İsviçre'de nakit ödeme zorunluluğu geliyor: Meclisten karar çıktı

İsviçre'nin Zürih kentinde nakit parayla ödeme yapma hakkının korunması için önemli bir adım atıldı. Kent Parlamentosu, belediyeye bağlı işletmelerin ve belediyeden mali destek alan kuruluşların nakit ödeme kabul etmesini zorunlu kılacak düzenlemeyi kabul etti. Belediye yönetimi ise karara karşı çıkıyor.

SRF'nin haberine göre tartışmalar, geçen yıl Zürih Merkez Tren İstasyonu'ndaki Noel pazarında nakit ödemelerin yasaklanmasıyla başladı. Zürih Sanat Müzesi de yalnızca banka kartı veya akıllı telefonla ödeme kabul edeceğini açıklamıştı.

Ancak vatandaşlardan gelen yoğun tepkiler üzerine her iki işletme de geri adım atarak yeniden nakit ödeme kabul etmeye başladı.

Sol ve sağ partiler aynı görüşte birleşti

Nakit ödeme zorunluluğu teklifi, Alternatif Sol (AL) tarafından Kent Parlamentosuna sunuldu. Parti, banka hesabı veya dijital ödeme uygulaması bulunmayan kişilerin mağdur edilmemesi gerektiğini savundu.

AL Milletvekili Tanja Maag, "Banka hesabı veya Twint uygulaması olmayan insanlar, nakit paranın kullanılmadığı bir dünyada çaresiz kalır" dedi.

Teklife sağcı İsviçre Halk Partisi (SVP) de destek verdi. SVP Milletvekili Stefan Urech, normalde iki partinin bu kadar geniş ölçüde aynı görüşte birleşmesinin nadir görüldüğünü söyledi.

Yeşiller Partisi ise nakit paranın kişisel verilerin korunması açısından önemine dikkat çekti. Milletvekili Yves Henz, dijital ödemelerin aksine nakit işlemlerin kolayca takip edilemediğini belirterek nakit paranın gerçek anlamda gizlilik sağlayan tek ödeme yöntemi olduğunu savundu.

Belediye yönetimi karşı çıktı

Zürih Belediye Meclisi üyesi Andreas Hauri (GLP), nakit paranın önemini kabul etmekle birlikte zorunluluk getirilmesini aşırı buldu.

Hauri, belediyeden yalnızca bir frank destek alan kültür kuruluşunun bile nakit kabul etmek zorunda bırakılmasının mantıklı olmadığını söyledi.

Hür Demokrat Parti (FDP) de işletmelerin ödeme yöntemlerini kendilerinin belirlemesi gerektiğini savundu. FDP Milletvekili Emanuel Tschannen, "Buna karar vermek devletin görevi değil" dedi.

FDP'nin bu görüşüne Merkez Partisi ve Yeşil Liberal Parti de destek verdi.

Belediye yeni düzenleme hazırlayacak

Sosyal Demokrat Parti (SP), taraflar arasında uzlaşma sağlamak amacıyla teklifin kapsamını daralttı.

Kabul edilen son düzenlemeye göre nakit ödeme zorunluluğu yalnızca belediye işletmeleriyle belediyeden mali destek alan kuruluşlar için geçerli olacak. Kamuya ait alanlarda faaliyet gösteren bütün özel işletmeler bu zorunluluğun kapsamına alınmayacak.

Kent Parlamentosu, değiştirilen teklifi açık çoğunlukla kabul etti. Böylece belediye yönetimi, kendi itirazına rağmen nakit ödeme zorunluluğunu kent mevzuatına yerleştirecek bir taslak hazırlamak zorunda kaldı.

Ancak karar, nakit ödeme zorunluluğunun hemen yürürlüğe girdiği anlamına gelmiyor. Bunun için gerekli yasal düzenlemenin tamamlanması gerekiyor.

Nakit kullanımı hızla azalıyor

İsviçre Merkez Bankasının verileri, ülkede nakit para kullanımının son yıllarda belirgin biçimde azaldığını gösteriyor.

2017 yılında ödemelerin yaklaşık yüzde 70'i banknot ve madeni paralarla yapılırken bu oran 2025 yılında üçte birin altına geriledi. Banka kartları ise en yaygın ödeme yöntemi hâline geldi.

Buna rağmen Zürih'te yaşanan tartışma, nakit parayla ödeme yapabilmenin toplumun önemli bir kesimi için hâlâ temel bir ihtiyaç olduğunu gösteriyor.