Fransa'da emeklilere 6 milyar avroluk fatura gündemde

Fransa’da 2027 bütçesi hazırlanırken gözler emeklilere çevrildi. Hükûmet, kamu açığını azaltmak için temel emekli maaşlarından en az 6 milyar avroluk tasarruf sağlamayı hedefliyor.

Bütçe Bakanlığı, kamu harcamalarının artışını yavaşlatmak için emeklilerin de bütçe tasarrufuna katkı sağlaması gerektiği görüşünde. Ancak hangi yöntemin uygulanacağı henüz kesinleşmedi.

İlk seçenek emekli maaşlarını dondurmak

Fransa’da temel emekli maaşları normal şartlarda her yıl önceki yılın enflasyonuna göre artırılıyor. 2026 yılı enflasyonunun yüzde 2,1 olması bekleniyor.

Kamu Hesapları Bakanı David Amiel’e göre maaşların bu oranda artırılmasının 2027 bütçesine yaklaşık 6 milyar avroluk maliyeti olacak.

Hükûmetin değerlendirdiği seçeneklerden biri, emekli maaşlarının 2027’de hiç artırılmaması. Böylece yaklaşık 6 milyar avroluk harcamanın önüne geçilebilecek.

Maaşların tamamen dondurulması yerine enflasyonun altında artırılması da seçenekler arasında.

İkinci seçenek yüzde 10'luk vergi avantajını kaldırmak

Masadaki bir başka öneri ise emeklilerin gelir vergisinde yararlandığı yüzde 10’luk indirimin kaldırılması veya değiştirilmesi.

Bu avantaj yalnızca gelir vergisi ödeyen emeklileri, yani emeklilerin yaklaşık yarısını etkiliyor.

Söz konusu düzenlemenin devlete yıllık maliyeti 2025 yılında 5,7 milyar avroya ulaşmıştı. Böylece bu avantaj, Fransa’daki en büyük vergi harcamalarından biri haline geldi.

Hükûmet tamamen kaldırmak yerine yüzde 10’luk indirimi sabit tutarlı bir vergi avantajıyla değiştirmeyi de değerlendirebilir.

SGK benzeri kesintinin artırılması da masada

Çalışma Bakanı Jean-Pierre Farandou ise üçüncü bir seçenek gündeme getirdi.

Buna göre emekli maaşlarından alınan CSG adlı sosyal kesinti artırılabilir. Emekliler bu kesintiyi gelirlerine göre en fazla yüzde 8,3 oranında ödüyor. Çalışanlarda ise oran yüzde 9,2’ye kadar çıkıyor.

Hükûmet, emeklilerden alınan oranı çalışanların ödediği seviyeye yaklaştırmayı değerlendirebilir.

Üç yöntemin tek başına uygulanması şart değil. Maaş artışının sınırlandırılması, vergi indiriminin azaltılması ve CSG artışının birlikte kullanıldığı karma bir formül de gündemde.

Düşük gelirli emekliler daha fazla etkilenebilir

Emekli maaşlarının tamamen dondurulması özellikle düşük gelirli emekliler açısından daha ağır sonuç yaratabilir.

Bunun nedeni, düşük gelirli kişilerin toplam emeklilik gelirinin yaklaşık yüzde 70’inin temel emekli maaşından oluşması. Üst düzey çalışanlarda ise bu oran yaklaşık yüzde 40.

Başbakan, 'düşük emekli maaşlarının korunacağını' açıkladı. Ancak hangi gelir seviyesine kadar koruma sağlanacağı henüz belirlenmedi.

2 bin 500 avro sınırı gündemde olabilir

Fransa daha önce de yüksek emekli maaşlarının artışını sınırlandırmıştı. 2020 yılında toplam emeklilik geliri aylık 2 bin avroyu aşanların maaşları daha düşük oranda artırılmıştı. Bu uygulama yaklaşık her dört emekliden birini etkilemişti.

Yeni düzenlemede sınırın aylık brüt 2 bin 500 avro olması halinde emeklilerin yaklaşık yüzde 15’i etkilenebilir. Sınır 3 bin avroya çıkarılırsa oran yüzde 8’e geriliyor.

Ancak hükûmet henüz herhangi bir gelir sınırı açıklamadı.

Vergi indirimi en zengin yüzde 10'a göre değiştirilebilir

Emeklilere uygulanan yüzde 10’luk vergi indirimi de uzun süredir tartışılıyor.

Fransa Sayıştayına bağlı Zorunlu Kesintiler Konseyi, 2024 yılında bu sistemin 'fazla genel ve kötü hedeflenmiş' olduğunu belirtmişti.

Kurul, mevcut yüzde 10’luk indirim yerine sabit tutarlı bir vergi indirimi uygulanmasını önermişti. Böylece yalnızca en yüksek gelirli yüzde 10’luk emekli grubunun daha fazla vergi ödemesiyle yaklaşık 1,3 milyar avro gelir sağlanabileceği hesaplanmıştı.

Lecornu hükûmeti de 2026 bütçesinde yüzde 10’luk indirimin yerine 2 bin avroluk sabit indirim getirmeyi önermişti. Ancak teklif parlamentoda kabul edilmemişti.

Sendikalar başka kaynak gösteriyor

Sendikalar ve sol partiler ise tasarrufun emekliler üzerinden yapılmasına karşı çıkıyor.

Bu kesimler, şirketlere verilen sosyal güvenlik prim muafiyetlerinin yeniden değerlendirilmesini, yüksek gelir gruplarının daha fazla vergilendirilmesini ve miras vergilerinde değişiklik yapılmasını öneriyor.

Hükûmet önümüzdeki dönemde siyasi partilerle görüşmeler yapacak. Emeklilerden sağlanması planlanan 6 milyar avroluk tasarrufun hangi yöntemle gerçekleştirileceği, 2027 bütçe görüşmelerinde netleşecek.