’ın aracılığıyla Leipzig’den Kabil’e gönderilmişti.

Son dönemde Almanya’nın kendi organize ettiği Afganistan sınır dışı işlemleri de yeniden başladı. Bunlar arasında tarifeli uçaklarla yapılan bireysel sınır dışılar ve charter uçuşları bulunuyor.

Taliban’a taviz eleştirisi

Uygulama Almanya’da tartışma yaratıyor. Eleştirilerin merkezinde, federal hükûmetin Taliban’ı insan hakları ihlalleri, özellikle de kadınlara yönelik baskılar nedeniyle resmen tanımaması; buna rağmen sınır dışı işlemleri için Taliban yönetimiyle pratik anlaşmalar yapması var.

Bu eleştirilerden biri de Afgan temsilciliklerine Taliban tarafından gönderilen bazı diplomatlara izin verilmesiyle ilgili. Daha önce Almanya’daki Afgan temsilciliklerinde, Taliban öncesi hükûmet tarafından görevlendirilen diplomatlar çalışıyordu.

Öncelik suçlular ve güvenlik riski görülen kişilerde

Federal İçişleri Bakanı Alexander Dobrindt, kasım ayında yaptığı açıklamada, “Suçlular ve güvenlik tehdidi oluşturan kişiler öncelikli olmalı” demişti. Ancak bu açıklama, sınır dışı işlemlerinin gelecekte yalnızca bu iki grupla sınırlı kalacağı anlamına gelmiyor.

Afganistan’a sınır dışı uçuşları, Almanya’da güvenlik, göç politikası ve Taliban’la temasın sınırları konusunda yeni bir tartışma başlattı. Hükûmet ağır suçlardan hüküm giymiş kişilerin gönderilmesini savunurken, insan hakları örgütleri ve eleştirmenler Taliban yönetimiyle yapılan anlaşmaların sonuçlarına dikkat çekiyor.