Rus füzelerinde İsviçre parçaları: Ukrayna'dan yüzde 95 iddiası

Ukrayna, Rusya'nın saldırılarında kullandığı silahlarda İsviçreli şirketlerin ürettiği elektronik parçaların bulunmaya devam ettiğini açıkladı. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski'nin yaptırımlardan sorumlu danışmanı Vladislav Vlasiuk, İsviçre Hükûmetini bu parçaların Rusya'ya ulaşmasını engellemek için yeterli önlem almamakla suçladı.

SRF'ye konuşan Vlasiuk, Rus silahlarının yüzde 90'ında yabancı üretimi parçalar bulunduğunu belirtti. Bunların büyük bölümünü mikroelektronik bileşenler oluşturuyor.

Vlasiuk'a göre 2022'den bu yana Rus silahlarının enkazını inceleyen uzmanlar, füze ve insansız hava araçlarının yüzde 95'inde İsviçre bağlantılı şirketlerin parçalarına rastladı. Özellikle STMicroelectronics ve U-Blox şirketlerinin ürünleri öne çıkıyor.

İsviçre'ye yaptırım çağrısı

Ukraynalı yetkili, İsviçre Hükûmetiyle defalarca görüştüklerini ancak yeterli sonuç alamadıklarını söyledi. Eylül ve ekim aylarında düşürülen Rus silahlarında da İsviçre bağlantılı elektronik parçaların tespit edildiğini açıkladı.

Vlasiuk, İsviçre'den ihracat kontrollerini sıkılaştırmasını ve yaptırımların uygulanmasında güvenlik ve adli makamların daha aktif rol almasını istedi.

İsviçre Hükûmeti ise şirketlerin tedarik zincirlerini denetlemeleri için gerekli önlemleri aldığını savunuyor. Federal Hükûmet, söz konusu parçaların üretiminin ve sevkiyatının İsviçre'den yapılmadığını vurguluyor.

Ancak Vlasiuk, bu açıklamayı yeterli bulmuyor. Rusya'nın yaptırımları aşmak için geliştirdiği yöntemlerin zaman içinde değiştiğini belirten danışman, İsviçre'nin de denetimlerini buna göre güncellemesi gerektiğini söyledi.

Şirketler iddiaları reddediyor

STMicroelectronics ve U-Blox, uluslararası yaptırımlara uyduklarını ve 2022'den bu yana Rusya ile ticaret yapmadıklarını belirtiyor.

Vlasiuk ise şirketlerin doğrudan Rusya'ya satış yapmamasının yeterli olmadığını savunuyor. Ürünlerin üçüncü ülkeler ve aracılar üzerinden Rusya'ya ulaştırılmasının da engellenmesi gerektiğini vurguluyor.

Ukraynalı danışman, Hollandalı çip üreticisi NXP'yi örnek gösterdi. Şirketin ürünlerinin geçmişte Rus silahlarında sıkça bulunduğunu ancak alınan önlemler sayesinde 2026'da bu parçalara neredeyse hiç rastlanmadığını söyledi.

ABD ve Çin de gündemde

Rus silahlarında yalnızca İsviçre bağlantılı parçalar bulunmuyor. Vlasiuk, özellikle balistik füzelerde Amerikan üretimi mikroçiplerin çok yaygın kullanıldığını açıkladı.

Ukrayna'nın bu parçaların Rusya'ya ulaşmasını önlemek için ABD yönetimiyle sürekli görüştüğünü belirtti. Çin'deki dağıtım ağlarının da elektronik parçaların Rusya'ya aktarılmasında önemli rol oynadığını söyledi.

Vlasiuk, modern Rus insansız hava araçlarının teorik olarak İsviçre'ye kadar uçabilecek menzile sahip olduğunu hatırlatarak Avrupa ülkelerinin bu tehdidi ciddiye alması gerektiğini savundu.

Ukraynalı yetkiliye göre ihracat denetimlerinin sıkılaştırılması, Rusya'nın silah üretimini zorlaştırabilecek ve sivillere yönelik saldırıların azaltılmasına katkı sağlayabilecek.