Fransa’da sıcak alarmı ülkeyi kilitledi

Fransa, yazın en ağır sıcak hava dalgalarından biriyle karşı karşıya. Météo France, 13 Temmuz Bugün için 37 departmanda kırmızı sıcak alarmı ilan etti. Paris ve Île-de-France da bu bölgeler arasında yer alıyor. Ayrıca 47 departman için turuncu alarm verildi.

Meteoroloji kurumu, ülkenin büyük bölümünde havanın çok sıcak kalacağını bildirdi. Centre-Val de Loire, Bourgogne, Auvergne’in kuzeyi ve Rhône-Alpes’te sıcaklıkların 40 dereceye kadar çıkabileceği açıklandı. Pazar günü bazı noktalarda sıcaklık zaten 40 dereceye yaklaşmıştı. La Rochelle’de 39,4 derece, Albi’de 38,8 derece ölçüldü.

Batıda ise sıcaklıkların bir miktar düşmesi bekleniyor. Güney Bretagne kıyıları ve Pays de la Loire’da bazı yerlerde sıcaklıkların 30 derecenin altına inebileceği belirtildi.

Sıcak artık günlük hayatı durduruyor

Aşırı sıcaklar yalnızca sağlık uyarısıyla sınırlı kalmadı. Spor, ulaşım, enerji üretimi ve yangın güvenliği aynı anda etkilendi.

Corrèze’de koşulacak Tour de France’ın 9’uncu etabı sıcak hava nedeniyle kısaltıldı. Fransız bisiklet turu tarihinde bu gerekçeyle böyle bir karar alınması dikkat çekici bir ilk olarak kayda geçti.

14 Temmuz Ulusal Bayramı yaklaşırken birçok bölgede havai fişek kullanımına da yasak getirildi. Bazı belediyeler, yangın riski nedeniyle planlanan havai fişek gösterilerini iptal etti. Grand Est Bölge Prefektörlüğü, izmarit, izinsiz havai fişek ve güneş altında bırakılan moloz gibi küçük ihmallerin büyük yangınlara yol açabileceği uyarısı yaptı.

Fontainebleau’da olağan dışı yangın

En büyük endişe ise Paris yakınındaki Fontainebleau Ormanı’nda yaşandı. Başkentin yaklaşık 60 kilometre güneydoğusunda pazar akşamı başlayan yangın, kısa sürede yaklaşık 800 hektarlık alana yayıldı.

Yetkililer yangını ‘istisnai büyüklükte’ ve ‘çok saldırgan’ olarak tanımladı. Bir dönem kraliyet av alanı olan orman, bugün çevresindeki köylerle birlikte Paris bölgesinin önemli doğal alanlarından biri.

Fontainebleau Belediye Başkanı Julien Gondard, yerel televizyona yaptığı açıklamada “Böyle bir şey hiç görmedik” dedi. Gondard, ormanın kırılgan olduğunu ve kritik bir durumda bulunduğunu söyledi.

900 ev tahliye edildi, güneyden uçak gönderildi

İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, bu sabah Fontainebleau’daki kriz merkezini ziyaret etti. Bakan, hedefin yangını kontrol altına almak olduğunu söyledi.

Yaklaşık 900 ev tahliye edildi. Şu ana kadar yanan ev olmadığı ve yaralanan kimse bulunmadığı açıklandı. Le Vaudoué köyünde yaşayan 700 kişinin yaklaşık yarısı tedbir amacıyla evlerinden çıkarıldı.

Yangına yaklaşık 400 itfaiyeci müdahale ediyor. Fransa Ulusal İtfaiyeciler Federasyonu Sözcüsü Eric Brocardi’ye göre normalde daha sıcak ve kuru olan güney bölgelerinde görev yapan yangın söndürme uçakları ilk kez Paris bölgesindeki bir yangın için kuzeye gönderildi. Çalışmalara 2 yangın söndürme helikopteri ve bir gözlem uçağı da destek veriyor.

Yangının çıkış nedeni araştırılıyor. Nuñez, alevlerin yaklaşık 10 farklı noktadan başlamış olabileceğini, bunun da kasıt ihtimalini gündeme getirdiğini söyledi. Ancak soruşturma sürdüğü için kesin yorum yapmadı.

Yangınlar trenleri ve otoyolları vurdu

Sıcak hava ve yangınlar ulaşımı da aksattı. Paris’in güneyinde demiryolu sahası dışında çıkan bitki örtüsü yangını, Sud-Est hızlı tren hattını ciddi biçimde etkiledi.

SNCF, Paris ile Le Creusot TGV arasındaki trafiğin çok aksak ilerlediğini duyurdu. TGV Inoui, Lyria ve Ouigo yolcularına 6 saate varan gecikmelere hazırlıklı olmaları çağrısı yapıldı.

Paris-Marsilya, Paris-Lyon ve Paris-Montpellier trenlerinde ciddi gecikmeler yaşandı. Grenoble’den Paris’e gelmesi beklenen bir trenin 6 saat gecikmeli olduğu bildirildi. SNCF, trenlerin yangın bölgesini aşmak için klasik hatlara yönlendirildiğini, bu nedenle yolculuk sürelerinin uzadığını açıkladı. Bazı seferlerin iptal edilmesi de gündeme geldi.

Seine-et-Marne’daki Écrennes yakınlarında çıkan anız yangını da ulaşımı etkiledi. Rüzgârın etkisiyle alevler A5 otoyolunu ve TGV hattını aştı. A5 otoyolu iki yönde de kapatıldı. A6 otoyolunda da orman yangını nedeniyle ulaşım durduruldu.

Nükleer santraller de sıcaklıktan etkilendi

Fransa’daki sıcak hava dalgası enerji üretimine de yansıdı. EDF’nin AFP’ye yaptığı açıklamaya göre 3 nükleer reaktör durduruldu, 8 reaktörde ise üretim azaltıldı.

Kapatılan reaktörler Garonne kıyısındaki Golfech 2, Rhône kıyısındaki Bugey 3 ve Meuse kıyısındaki Chooz 2 oldu. Saint-Alban, Blayais, Bugey, Chooz ve Tricastin’deki bazı reaktörlerde de kapasite düşürüldü.

EDF, kararın çevre kurallarına uyum için alındığını bildirdi. Fransa’daki nükleer santraller reaktörleri soğutmak için nehir ya da deniz suyu kullanıyor. Ancak sıcak hava dönemlerinde nehir suyu zaten ısındığı için, santralden geri bırakılan suyun ekosisteme zarar verme riski artıyor.

2006 tarihli düzenlemeye göre, reaktörleri soğutmak için kullanılan nehir suyunun santral çıkışında belirli sıcaklık sınırlarını aşmaması gerekiyor. Bu sınırlar aşılma riski taşıdığında üretim düşürülüyor ya da reaktör geçici olarak kapatılıyor.

Bugey için özel muafiyet

Ain bölgesindeki Bugey Santrali için ise özel bir karar alındı. Bugey 4 ve 5 reaktörlerine su deşarj sıcaklığı konusunda çevresel muafiyet tanındı.

Resmî Gazete’de yayımlanan karara göre bu muafiyet, elektrik şebekesinin güvenliği için verildi. Elektrik iletim ağı işletmecisi RTE’nin talebi üzerine bu 2 reaktörün 20 Temmuz 2026’ya kadar asgari düzeyde üretime devam etmesi kamu yararı açısından gerekli görüldü.

Kararda, bu kararın çevre üzerinde etkiler yaratabileceği de kabul edildi.

Yanan alan şimdiden geçen yılı geçti

İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, Fransa’da bu yıl yangınlarda 32 bin hektar alanın yandığını açıkladı. Bu rakamın şimdiden 2025 yangın sezonunun tamamını geçtiğini belirten Nuñez, “Daha 13 Temmuz’dayız” diyerek tehlikenin büyüklüğüne dikkat çekti.

Bakan, yaz başından bu yana ülke genelinde yangın çıkarmış olabileceği şüphesiyle 44 kişinin gözaltına alındığını da söyledi.

Fransa, mayıstan bu yana peş peşe sıcak hava dalgaları yaşıyor. Uzmanlar, aşırı sıcakların yangınları daha kolay başlatmasa bile daha hızlı yayılmasına ve kontrolünün zorlaşmasına yol açtığını belirtiyor.

World Weather Attribution grubuna göre haziran ayındaki sıcak hava dalgaları, insan kaynaklı iklim değişikliği olmadan neredeyse imkânsız ölçüde güçlü olurdu.

Fransa’daki tablo, aşırı sıcakların artık yalnızca termometrelerde görülen bir hava olayı olmadığını gösteriyor. Sıcak hava; yangınlardan tren seferlerine, nükleer santrallerden tatil trafiğine kadar ülkenin temel işleyişini doğrudan etkileyen bir kriz başlığına dönüşmüş durumda.