Venezuela’da can kaybı 3 bin 342’ye yükseldi

Venezuela’da yıkıcı depremin ardından arama, kurtarma ve enkaz kaldırma çalışmaları sürüyor. Can kaybı 3 bin 342’ye yükselirken, ülkede barınma, sağlık ve psikolojik destek ihtiyacı giderek ağırlaşıyor.

Başkent Caracas’ın depremden en çok etkilenen mahallelerinden Palos Grandes’te insanlar evlerine dönüp dönemeyeceklerini anlamaya çalışıyor. Çok katlı bir apartmanın kapısında duran bina görevlisi, cephedeki sarı levhayı gösteriyor. Bu levha, binaya girilebileceği anlamına geliyor. Bazı onarımlardan sonra yapının yeniden tamamen kullanılabileceği belirtiliyor.

Ancak birkaç sokak ötede tablo çok daha ağır. Petunia adlı 14 katlı apartman kompleksi tamamen çökmüş durumda.

Aileler evlerine giremiyor

Artçı sarsıntı korkusu nedeniyle birçok kişi evlerine dönmek istemiyor. Palos Grandes’teki apartmanda 35 aileden yalnızca 8’i kalmaya devam ediyor. Bina görevlisi de her küçük titreşimde irkildiğini söylüyor.

Zemin katta yaşayan bir başka kişi ise 3 ve 5 yaşındaki çocuklarını bu koşullarda tutmak istemediğini anlatıyor. Dairesinin duvarlarında büyük çatlaklar oluşmuş. Aile, yakınlardaki bir otele yerleşmiş. Otel sahibi, depremzedelere odaları ücretsiz açıyor.

Bu kişi, depremden sonra ülkede daha önce görmediği kadar güçlü bir dayanışma duygusu oluştuğunu söylüyor. Ancak bunun bir noktada yerini hükûmete yöneltilecek sorulara bırakacağını da ekliyor.

Kriz yönetimine öfke büyüyor

Venezuela’da geçici hükûmetin kriz yönetimine yönelik eleştiriler her geçen gün artıyor. Delcy Rodríguez yönetimine duyulan tepki, deprem bölgesinde artık daha açık şekilde dile getiriliyor.

Bölgedeki bina görevlisi, yaşanan felaketin ülkede yönetim boşluğunu bir kez daha gösterdiğini savunuyor. Ona göre halk, dayanışmayla ayakta kalmaya çalışıyor ama devletin nerede olduğu sorusu giderek daha yüksek sesle soruluyor.

Hasar bildirimi bile zorlaştı

Deprem sonrası en büyük sorunlardan biri, binaların gerçekten güvenli olup olmadığını belirlemek. Bu nedenle Mühendisler Koleji, gönüllü ekipleri eğiterek deprem bölgelerinde kapı kapı inceleme yapmalarını sağlıyor.

Koordinatör Philippe Ruíz, her gün yaklaşık 400 uzmanın binaların taşıyıcı durumunu kontrol ettiğini söylüyor. Ancak sahada ciddi bir sorunla karşılaştıklarını belirtiyor: Birçok kişi evini terk etmek istemediği için hasarı bildirmiyor.

Ruíz’e göre bazı insanlar binalarında çatlak ve hasar olmasına rağmen evden çıkmayı reddediyor. Ekipler bu kişileri daha güvenli yerlere götürmeye çalışıyor. Diğer yandan bazı kişiler de sağlam binalardan korkup sokakta yatıyor. Yanlış bilgiler ve söylentiler paniği daha da artırıyor.

Resmî verilere göre depremler nedeniyle 190 bina tamamen çöktü, 856 bina ise ağır hasar aldı.

Çadırlar kaldırım ve parklara yayıldı

Depremden sonra çok sayıda kişi hâlâ kaldırımlarda ve parklarda kurulan çadırlarda kalıyor. Hükûmetin açıklamasına göre 79 yeni acil barınma merkezine yaklaşık 11 bin kişi yerleştirildi.

Ancak kayıp sayısının çok yüksek olması felaketin boyutunu daha da ağırlaştırıyor. Birleşmiş Milletler tahminlerine göre 50 bine kadar kişi hâlâ kayıp olabilir. Bu nedenle gerçek bilanço henüz tam olarak bilinmiyor.

Ağır iş makineleri umutları azaltıyor

La Guaira eyaletinin kıyı bölgesinde enkaz kaldırma çalışmaları ağır makinelerle sürüyor. Kepçeler ve büyük araçlar yıkıntıları temizliyor.

Ancak kayıp yakınları için bu görüntü dayanılması zor bir anlama geliyor. Ağır makinelerin devreye girmesi, enkaz altında sağ kalan birine ulaşma ihtimalinin artık neredeyse kalmadığını gösteriyor.

Felaket bölgesinde bazı manzaralar ise halkta tepki yaratıyor. Enkaz alanlarının birkaç sokak ilerisinde askerlerin kaldırımları süpürdüğü, kuru yaprakları topladığı ve refüjlerdeki otları temizlediği görülüyor. Bu görüntü, yakınlarını arayan depremzedeler için acı bir çelişki yaratıyor.

McDonald’s ilaç merkezine dönüştü

Bölgedeki bir McDonald’s şubesi de geçici yardım merkezine çevrildi. Kapıları açık olan şubeye kasklı kurtarma ekipleri girip çıkıyor. Artık burada hamburger ve patates değil, hayati ilaçlar dağıtılıyor.

Dondurma tezgâhının üzerinde ağrı kesici kutuları istiflenmiş durumda. Şirket, şubeyi gönüllü yardım ekiplerinin kullanımına açtı.

Psikolojik destek yetersiz

Psikolog Daniel Fernández, burada travma yaşayan depremzedelere destek vermeye çalışıyor. Fernández’e göre ilk kurtarma aşamasından sonra psikolojik yardım artık hayati önemde.

“Burada akut intiharların da önüne geçmeye çalışıyoruz” diyen Fernández, ekiplerin imkânlar ölçüsünde insanları sakinleştirmeye ve dengelemeye çalıştığını anlatıyor.

Yardım isteyenlerin neredeyse tamamı ailesini, evini ya da bütün yaşamını kaybetmiş durumda. Bu nedenle yalnızca gıda ve barınma değil, ilaç ve psikolojik destek ihtiyacı da çok büyük.

Fernández, uluslararası topluma yardım çağrısı yapıyor. Özellikle psikiyatrik ilaçlara ve kalıcı bir psikolog ekibi kurmak için finansmana ihtiyaç duyulduğunu söylüyor.

Venezuela’da deprem sonrası tablo hâlâ netleşmiş değil. Enkazlar kaldırıldıkça kayıpların akıbeti ortaya çıkacak. Ancak hayatta kalanlar için asıl mücadele şimdi başlıyor: Güvenli bir eve, tedaviye ve yeniden yaşama tutunacak desteğe ulaşmak.