Hollanda'da hükûmete güven çöktü

Hollanda’da Başbakan Rob Jetten liderliğindeki hükûmete yönelik güven hızla eriyor. Göreve başlayalı yaklaşık altı ay olan hükûmete güvenen seçmenlerin oranı yüzde 16’ya kadar geriledi.

RTL Nieuws’in 19 binden fazla kişinin katıldığı RTL Nieuwspanel araştırmasına göre hükûmet göreve başladığında seçmenlerin yüzde 33’ünün güvenine sahipti. Altı ay içinde bu desteğin yaklaşık yarısı kaybedildi.

Araştırma, salı günü yapılacak ve hükûmetin gelecek yıl için bütçe ve ekonomi politikalarını açıklayacağı Prinsjesdag öncesinde yayımlandı.

Her altı seçmenden yalnızca biri güveniyor

Jetten hükûmeti şubat ayında göreve başladığında seçmenlerin yüzde 33’ü yeni kabineye güvendiğini söylüyordu.

Bu oran, önceki Başbakan Dick Schoof’un hükûmetinin göreve başladığı dönemdeki yüzde 37’lik güven seviyesinin biraz altındaydı.

Ancak altı ayın ardından Jetten hükûmetine güven yalnızca yüzde 16’ya düştü.

Kamuoyu araştırmacısı Gijs Rademaker, düşüşün yalnızca muhalefet seçmenlerinde yaşanmadığını belirtti. Sol ve sağ partilerin seçmenlerinin yanı sıra Jetten’in partisi D66’nın seçmenleri arasında da güven geriledi.

D66 seçmeninde bile sert düşüş

Hükûmete en fazla destek veren grup D66 seçmenleri olmaya devam ediyor. Ancak bu grupta da dikkat çekici bir düşüş yaşandı.

Jetten hükûmeti göreve başladığında D66 seçmenlerinin yüzde 76’sı kabineye güveniyordu. Bu oran altı aydan biraz uzun sürede yüzde 49’a geriledi.

Rademaker, güven kaybının siyasi yelpazenin tamamında görüldüğünü söyledi.

Schoof hükûmetinden bile daha düşük

Jetten hükûmetinin altıncı ayındaki güven oranı, önceki Schoof hükûmetinin aynı döneminden de daha düşük.

Schoof kabinesine altı aylık görev süresinin ardından seçmenlerin yüzde 24’ü güveniyordu.

Ancak Schoof hükûmetine yönelik destek daha sonra hızla çökmüştü. PVV ve NSC nedeniyle yaşanan iki ayrı hükûmet krizinin ardından Mart 2025’te güven oranı yüzde 16’ya kadar düşmüştü.

Jetten hükûmeti ise henüz büyük bir hükûmet krizi yaşamadan aynı seviyeye geriledi.

Seçmen çözüm beklemiyor

Araştırmadaki en dikkat çekici sonuçlardan biri, hükûmetin ülkenin büyük sorunlarını çözebileceğine ilişkin beklentinin de çok düşük olması.

Jetten kabinesi göreve gelirken azot krizinin çözüleceğini ve 10 yeni kent kurulacağını vaat etmişti.

Ancak bugün seçmenlerin yalnızca yüzde 10’u hükûmetin önemli konularda gerçek bir ilerleme sağlayabileceğine inanıyor.

Özellikle konut sıkıntısı ve sığınmacıların ülkeye gelişi konusunda seçmenlerin son aylarda daha karamsar hale geldiği görüldü.

'Hükûmet yönetimi ele alamadı'

Rademaker’a göre Jetten kabinesi, Schoof hükûmetinin yaşadığı sorunların ardından ülke yönetimine yeniden istikrar getireceği beklentisiyle göreve geldi.

Rademaker, seçmende oluşan beklentiyi "Yetişkinler yeniden direksiyon başına geçti" düşüncesiyle özetledi.

Ancak altı ayın sonunda bu beklentinin karşılanmadığını söyledi:

"Seçmenler hâlâ yönetimi ele alan bir hükûmet görmüyor. Başbakan için de aynı durum geçerli."

Jetten'e güven yüzde 47'den 29'a indi

Başbakan Rob Jetten’in kişisel güven oranı kabinenin genelinden daha yüksek olsa da burada da belirgin bir düşüş yaşandı.

Jetten göreve başladığında seçmenlerin yüzde 47’si kendisine güveniyordu. Üç ay sonra bu oran yüzde 35’e geriledi. Son araştırmada ise yüzde 29 olarak ölçüldü.

Seçmenlerin çoğunluğu Jetten’i sempatik ve cana yakın buluyor. Ancak liderlik özellikleri konusunda değerlendirmeler daha olumsuz.

Her beş seçmenden yalnızca biri Jetten’in farklı insanları ve siyasi partileri bir araya getirebildiğini düşünüyor. Onu 'güçlü bir lider' olarak görenlerin oranı ise bundan da düşük.