Hollanda’ya mahkemeden bir ret daha: Sığınmacılar İtalya’ya gönderilemeyecek

Hollanda hükûmeti, sığınmacıların İtalya’ya geri gönderilmesi konusunda mahkemeden bir kez daha olumsuz karar aldı. Lahey Mahkemesi, Avrupa Birliği’nin yeni Göç ve İltica Paktı yürürlüğe girmiş olsa da İtalya’ya gönderilen sığınmacılara yeterli barınma koşullarının sağlanacağının garanti edilemediğine hükmetti.

NOS’un haberine göre dava, Hollanda’nın İtalya’ya göndermek istediği Rus bir sığınmacı tarafından açıldı. Mahkeme, İltica ve Göç Bakanı Van den Brink’in İtalya’daki koşulların iyileştiğini yeterince kanıtlayamadığı sonucuna vardı.

İtalya’nın verdiği güvence yeterli bulunmadı

Hollanda, İtalya’nın haziran ayında verdiği güvencelere dayanarak sığınmacı transferlerini yeniden başlatmak istiyordu.

Bakan Van den Brink, İtalya İçişleri Bakanı’nın kendisine, başka AB ülkelerinden geri gönderilen sığınmacılar için yeni barınma yerleri oluşturulacağı sözünü verdiğini açıkladı.

Ancak mahkeme, yalnızca bu açıklamalara dayanarak sığınmacıların İtalya’ya gönderilemeyeceğine karar verdi.

Mahkemeye göre Rus sığınmacının sunduğu belgeler, İtalya’daki barınma sorunlarının hâlâ devam ettiğini ve kısa sürede çözüleceğine ilişkin yeterli güvence bulunmadığını gösteriyor.

2023’ten beri gönderilemiyorlar

Hollanda Danıştayı, 2023 yılında sığınmacıların İtalya’ya geri gönderilmesini durdurmuştu.

Kararın gerekçesi, ülkedeki yetersiz barınma kapasitesiydi. İtalya’ya gönderilen bazı sığınmacıların barınacak yer bulamayarak sokakta kalabileceği değerlendirilmişti.

Yeni AB Göç ve İltica Paktı ise 12 Haziran 2026’da yürürlüğe girdi. Düzenleme, AB’ye gelen sığınmacıların ilk giriş yaptıkları ülkede işlemlerinin yürütülmesini ve başka ülkelere geçenlerin belirli şartlarda geri gönderilmesini öngörüyor.

Hollanda hükûmeti bu düzenlemenin İtalya’ya yeniden sığınmacı gönderebilmenin önünü açacağını düşünüyordu.

Mecliste tepki: İltica politikasını baltalıyor

Mahkeme kararı Hollanda Parlamentosu’nda da tartışma yarattı.

JA21 Milletvekili Derk Jan Eppink Boomsma, kararın mevcut iltica politikasının tamamını zayıflattığını savundu. İtalya’nın verdiği sözleri yerine getirmesi için hükûmetin Roma yönetimine baskı yapmasını istedi.

D66 Milletvekili Jan Paternotte van Asten de Avrupa Birliği’nin devreye girmesi gerektiğini belirtti. AB’nin iltica konularından sorumlu komiserinin İtalya’yla görüşmesini istedi.

Van Asten, yeni göç paktının henüz kısa süredir yürürlükte olduğuna dikkat çekerek sistemin uygulanması için İtalya’nın gerekli adımları atması gerektiğini söyledi.

İnsan Hakları Sözleşmesi de tartışmaya açıldı

JA21’li Boomsma ise mahkeme kararının Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki işkence ve kötü muamele yasağına dayanmasını eleştirdi.

Boomsma, 1950 yılında işkenceyi önlemek amacıyla kabul edilen hükümlerin bugün bir sığınmacının İtalya’ya gönderilmesini engellemek için kullanılmasını doğru bulmadığını söyledi. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne yeni bir protokol eklenmesini istedi.

Mahkeme ise mevcut koşullarda İtalya’ya gönderilecek sığınmacıların insanlık dışı veya aşağılayıcı koşullarla karşılaşmayacağının garanti edilemediği görüşünde.

Bakan kararı inceleyecek

İltica ve Göç Bakanı Van den Brink henüz mahkeme kararına ilişkin ayrıntılı bir değerlendirme yapmadı.

Bakan, önce kararın gerekçesini inceleyeceğini, ardından nasıl bir yol izleneceğine ilişkin açıklama yapacağını bildirdi.

Mahkeme, İtalya’daki koşulların gelecekte iyileşebileceğine de dikkat çekti. Ancak mevcut durumda Hollanda’nın sığınmacıları İtalya’ya geri göndermesi için gerekli koşulların oluşmadığına karar verdi.