Haberlere güven dipte: Sosyal medya yükseliyor, kuşku büyüyor

Dünya genelinde haberlere güven tarihi düşük seviyeye indi. Reuters Institute’un salı günü yayımladığı araştırmaya göre kamuoyunun haberlere güveni yüzde 37’ye geriledi. Bu oran, geçen yıla göre 3 puanlık düşüş anlamına geliyor.

İngiltere’de tablo daha sert. Ülkede haberlere güven 5 puan düşerek yüzde 30’a indi. Bu oran, 10 yıl öncesine kıyasla 20 puan daha düşük.

Sosyal medya ve video platformları öne çıkıyor

Araştırmaya göre katılımcıların yarısından fazlası artık haberleri sosyal medya, video ağları ve benzeri üçüncü taraf platformlardan takip ediyor. Buna rağmen benzer oranda kişi haber sitelerini ve televizyon haberlerini de kullanmaya devam ediyor.

İngiltere’de geleneksel haber kaynakları hâlâ daha güçlü konumda. Ancak dünya genelinde haber tüketiminin ağırlığı giderek platformlara ve çevrim içi videolara kayıyor.

Reuters Institute, verilerin izleyicilerde “kaygı, ilgisizlik ve kuşkuculuk” karışımına işaret ettiğini belirtti. Enstitüye göre pek çok kişi, göç, enflasyon ve uluslararası çatışmalar gibi uzun süren haberlerin medya tarafından ele alınış biçiminden memnun değil.

Sosyal medyaya güven daha düşük

Haberlere ulaşmak için sosyal medya daha fazla kullanılsa da bu mecralara güven çok daha düşük. Araştırmaya göre sosyal medyadaki haberlere güven oranı yüzde 22’de kaldı.

İçerik üreticileri ve influencerların geleneksel medyanın yerini aldığı görüşü ise sınırlı destek buldu. Katılımcıların yalnızca yüzde 10’u haber ihtiyacının büyük bölümünü bu kişilerden karşıladığını söyledi. Bu da influencerların haber tüketiminde daha çok tamamlayıcı rol oynadığını gösteriyor.

Yapay zekâ yanıtlarına güven sınırlı

Araştırma, yapay zekâ sohbet botlarına duyulan güvenin de düşük olduğunu ortaya koydu. Dünya genelinde katılımcıların yalnızca yüzde 20’si bu sistemlerin verdiği yanıtlara güveniyor.

Buna rağmen yapay zekâ sohbet botlarının haftalık kullanımı artıyor. Kullanım oranı yüzde 7’den yüzde 10’a çıktı. 35 yaş altı grupta ise bu oran yüzde 16’ya ulaştı.

Tarafsız haber beklentisi sürüyor

Haber tüketimindeki değişime rağmen tarafsız habere destek hâlâ yüksek. Araştırmaya göre tarafsız haberciliğe verilen destek 2020’den bu yana yalnızca 3 puan düştü.

ABD’de haberlere güven yüzde 25 seviyesinde. Sağ eğilimli Amerikalılar arasında bu oran yüzde 15’e kadar geriliyor. Bazı büyük medya kuruluşlarında da ciddi güven kaybı görüldü. CBS News ve Fox News’e güven 2025’e göre 10 puan, CNN’e güven ise 6 puan düştü.

Çevrim içi video ana akıma dönüştü

Araştırmaya göre çevrim içi haber videoları artık hemen her yerde ana akım hâline geldi. Dünya genelinde katılımcıların yüzde 77’si her hafta çevrim içi haber videosu izliyor.

Raporda incelenen bütün pazarlarda çoğunluk çevrim içi haber videosu tüketiyor. Bu format, Almanya, Danimarka ve Hollanda dışında tüm pazarlarda televizyon haberlerini geçmiş durumda.

Reuters Institute, içerik üreticilerinin ve çevrim içi videoların yükselişinin insanların artık haber istemediği anlamına gelmediğini vurguladı. Rapora göre izleyiciler haberlerin daha erişilebilir, daha anlaşılır ve kendi hayatlarıyla daha bağlantılı olmasını istiyor.

Araştırma 48 pazarda yapıldı

Araştırmanın bulguları, 48 pazarda yaklaşık 100 bin kişiyle yapılan çevrim içi ankete dayanıyor. Sonuçlar, haber kurumları için güven krizinin derinleştiğini, ancak kaliteli ve anlaşılır haberciliğe olan ihtiyacın sürdüğünü gösteriyor.