Gazeteciler yapay zekâya karşı ayaklandı, 400 kişi sokağa çıktı

İsviçre'de medya sektöründe artan işten çıkarmalar gazetecileri sokağa döktü. Tamedia grubunun 34 tam zamanlı kadroyu kaldırma kararına karşı Zürih'te düzenlenen gösteriye 400'den fazla gazeteci ve okur katıldı. Protestocular, 'Yapay zekâ değil, gazetecilik' sloganıyla işten çıkarmaların durdurulmasını istedi.

SRF'nin haberine göre gösteri, dün öğle saatlerinde Tamedia'nın Zürih'teki merkez binası önünde düzenlendi. Çalışanlar, şirket yönetiminin yanlış kararlarının bedelinin sürekli gazetecilere ödetildiğini savundu.

Altı yılda yedinci işten çıkarma dalgası

Tamedia, iki hafta önce İsviçre'nin Almanca ve Fransızca konuşulan bölgelerindeki yayınlarında toplam 34 tam zamanlı kadronun kaldırılacağını açıklamıştı.

Şirket, azalan reklam gelirlerini, basılı gazete aboneliklerindeki düşüşü ve yapay zekânın medya sektöründe yarattığı değişimi gerekçe gösteriyor.

Ancak bu karar, Tamedia'nın son altı yıldaki yedinci tasarruf programı oldu. Üstelik yeni işten çıkarmalar, önceki işten çıkarma yasağının sona ermesinden yalnızca beş gün sonra duyuruldu.

Çalışanlar, haber merkezlerinde zaten yeterli personel bulunmadığını belirtiyor. Protestoya katılan bir gazeteci, "Artık dayanamıyoruz. Daha nereden işten çıkarma yapacaklar?" diyerek tepkisini dile getirdi.

Syndicom Sendikası'ndan Stephanie Vonarburg ise yönetimin çalışanlarla eşit koşullarda görüşmesini ve sendikalarla gerçek müzakereler yürütmesini istedi.

Ana şirket 67 milyon frank kâr açıkladı

Gazetecilerin tepkisini artıran bir başka gelişme de Tamedia'nın bağlı bulunduğu TX Group'un iki ay önce 67 milyon frank kâr açıklaması oldu.

Ancak bu kârın önemli bölümü, grubun dijital iş ilanları ve emlak platformlarından geliyor.

SRF medya editörü Salvador Atasoy'a göre Tages-Anzeiger, Berner Zeitung ve Basler Zeitung gibi gazeteleri bünyesinde bulunduran Tamedia'nın kâr marjı ise düşük tek haneli oranlarda seyrediyor.

Şirket, yıllardır yaptığı tasarruflara rağmen gelirlerini kalıcı biçimde artırmayı başaramadı. Basılı gazetelerde reklam ve abonelik gelirleri azalırken, dijital aboneliklerden elde edilen gelirler kaybı karşılamıyor.

Google ve Meta gibi Amerikan teknoloji şirketlerinin dijital reklam pazarındaki güçlü konumu da İsviçreli medya kuruluşlarını zorluyor.

Zürih Belediye Başkanı da protestoya katıldı

Gösteriye katılan Zürih Belediye Başkanı Raphael Golta (SP), gazetecilere destek verdi.

Golta, gazeteciliğin demokrasi, toplum ve kültür açısından vazgeçilmez olduğunu vurgulayarak haberlerin giderek Amerikan yapay zekâ sistemleri tarafından hazırlanmasına tepki gösterdi.

"Gazetecilerin hazırladığı metinleri okumaya devam etmek istiyorum, yapay zekâ ajanlarının yazdıklarını değil" diyen Golta, bu gidişata karşı çıkılması gerektiğini söyledi.

Golta, gazetecilerin işlerini kaybetmesiyle araştırma yapabilecek insan sayısının azalacağı uyarısında da bulundu.

Tamedia geri adım atmıyor

Tamedia Sözcüsü Edi Estermann ise çalışanların öfkesini anladıklarını ancak işten çıkarma kararından vazgeçmeyeceklerini açıkladı.

Estermann, "Öfkeyi ve hayal kırıklığını anlıyoruz. Ancak Tamedia bu önlemleri uygulamak zorunda" dedi.

Şirketin medya sektöründeki dönüşüme yeterince hızlı uyum sağlayamadığını savunan Estermann, yapay zekânın gazeteciliği yok etmek için değil, desteklemek amacıyla kullanılması gerektiğini belirtti.

Tamedia'nın hâlen yüzlerce gazeteci çalıştırdığını hatırlatan sözcü, gelecekte yeni işten çıkarmalar olmayacağına dair güvence de veremedi.

İsviçre'de medya sektörü alarm veriyor

İsviçre'de bu yıl yalnızca Tamedia değil, Ringier ve kamu yayıncısı SRG de işten çıkarma kararları açıkladı.

SRF'nin aktardığına göre birkaç yıl önce İsviçre medya sektöründe 10 binden fazla kişi kadrolu olarak çalışırken, bu sayı her yıl azalıyor.

Uzmanlar, yapay zekânın yaygınlaşmasıyla işten çıkarmaların daha da artabileceği uyarısında bulunuyor.

Gazeteciler ise haber merkezlerinde çalışan sayısının sürekli azaltılmasının araştırmacı gazeteciliği, haber çeşitliliğini ve kamuoyunun doğru bilgiye ulaşmasını olumsuz etkileyeceğini savunuyor.

Tamedia yönetimi kararını değiştirmezken, çalışanlar işten çıkarmalara alternatif çözümler bulunması için müzakere talebini sürdürüyor.