Fransa’da kamu yayıncılığı krizi

Fransa’da kamu yayıncılığına ilişkin parlamento raporu sert tartışma yarattı. Ulusal Meclis’te yürütülen soruşturmanın ardından yayımlanan raporda, kamu yayıncılığı sektörünün mali ve idari kriz içinde olduğu ve Fransızların beklentilerinden uzaklaştığı savunuldu.

Yaklaşık altı ay süren çalışma kapsamında 70’e yakın kişi dinlendi. 551 sayfalık rapor, kamu yayıncılığının tarafsızlığı, işleyişi ve finansmanı başlıklarını ele aldı.

Soruşturma, aşırı sağcı Ulusal Birlik’in müttefiki Éric Ciotti’nin küçük partisi UDR’nin talebiyle başlatılmıştı.

1 milyar avroluk tasarruf önerisi

Raporu sunan UDR milletvekili Charles Alloncle, Fransa’daki kamu yayıncılığının tarafsızlık eksikliği, denetim yetersizliği, çıkar çatışmaları ve yüksek maliyetler nedeniyle krizde olduğunu savundu.

Alloncle’ye göre mevcut sistem, çağın ihtiyaçlarına yanıt vermiyor. Raporda France Télévisions ve Radio France başta olmak üzere kamu yayıncılığı kurumlarının tamamen ya da kısmen yeniden yapılandırılması istendi.

Raporda yer alan 69 önerinin, kamu yayıncılığına ayrılan yaklaşık 4 milyar avroluk devlet desteğinde 1 milyar avrodan fazla tasarruf sağlayabileceği belirtildi. Bu destek France Télévisions, Radio France ve France 24, RFI ile MCD’yi bünyesinde barındıran France Médias Monde için kullanılıyor.

Kanalların kapatılması ve birleşmesi önerildi

Rapordaki en dikkat çekici öneriler arasında çocuk kanalı France 4’ün kapatılması yer aldı.

Bunun yanı sıra France 2 ile France 5’in, franceinfo ile France 24’ün birleştirilmesi önerildi. France 3 Régions ile ICI televizyon ve radyo ağlarının da tek yapı altında toplanması istendi.

Alloncle ayrıca kamu televizyonlarında yarışma ve eğlence programlarına ayrılan bütçenin dörtte üç oranında azaltılmasını, France Télévisions’ın spor bütçesinin ise üçte bir düşürülmesini önerdi.

Sosyal medya için ‘tarafsızlık görevi’

Raporda kamu yayıncılığı çalışanlarının sosyal medya paylaşımlarının daha sıkı düzenlenmesi de istendi.

Buna göre çalışanlar için yargıçlara benzer bir ‘tarafsızlık görevi’ getirilmesi önerildi. Bu yükümlülüğün ihlali hâlinde disiplin yaptırımı uygulanabileceği belirtildi.

Raporda, kamu hizmeti gibi ağır sorumluluk taşıyan bir görevde kişisel görüşlerin özel sektöre kıyasla daha fazla geri planda tutulması gerektiği savunuldu.

Atama yetkisi yeniden cumhurbaşkanına verilsin önerisi

Alloncle, France Télévisions ve Radio France başkanlarının yeniden cumhurbaşkanı tarafından atanmasını da önerdi.

Mevcut yapıda bu kurumlar Kültür Bakanlığı ile bağlantılı işliyor. Raporda ise bu yapıların cumhurbaşkanlığına bağlı hâle getirilmesi istendi.

Rapor, bazı kamu yayıncılarında Ulusal Birlik’e karşı ‘aktivist önyargı’ ve ‘hedefli düşmanlık’ bulunduğunu da ileri sürdü. Mizahın kimi zaman ‘aktivist ifade biçimi’ olarak kullanıldığı iddia edildi.

Komisyon içinde tepki büyüdü

Rapor, geçen hafta dar bir çoğunlukla kabul edildi. Ancak yayımlanmasının ardından farklı siyasi gruplardan sert tepki aldı.

Bazı milletvekilleri rapordaki üslubu, ‘yalanlar’ ve ‘iftira niteliğinde ifadeler’ içerdiği gerekçesiyle eleştirdi.

Soruşturma komisyonunun başkanı, Horizons milletvekili Jérémie Patrier-Leitus, Alloncle’ü kamu yayıncılığı sektörünü itibarsızlaştırmakla suçladı. Patrier-Leitus, raporun kamuoyunu kamu yayıncılığının özelleştirilmesine hazırlamayı amaçladığını savundu.

MoDem milletvekili Erwan Balanant da raporda kamu yayıncılığını dağıtma niyeti gördüğünü söyledi. Balanant, yazdan önce karşı bir rapor yayımlamayı planladığını açıkladı.

Lecornu: Kaçırılmış fırsat

Fransa Başbakanı Sébastien Lecornu, raporu ‘kaçırılmış fırsat’ olarak nitelendirdi. Lecornu, X üzerinden yaptığı açıklamada raporun asıl meseleyi ıskaladığını söyledi. Başbakan, reformların gerekli olduğunu ancak bunların bir vizyona dayanması gerektiğini belirtti.

France Télévisions Başkanı Delphine Ernotte Cunci de raporu sert sözlerle eleştirdi. Cunci, raporu ‘ima, yaklaşık bilgi ve yanlışlar üzerine kurulmuş taraflı bir metin’ olarak tanımladı.

Cunci, raporun kamu yayıncılığını güçlendirdiğini iddia ederken aslında tarihsel olarak zayıflatılmasını önerdiğini savundu.

Bardella özelleştirme vaadini yineledi

Ulusal Birlik Başkanı Jordan Bardella ise partisinin iktidara gelmesi hâlinde kamu yayıncılığını özelleştirme vaadini yeniden dile getirdi.

Uzmanlara göre böyle bir sürecin uygulanması oldukça karmaşık olacak.

Raporu hazırlayan Charles Alloncle ise önerilerinin bir bölümünü yasa teklifine dönüştürmek istiyor. Alloncle, kamu yayıncılığındaki çıkar çatışmaları meselesinin 25 Haziran’da UDR’nin Ulusal Meclis gündemindeki zaman diliminde ele alınmasını hedefliyor.