ABD’den kadın hakları metnine ret oyu

Birleşmiş Milletler’de kadın hakları konusunda dikkat çeken bir oylama yaşandı. ABD, kadınların adalete erişimini güçlendirmeyi ve ayrımcı yasaların kaldırılmasını hedefleyen ortak bildirgeye karşı çıktı. Ancak metin, komisyon üyelerinin büyük çoğunluğunun desteğiyle kabul edildi. Oylamada 37 ülke “evet”, ABD “hayır” oyu verdi, 6 ülke ise çekimser kaldı.

ABD metindeki bazı ifadeleri hedef aldı

Washington yönetimi, metinde yer alan bazı ifadelerin “toplumsal cinsiyet ideolojisini” teşvik ettiğini savundu. Ayrıca cinsel ve üreme sağlığına ilişkin bölümlerin fazla muğlak olduğu, nefret söylemine karşı önlemlerle ilgili bazı kısımların ise sansüre kapı aralayabileceği itirazı yapıldı.

Bu nedenle ABD önce metnin kabulünü engellemeye ya da geciktirmeye çalıştı, ardından değişiklik önerileri sundu. Ancak komisyon çoğunluğu, haftalar süren müzakerelerle ortaya çıkan uzlaşı metnini yeniden açmayı kabul etmedi.

80 yıllık teamül bozuldu

Kadının Statüsü Komisyonu, BM içinde kadın erkek eşitliği için çalışan temel uluslararası organlardan biri olarak uzun yıllardır faaliyet gösteriyor. Bu komisyonda benzer metinler normalde oybirliğiyle, yani resmî oylamaya gerek kalmadan kabul ediliyordu.

Bu kez oylamaya gidilmesi, komisyon tarihinde olağan dışı bir durum olarak öne çıktı. Böylece uzun süredir süren uzlaşı geleneği de bozulmuş oldu.

Almanya’dan ABD’ye eleştiri

Almanya Aile ve Kadın Bakanı Karin Prien, bildirgeye destek verdi ve kadınların dünya genelinde hâlâ erkeklerle eşit haklara sahip olmadığını vurguladı. Prien, 1995 Pekin sürecinde verilen ortak taahhütlerin artık herkes tarafından paylaşılmamasından üzüntü duyduğunu söyledi.

Buna rağmen metnin büyük çoğunlukla kabul edilmesini umut verici bir işaret olarak değerlendirdi. Ayrıca Almanya’da da kadın erkek eşitliğinin günlük yaşamda tam anlamıyla hayata geçmesi için daha fazla çaba gerektiğini belirtti.

Kadın haklarında gerileme kaygısı büyüyor

BM çevrelerinde son dönemde kadın ve kız çocuklarının haklarında gerileme yaşandığı yönündeki uyarılar artıyor. Özellikle Afganistan’da Taliban yönetimi altındaki uygulamalar, bazı ülkelerde cinsel eğitim üzerindeki baskılar ve kürtaja erişimin zorlaştırılması bu kaygının başlıca nedenleri arasında gösteriliyor.

Bu nedenle son oylama, yalnızca tek bir bildirge üzerindeki anlaşmazlık olarak değil, kadın hakları konusunda dünyadaki siyasî yönelimin de yeni bir işareti olarak görülüyor.