Romanya’da Avrupa yanlısı hükûmet düştü

Romanya’da Başbakan Ilie Bolojan liderliğindeki hükûmet, parlamentoda kabul edilen güvensizlik önergesiyle düştü. Kısa süre öncesine kadar dört partiden oluşan Avrupa yanlısı koalisyon, 281 milletvekilinin oyuyla görevden düşürüldü.

Bu sayı, hükûmeti düşürmek için gereken çoğunluğun yaklaşık 50 oy üzerine çıktı.

Bolojan, oylama öncesi yaptığı konuşmada önergeyi sert sözlerle eleştirdi. Bolojan, “Bu önerge yalancı ve alaycıdır. Başbakanlık görevini, üzerimdeki baskının çok büyük olacağını ve yurttaşlardan alkış almayacağımı bilerek üstlendim. Ama ülkemiz için acil ve gerekli olanı yapmayı seçtim” dedi.

Tasarruf politikaları tepki çekti

Romanya, Avrupa Birliği’nin en yüksek bütçe açığına sahip ülkesi konumunda. Bolojan hükûmeti bu tabloyu düzeltmek için sert tasarruf adımları atmıştı.

Kamu sektöründe kadro azaltımı, maaş artışlarının durdurulması ve emekli maaşlarındaki artışların sınırlanması bu önlemler arasında yer aldı. Muhalefet, bu politikaların halkı yoksullaştıracağını savundu.

Ayrıca büyük kamu şirketlerindeki hisselerin satılmasına yönelik planlar da özelleştirme adımı olarak eleştirildi.

Önergeyi AUR ve PSD getirdi

Güvensizlik önergesi, 2024 seçimlerinde en çok oy alan iki parti tarafından verildi. Bunlar sağ popülist AUR ile Sosyal Demokrat Parti PSD oldu.

PSD kısa süre öncesine kadar hükûmetin ortağıydı. Ancak parti, Bolojan yönetimiyle yollarını ayırdı.

PSD lideri Sorin Grindeanu, oylama sonrası yaptığı açıklamada yeni bir çözüm bulunması gerektiğini söyledi. Grindeanu, “Bu güvensizlik oylamasından sonra da hayat olduğunu düşünüyorum. Sorumlu partilerin görevi bir çözüm bulmaktır” dedi.

Cumhurbaşkanı yeni çoğunluk arayacak

Güvensizlik önergesinin kabul edilmesiyle Başbakan Bolojan’ın hükûmetin istifasını Cumhurbaşkanı Nicușor Dan’a sunması gerekiyor.

Hükûmet, yeni bir koalisyon kurulana kadar geçici olarak görevde kalacak. Bundan sonraki süreçte Cumhurbaşkanı Dan, parlamentoda temsil edilen tüm partileri istişareye çağıracak.

Dan, bu görüşmelerde parlamentoda çoğunluk sağlayabilecek yeni bir hükûmet formülü arayacak. Ardından yeni başbakan adayını görevlendirecek.

Görevlendirilen başbakan adayının, yeni kabineyi kurmak, hükûmet programını hazırlamak ve parlamentodan güvenoyu almak için 10 günü olacak.

AUR göreve talip

Sağ popülist AUR, hükûmet kurma sürecine dahil olmak istediğini açıkladı. Parti lideri George Simion, ülkenin geleceği için sorumluluk almaya hazır olduklarını söyledi.

Simion, “Evet, bu ülkenin geleceği ve gelecekteki hükûmet için sorumluluk almaya hazırız. Romanyalılara umudu geri vermeyi üstleniyoruz” dedi.

Ancak bu ihtimal zayıf görülüyor. Cumhurbaşkanı Dan, AUR’un desteklediği bir başbakanı atamayacağını daha önce açıkça belirtmişti. Bu tavır hem AUR’un yer aldığı bir koalisyon hem de AUR destekli azınlık hükûmeti seçeneği için geçerli.

Batı yanlısı çizgi korunmak isteniyor

Cumhurbaşkanı Dan, yeni hükûmetin Batı yanlısı çizgide devam etmesini istiyor. Ancak siyasi tablo oldukça parçalı.

Dan da belirsizliğin farkında. Cumhurbaşkanı, hükûmetin siyasi yapısı ve arkasındaki çoğunluk konusunda bir süre belirsizlik yaşanacağını belirtti. Dan’a göre bu süreç bir ila iki hafta sürebilir.

Partiler arasında derin ayrılıklar var

Yeni çoğunluğun nasıl kurulacağı henüz belirsiz. Birçok parti, diğerleriyle iş birliğine kapıyı kapatmış durumda.

Sosyal Demokratlar, Bolojan görevden ayrılmadığı sürece mevcut çizgiyle devam etmek istemiyor. Kamuoyu yoklamalarında da halkın çoğunluğunun Bolojan’sız bir hükûmet istediği görülmüştü.

Bolojan’ın partisi olan Liberaller ise bu talebi reddediyor. Liberaller, Sosyal Demokratlarla yeniden çalışmak istemediklerini belirtiyor ve gerekirse muhalefete geçme seçeneğini de dışlamıyor.

Romanya’da hükûmetin düşmesiyle başlayan süreç, yalnızca yeni başbakan arayışı değil, ülkenin siyasi yönünün de yeniden tartışıldığı bir döneme işaret ediyor.