Fransa’da 1 Mayıs’ta ücret ve tatil hakkı öne çıktı

Fransa’da 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü yürüyüşlerinde ücret artışı, işçi hakları ve 1 Mayıs’ın ücretli tatil statüsü öne çıktı. Sendikalar ülke genelinde daha yüksek maaş talep ederken, fırıncılar ve çiçekçilerin tatil gününde çalışmasıyla ilgili tartışma da sürdü.

İçişleri Bakanı Laurent Nunez, ülke genelinde yaklaşık 320 gösteri planlandığını açıkladı. Paris’teki ana yürüyüşe sendika liderleri öncülük etti. Toulouse, Marsilya, Nantes ve Lille’de de geniş katılımlı gösteriler düzenlendi.

Lyon ve Nantes’ta gerginlik

Lyon’da siyah blok grupların havai fişek, havan tipi piroteknik ve çeşitli cisimler atmasının ardından polis göz yaşartıcı gaz kullandı.

Valiliğe göre Lyon’daki yürüyüşe 6 bin 500 kişi katıldı. Sendikalar ise katılımcı sayısını 12 bin olarak duyurdu. Kentte dört kişi gözaltına alındı.

Nantes’ta da olaylar yaşandı. Çıkan arbedede bir polis memuru yüzünden yaralandı. Kentte yaklaşık 4 bin kişi yürüdü.

Toulouse’da valiliğe göre 5 bin 500, CGT’ye göre ise 12 bin kişi yürüyüşe katıldı. Göstericiler, “Ücretlerimiz, emeklilik haklarımız, aşırı sağa karşı mücadele ve barış için” yazılı pankartın arkasında yürüdü.

Aynı pankartta 1 Mayıs’ın tarihsel anlamına da dikkat çekildi:

1889’dan beri mücadele günü, 1947’den beri resmî tatil. 1 Mayıs’a dokunamazsınız.

Marsilya’da ise 3 bin 400 kişinin katıldığı yürüyüş olaysız tamamlandı.

Sendikalardan ücret artışı çağrısı

Paris’teki yürüyüşte sert sol çizgideki CGT’nin lideri Sophie Binet ile reformist CFDT’nin lideri Marylise Léon birlikte yer aldı.

Binet, hükûmetin gündeminin 1 Mayıs hakkını zayıflatmak değil, ücretleri artırmak olması gerektiğini söyledi. Başbakan Sébastien Lecornu’ya gönderdiği mektupta asgari ücrete yüzde 5 zam yapılmasını ve maaşların fiyat artışlarına bağlanmasını istedi.

CFDT lideri Léon da enflasyon nedeniyle asgari ücretin artırılması gerektiğini belirtti. Léon, farklı meslek kollarında ücret görüşmelerinin başlatılması çağrısı yaptı.

Fırıncı ve çiçekçi tartışması sürdü

Fransa’da bu yıl 1 Mayıs’ın en tartışmalı başlıklarından biri de fırıncılar ve çiçekçiler oldu. Bazı işletmeler, 1 Mayıs’ın neredeyse tüm çalışanlar için ücretli tatil olmasına rağmen hükûmetin desteğiyle kapılarını açtı.

Başbakan Lecornu, Haute-Loire’daki bir fırını ziyaret etti. Eski Başbakan Gabriel Attal ise Paris yakınlarındaki Vanves’te bir fırında kısa süreliğine tezgâh arkasına geçti.

Sendikalar bu görüntülere tepki gösterdi. CFDT lideri Marylise Léon, siyasetçilerin fırın ziyaretlerini gösteri siyaseti olarak nitelendirdi. Léon, asıl görülmesi gerekenin fırın çalışanlarının gerçek koşulları olduğunu söyledi.

“Yasa değişmedi”

İş müfettişi ve CGT yetkilisi Céline Clamme, AFP’ye yaptığı açıklamada, 1 Mayıs’ta çalıştırmanın ceza gerektirdiğini söyledi. Clamme’ye göre bir ceza 1 Mayıs’ta çalışmadan, diğeri ise ticari işletmede ücretsiz gönüllü çalışmanın yasak olmasından kaynaklanabilir.

Clamme, Fransa’nın doğu ve batı bölgeleri, Paris çevresi ve Marsilya dahil birçok yerde denetim yapıldığını belirtti. İş müfettişleri, işletmelerin çalışma yasağını ihlal edip etmediğini kontrol etti.

Clamme, “Bunu normal bir 1 Mayıs gibi ele aldık. Gri alan yok. Yasa değişmedi” dedi.

Bazı fırıncılar çalışmayı savundu

Bazı fırıncılar ise 1 Mayıs’ta açık olmayı savundu. Lille’de çalışan Marianne Chevalier, bunun kimseyi rahatsız etmediğini söyledi.

Chevalier, çalışanların çift ücret aldığını belirterek, “Herkes çalışmaktan memnun; ister 10 saat ister beş saat. Çünkü iki kat ücret alacağımızı biliyoruz” dedi.

Bordeaux yakınlarındaki Mérignac’ta bir fırın yöneticisi ise fast food restoranlarının açılmasına izin verilirken fırınların kapalı kalmasının mantıklı olmadığını savundu. Yalnızca adını veren Morgane, bu uygulamada mantık olmadığını söyledi.