AB’den Rusya’ya yaptırımlarda yeni dönem

Avrupa Birliği, Rusya’ya yönelik ekonomik yaptırımları 12 ay daha uzatma kararı aldı. Karar, Brüksel’de yapılan haziran zirvesinde AB ülkelerinin devlet ve hükûmet başkanları tarafından alındı.

Bugüne kadar yaptırımlar genellikle 6 aylık sürelerle uzatılıyordu. Bu kez sürenin 12 aya çıkarılmasında Macaristan’daki hükûmet değişimi etkili oldu. Daha önce Viktor Orbán, bir yıllık uzatmaya karşı çıkıyordu. Yeni Başbakan Péter Magyar’ın ise Rusya konusunda selefine göre daha eleştirel bir çizgide olduğu belirtiliyor.

Yaptırımların kapsamı geniş

AB’nin Rusya’ya yönelik ekonomik yaptırımları, Moskova’nın Ukrayna’ya karşı başlattığı savaş nedeniyle uygulanıyor.

Yaptırımlar ticaret, finans, enerji, sanayi, ulaşım ve lüks tüketim ürünleri gibi birçok alanı kapsıyor. Rus ham petrolünün deniz yoluyla ithalatı yasaklanmış durumda. Çok sayıda Rus bankası da uluslararası finans mesajlaşma sistemi Swift’ten çıkarılmıştı.

Yaptırımların uzatılmasına ilişkin yasal metnin önümüzdeki haftalarda AB Bakanlar Konseyi’nde kabul edilmesi bekleniyor. Bu adımın formalite olduğu belirtiliyor.

Yeni yaptırımlar da masada

AB yalnızca mevcut yaptırımları uzatmakla yetinmeyecek. Zirve bildirisinde, Rusya üzerindeki baskının daha da artırılacağı vurgulandı.

Birlik, Rus savaş ekonomisini zayıflatmak ve Moskova’yı ciddi barış görüşmelerine zorlamak istiyor. Bu kapsamda Rusya’nın enerji gelirlerini azaltacak yeni adımlar, Rus gölge filosuna karşı ek önlemler ve bankacılık sistemine yönelik yeni kısıtlamalar gündeme gelecek.

Bulgaristan bazı yaptırımlara karşı

Ukrayna’ya ilişkin zirve açıklamalarına Aralık 2024’ten bu yana ilk kez 27 üye ülkenin tamamı destek verdi. Bu uzlaşmada Macaristan’daki siyasi değişimin etkili olduğu ifade ediliyor.

Ancak Bulgaristan, yeni yaptırım paketinin bazı bölümlerine itiraz ediyor. Bulgaristan Başbakanı Rumen Radew, Rus Ortodoks Patriği Kirill’e yönelik yaptırımlara ve bazı ekonomik önlemlere karşı çıkacağını açıkladı.

Radew, Bulgar ekonomisine zarar verecek ya da risk yaratacak yaptırımlara izin vermeyeceklerini söyledi.

Moskova teması rahatsızlık yarattı

Zirvede bir diğer tartışma başlığı AB Konseyi Başkanı António Costa’nın Moskova ile temas girişimi oldu.

Costa’nın ofisi, Rusya ile kısa süreli temaslar kurulduğunu doğruladı. Açıklamaya göre bu temaslar diplomatik kanalları açık tutmak amacıyla yapıldı. İçerikli bir görüşme ya da müzakere yürütülmediği belirtildi.

Söz konusu temasların, AB Konseyi Başkanı’nın çalışanları tarafından yapılan iki telefon görüşmesinden ibaret olduğu aktarıldı.

Almanya’dan tepki geldi

Alman hükûmet çevrelerinde bu girişim saygısızlık olarak değerlendirildi. Başbakan Friedrich Merz’in zirvede Costa’ya, AB’yi temsil ettiğini ancak arabulucu olmadığını hatırlattığı belirtildi.

Costa ise girişimi savundu. Yakın çevresinden aktarılanlara göre amaç, doğru an geldiğinde AB’nin çıkarlarını savunmaya hazır olmaktı.

Costa’nın ekibi, Avrupa ülkelerinin Rusya konusunda ortak hareket etmeye devam etmesinin en önemli nokta olduğunu belirtti. AB Konseyi Başkanı’nın görevinin de Birliğin birliğini korumak olduğu vurgulandı.

Brüksel Moskova’ya baskıyı sürdürecek

AB’nin son kararı, Ukrayna savaşı konusunda Moskova’ya karşı baskının süreceğini gösteriyor.

Mevcut yaptırımların 12 ay uzatılması, hem Rusya’ya uzun vadeli siyasi mesaj niteliği taşıyor hem de AB içinde Macaristan kaynaklı blokajın şimdilik aşıldığını ortaya koyuyor.

Buna rağmen Bulgaristan’ın itirazları ve Costa’nın Moskova teması, Rusya politikası konusunda Birlik içinde hassas dengelerin hâlâ devam ettiğini gösteriyor.