Protestolar aşırı sağa mı yaradı? Le Pen yüzde 38'e ulaştı, rakiplerine 20 puan fark attı

Fransa'da hafta sonu yaşanan kitlesel protestolar ve şiddet olaylarının ardından yapılan cumhurbaşkanlığı seçimi anketi, siyasi dengelerde önemli değişikliklere işaret etti. Aşırı sağcı Ulusal Birlik (RN) partisinin önde gelen ismi Marine Le Pen, farklı seçim senaryolarında yüzde 36 ile yüzde 38 arasında oy oranına ulaştı. Le Pen'in en yakın rakipleriyle arasındaki fark yaklaşık 20 puana çıkarken, merkez siyasetin önde gelen isimleri Édouard Philippe ve Gabriel Attal oy kaybetti.

Sud Radio'nun haberine göre Ifop araştırma şirketinin Genel Müdürü Frédéric Dabi, 17 Ekim'de başlayan protestoların ardından Le Pen'in seçmen desteğinde dikkat çekici bir yükseliş yaşandığını açıkladı. Dabi'ye göre sokak olaylarının ardından oylarını belirgin biçimde artıran tek isim Le Pen oldu.

Le Pen'in oyları birkaç günde 4 puan arttı

Ifop-Fiducial tarafından Sud Radio, LCI ve Le Figaro için gerçekleştirilen araştırma, 17 Ekim Cumartesi günü saat 20.00'de başladı ve 19 Ekim Pazartesi günü tamamlandı.

Anket görüşmelerinin büyük bölümü, Fransa'nın birçok kentinde protestoların şiddet olaylarına dönüştüğü hafta sonunda ve hemen sonrasında gerçekleştirildi.

Ifop Genel Müdürü Frédéric Dabi, bu nedenle araştırmanın sonuçlarının ülkede yaşanan gelişmelerle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Dabi, "Marine Le Pen, bu olaylardan siyasi olarak yararlanan tek isim. Elbette bu yalnızca bir anket, seçim tahmini değil. Ancak ilk turda yüzde 36 ile yüzde 38 arasında, daha önce hiç görülmemiş bir oy oranına ulaşıyor" dedi.

Araştırmaya göre Le Pen'in oyları, adayların dağılımına bağlı olarak önceki anketlere kıyasla 1 ila 4 puan yükseldi.

Bütün önemli siyasi isimlerin yarıştığı senaryoda Le Pen'in oy oranı yüzde 36 olarak ölçüldü. Bu oran, birkaç gün önce yapılan araştırmada yüzde 34, eylül sonunda ise yüzde 32 seviyesindeydi.

Merkez siyasetin tek adayının Gabriel Attal olduğu senaryoda ise Le Pen'in oy oranı yüzde 38'e ulaştı.

"Rakiplerinin ortalama 20 puan önünde"

Frédéric Dabi'ye göre anketin en dikkat çekici sonuçlarından biri, Le Pen'in diğer adaylarla arasındaki farkın büyümesi.

Dabi, "Rakiplerinin ortalama 20 puan önünde. Ayrıca üst düzey yöneticiler dışında neredeyse bütün toplumsal kesimlerde çok yüksek oy oranlarına ulaşıyor" dedi.

Ifop yöneticisi, bu gelişmenin güvenlik ve kamu düzeniyle ilgili endişelerin arttığı bir dönemde yaşandığına dikkat çekti.

Dabi'ye göre seçmenlerin bir bölümü, Le Pen'i ülkede kamu düzenini yeniden sağlayabilecek siyasi isim olarak görüyor.

Ancak araştırma, protestolara yönelik tepkilerin bütün seçmen gruplarında aynı olduğunu göstermiyor. Anket sonuçları, özellikle kamu düzeni konusundaki endişelerin siyasi tercihler üzerinde etkili olabileceğine işaret ediyor.

Macron'un eski başbakanları oy kaybediyor

Araştırmada dikkat çeken bir başka gelişme, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un siyasi çizgisini temsil eden merkez partilerin oy kaybı oldu.

Eski Başbakan Édouard Philippe ile bir diğer eski Başbakan Gabriel Attal'ın toplam desteği iki ay önce yüzde 24 seviyesindeyken, ikisinin birlikte aday olduğu senaryoda yüzde 17'ye geriledi.

Dabi, bu gelişmeyi merkez siyasetin belirgin biçimde güç kaybetmesi olarak değerlendirdi.

Édouard Philippe'in tek merkez adayı olarak yarıştığı senaryoda oy oranı yüzde 15'e düştü. Philippe, bir önceki ankete göre üç puan kaybetti. Bir hafta önceki araştırmada da üç puanlık kayıp yaşamıştı.

Gabriel Attal'ın merkez siyaseti tek başına temsil ettiği senaryoda ise oy oranı yüzde 13 olarak ölçüldü.

İki siyasetçinin aynı anda aday olduğu senaryoda Philippe yüzde 12, Attal ise yalnızca yüzde 5 oy alabiliyor.

Bu sonuçlar, Macron'un siyasi çizgisini temsil eden seçmenlerin farklı adaylar arasında bölündüğünü de gösteriyor.

Mélenchon ikinci tur yarışına ortak oldu

Anketin önemli sonuçlarından biri de Boyun Eğmeyen Fransa (LFI) hareketinin lideri Jean-Luc Mélenchon'un oy oranlarında görüldü.

Frédéric Dabi'ye göre Mélenchon, Ifop'un incelediği seçim senaryolarında ilk kez düzenli olarak ikinci sırada yer alabilecek düzeye ulaştı.

Mélenchon'un oy oranı, adayların dağılımına göre yüzde 16,5 ile yüzde 20 arasında değişiyor.

Sol seçmenlerin önemli bir bölümünün Mélenchon etrafında toplandığını belirten Dabi, protestoların bu seçmen desteğini güçlendirmiş olabileceğini söyledi.

Ancak ikinci sıradaki adaylar arasındaki farklar oldukça küçük. Dabi, bazı senaryolarda yalnızca bir puanlık fark bulunduğunu ve bunun araştırmanın hata payı içinde kaldığını hatırlattı.

Dolayısıyla ilk turda ikinci sırayı kimin alacağı konusunda henüz belirgin bir tablo oluşmuş değil.

Sosyalistlerin adayı Glucksmann da yükseliyor

Sosyalist Parti ile Place Publique hareketinin cumhurbaşkanı adayı Raphaël Glucksmann da anketin dikkat çeken isimleri arasında bulunuyor.

Sosyal demokratların ön seçiminden başarıyla çıkan Glucksmann'ın, adaylığının kesinleşmesinin ardından seçmen desteğini artırdığı görülüyor.

Glucksmann, farklı seçim senaryolarında yüzde 13,5 ile yüzde 16 arasında oy alıyor.

Ifop Genel Müdürü Dabi, Glucksmann'ın ön seçimlerde kazandığı başarının kendisine siyasi meşruiyet sağladığını ve bu durumun anket sonuçlarına yansıdığını belirtti.

Bazı senaryolarda Glucksmann ile Mélenchon arasındaki fark da araştırmanın hata payı içinde bulunuyor.

Bu nedenle Le Pen'in ardından ikinci sırada yer almak için Mélenchon, Glucksmann ve Philippe arasında yakın bir yarış olduğu görülüyor.

İkinci tur anketlerinde de Le Pen önde

Ifop-Fiducial araştırmasında yalnızca ilk tur değil, olası ikinci tur eşleşmeleri de incelendi.

Sud Radio'nun aktardığı sonuçlara göre Le Pen, araştırmada test edilen bütün ikinci tur senaryolarında rakiplerinden daha yüksek oy oranına ulaştı.

Édouard Philippe ile karşı karşıya geldiği senaryoda Le Pen'in oy oranı yüzde 56, Philippe'in ise yüzde 44 olarak ölçüldü.

Gabriel Attal karşısında Le Pen yüzde 58, Attal yüzde 42 oy alıyor.

Raphaël Glucksmann ile karşı karşıya geldiği senaryoda oranlar Le Pen için yüzde 57, Glucksmann için yüzde 43 oldu.

Eski Cumhurbaşkanı François Hollande karşısındaki ankette Le Pen yüzde 59, Hollande yüzde 41 oy alıyor.

En büyük fark ise Jean-Luc Mélenchon ile karşılaştırıldığında ortaya çıkıyor. Bu senaryoda Le Pen'in oy oranı yüzde 68, Mélenchon'un ise yüzde 32 olarak ölçüldü.

Ancak bu rakamlar seçim sonuçları değil. Araştırmaya katılan seçmenlerin, kendilerine sunulan varsayımsal ikinci tur eşleşmelerindeki tercihlerini yansıtıyor.

Fransa'daki şiddet siyasi tercihleri etkiledi mi?

Ifop Genel Müdürü Frédéric Dabi, yeni anketin 17 Ekim'de başlayan protestolar ve şiddet olaylarının hemen ardından yapılmasının önemine dikkat çekti.

Fransa'da hayat pahalılığına ve hükûmet politikalarına karşı başlayan gösteriler sırasında bazı kentlerde yağmalama, kundaklama ve polisle çatışma olayları yaşanmıştı.

Yaşananların ardından kamu düzeni, güvenlik politikaları ve hükûmetin olaylara müdahalesi siyasi tartışmaların merkezine yerleşti.

Dabi'ye göre bu ortamda Le Pen'in güvenlik ve düzen konusundaki siyasi söylemleri daha fazla destek bulmuş olabilir.

Araştırmacı, Le Pen'in özellikle üst düzey yöneticiler dışındaki toplumsal kesimlerde yüksek oy oranlarına ulaştığını belirtti.

Bununla birlikte anketin olayların hemen ardından yapılmış olması, ortaya çıkan değişimin kalıcı olacağını göstermiyor. Protestolar ile seçmen tercihlerindeki değişim arasında doğrudan bir neden-sonuç ilişkisi kurabilmek için daha fazla araştırmaya ihtiyaç bulunuyor.