Birleşik Krallık’ta su alarmı: Herkese 28 litre tasarruf hedefi

Birleşik Krallık’ta rekor sıcaklıkların ardından su tüketimini azaltmak için ülke çapında büyük bir kampanya başlatılıyor. Let’s Save Water adlı kampanya, halka suyu daha değerli bir kaynak olarak görme çağrısı yapacak.

75 milyon sterlinlik tanıtım çalışmasıyla, kişi başı günlük su tüketiminin 28 litre azaltılması hedefleniyor. Bu miktar yaklaşık iki büyük kovaya denk geliyor. Şu anda ortalama günlük tüketim kişi başına yaklaşık 140 litre.

Su şirketleri kampanyayı finanse edecek

Kampanya; su şirketleri, su düzenleyicisi Ofwat, Çevre Ajansı, Meteoroloji Kurumu ve Natural Resources Wales işbirliğiyle yürütülecek. Maliyet, dört yıl boyunca su şirketleri tarafından karşılanacak.

İngiltere ve Galler’de su kullanımı Avrupa’nın en yüksek seviyeleri arasında. Almanya ve Hollanda’da kişi başı günlük ortalama tüketim yaklaşık 120 litre düzeyinde.

Kampanya ekibine davranış psikologları da danışmanlık yapıyor. Amaç yalnızca tasarruf çağrısı yapmak değil, insanların suya bakışını değiştirmek.

İnsanlar ne kadar su kullandığını bilmiyor

Kampanya için yapılan araştırmaya göre halk, günlük su tüketimini ciddi biçimde düşük tahmin ediyor. İnsanlar ortalama 30 litre su kullandığını sanıyor. Gerçek tüketim ise bunun yaklaşık 5 katı.

Sheffield Üniversitesi’nden sosyal psikolog Prof. Thomas Webb, asıl meselenin insanlara suyun önemli bir kaynak olduğunu göstermek olduğunu söyledi. Webb’e göre insanlar ne kadar su kullandığını bilmeli ve tasarrufu ortak bir çabanın parçası olarak görmeli.

2055’e kadar büyük açık bekleniyor

İngiltere’de su açığının 2055’e kadar günde 5 milyar litreye ulaşabileceği tahmin ediliyor. Bu miktar yaklaşık 2 bin olimpik yüzme havuzuna denk geliyor.

Bu riskin arkasında iklim krizi, nüfus artışı ve veri merkezleri gibi yoğun su kullanan sektörlerin büyümesi var.

Kent’te geçen cuma günü hortum yasağı yürürlüğe girdi. Karardan birkaç gün önce South East Water, sıcak hava dalgası nedeniyle artan talep karşısında müşterilerine suyu dikkatli kullanma çağrısı yapmıştı.

İklim krizi su döngüsünü değiştiriyor

Meteoroloji Kurumu’ndan Prof. Lizzie Kendon, iklim değişikliğinin hava olaylarını daha uç hâle getirdiğini söyledi. Buna göre kışlar daha yağışlı, yazlar daha kurak geçiyor. Yağışlar ise daha kısa sürede ve daha şiddetli düşüyor.

Kendon, kuru ve sertleşmiş toprağa düşen yağmurun büyük bölümünün toprağa işlemediğini, akıp gittiğini belirtti. Bu nedenle acil önlem gerektiğini vurguladı.

Kısa duş, su deposu, damlayan musluk

Kampanya, halktan günlük alışkanlıklarda küçük değişiklikler yapmasını isteyecek. Daha kısa duş almak, bahçelerde yağmur suyu deposu kullanmak ve damlayan muslukları onarmak bunlar arasında yer alıyor.

Duşlar dakikada yaklaşık 10 litre su harcıyor. Su tasarruflu duş başlığı kullanmak tüketimi yüzde 50’ye kadar azaltabiliyor. Bu da enerji faturalarına da olumlu yansıyabiliyor.

Swansea Üniversitesi’nden Prof. Ian Walker’a göre insanlara yalnızca tasarruf çağrısı yapmak yetmez. Hanelerin akıllı sayaçlardan gelen veriyi gerçek zamanlı görmesi ve ne yapabileceğini açık biçimde bilmesi gerekir.

Asıl güven sorunu su şirketlerinde

Kampanyanın en zor tarafı ise halkın su şirketlerine güveninin düşük olması. Rekor düzeyde kanalizasyon kirliliği, Güneydoğu İngiltere’de içme suyu kesintileri ve Thames Water gibi şirketlerin ağır borç yükü bu güveni zayıflattı.

Su şirketlerinin kaçakları, toplam su talebinin yüzde 19’una denk geliyor. İngiltere’de su şirketleri tarafından 30 yıldır yeni bir baraj da inşa edilmedi.

Sektör, önümüzdeki 5 yılda 104 milyar sterlinlik yatırım kapsamında 10 yeni baraj inşa etme sözü verdi.

“Su şirketleri örnek olmalı”

River Action Genel Müdürü James Wallace, su tasarrufuna yönelik her girişimi desteklediklerini söyledi. Wallace’a göre tasarruf edilen her litre, ülkenin yaşam damarları olan nehirler üzerindeki baskıyı azaltıyor.

Ancak Wallace, en büyük sorumluluğun hâlâ su şirketlerinde olduğunu vurguladı. Özelleştirmeden bu yana hissedarlara 78 milyar sterlin ödeme yapıldığını, buna karşılık her gün 3 milyar litreden fazla içme suyunun sızdıran borular nedeniyle kaybedildiğini söyledi.

Lordlar Kamarası Çevre ve İklim Değişikliği Komitesi Başkanı Shas Sheehan da kampanyanın inandırıcı ve yıl boyu sürecek bir iletişim stratejisiyle desteklenmesi gerektiğini belirtti.

Sheehan’a göre su şirketleri halktan kalıcı davranış değişikliği bekliyorsa önce kendileri görünür adımlar atmalı. Aksi hâlde su tasarrufu çağrıları toplumda karşılık bulmakta zorlanabilir.