G7 Paris’te: Çin ve Orta Doğu savaşı gündemi

G7 ülkelerinin maliye bakanları ve merkez bankası başkanları, pazartesi ve salı günü Paris’te bir araya geliyor. ABD, İngiltere, Kanada, Fransa, Almanya, İtalya ve Japonya’dan temsilciler, küresel ekonomide artan risklere karşı ortak zemin arayacak.

Toplantıya bu yıl G7 dönem başkanlığını yürüten Fransa ev sahipliği yapıyor. Paris yönetimi, en azından küresel ekonomide sorunların nereden kaynaklandığına dair ortak bir değerlendirme yapılmasını hedefliyor.

Fransa Ekonomi ve Maliye Bakanı Roland Lescure, küresel ekonominin son 10 yılı aşkın süredir izlediği yolun sürdürülemez olduğunu söyledi.

Lescure, ABD’nin büyük bütçe açığına, Avrupa’nın zayıf inovasyon performansına, Çin’deki düşük tüketim ve sanayi kapasite fazlasına dikkat çekti.

“Çok taraflılık işe yarayabilir”

Fransa, toplantının temel amacının diyalog olduğunu vurguluyor. Ancak Fransız yetkililer, ülkeler arasındaki görüş ayrılıklarının giderek daha zor yönetildiğini de kabul ediyor.

Lescure, “Çok taraflılığın işe yarayabileceğini göstermek istiyorum” dedi. Ancak görüşmelerin kolay olmadığını belirterek, “Her konuda, özellikle de Amerikalı dostlarımızla, aynı fikirde olduğumuzu söylemeyeceğim” ifadelerini kullandı.

En sert görüş ayrılıklarının ticaret alanında yaşanması bekleniyor. Washington’un bu yılın başında yüzde 15’lik yeni gümrük vergisi ek yükleri getirmesi, G7 içinde önemli bir gerilim başlığı olarak görülüyor.

Çin’e bağımlılık azaltılmak isteniyor

Toplantı, Donald Trump’ın Pekin ziyaretinden birkaç gün sonra yapılıyor. Bu ziyaret, 2017’den bu yana bir ABD başkanının Çin’e yaptığı ilk ziyaret olmuştu.

G7 ülkeleri, özellikle nadir toprak elementleri ve stratejik mineraller konusunda Çin’e bağımlılıktan kaygı duyuyor. Bu mineraller bataryalarda, savunma sistemlerinde ve elektronik ürünlerde kritik öneme sahip.

Son yıllarda bu hammaddelerin çıkarılması ve işlenmesinde güçlü konuma sahip ülkeler, özellikle de Çin, zaman zaman ihracat sınırlamaları getirdi ya da piyasa gücünü fiyatları etkilemek için kullandı.

Roland Lescure, hedefin nadir toprak elementleri tedarikinde tek bir ülkeye, özellikle Çin’e bağımlı kalmamak olduğunu söyledi.

Ortak araç kutusu gündemde

Toplantıda stratejik hammaddeler için ortak piyasa mekanizmaları da ele alınacak. Ticaret anlaşmaları, taban fiyatlar, kotalar ve gümrük vergileri bu başlıklar arasında yer alıyor.

Yetkililer bu yaklaşımı ortak bir ‘araç kutusu’ olarak tanımlıyor.

Uzun vadede amaç, Çin’den bağımsız biçimde mineral işleyebilecek çok uluslu sanayi projelerini desteklemek. Fransız yetkililer, Japon desteğiyle Fransa’nın güneybatısındaki Lacq’ta inşa edilen Cermag nadir toprak tesisi gibi projeleri örnek gösteriyor.

Kalkınma finansmanı da toplantının gündeminde olacak. Paris, klasik yardım modelinden özel sermayeyi çekmeyi amaçlayan yatırım ortaklıklarına geçmek istiyor. Bu yaklaşım, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un Nairobi’deki Afrika-Fransa Zirvesi’nde savunduğu çizgiyle uyumlu görülüyor.

Orta Doğu savaşı ve petrol fiyatları

G7 bakanlarının bir diğer önemli gündemi, Orta Doğu’daki savaşın ekonomik etkileri olacak.

İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatması, petrol, gaz ve gübre taşımacılığı açısından küresel piyasalar üzerinde baskı yaratıyor. Boğaz, dünya enerji ticareti için kritik rotalardan biri olarak kabul ediliyor.

Enerji fiyatlarındaki yükselişin ardından Uluslararası Para Fonu, gelecek yıl küresel büyümenin zayıflayabileceğini ve enflasyonun yükselebileceğini öngörüyor.

Lescure, G7 toplantısında stratejik petrol stoklarının yeniden piyasaya sürülmesine yönelik yeni bir kararın gündemde olmadığını söyledi. Ancak bu konunun önümüzdeki haftalarda ve aylarda mutlaka gündeme gelebileceğini belirtti.

Paris’teki toplantı, bu nedenle yalnızca maliye bakanları buluşması olarak değil, Çin’e ekonomik bağımlılık, savaşın enerji fiyatlarına etkisi ve küresel ticaret düzeninin geleceği açısından kritik bir sınav olarak görülüyor.