Belçika'da uçak gürültüsüne isyan: 350 aile devlete dava açtı

Belçika'nın başkenti Brüksel'de uçak gürültüsünden bunalan vatandaşlar hukuk mücadelesini büyütüyor. Brüksel Havalimanı'na iniş yapan uçakların kullandığı yeni güzergâha karşı 350 aile, Belçika devletine karşı açılmış davaya katılma kararı aldı. Toplam 850 kişiyi temsil eden aileler, uçakların yerleşim bölgeleri üzerinden alçak irtifada geçmesi nedeniyle günlük yaşamlarının çekilmez hâle geldiğini savunuyor. Davacılar, söz konusu uçuş rotasının durdurulmasını ve yaşadıkları zararların karşılanmasını istiyor.

BRUZZ'un haberine göre davaya katılan aileler, özellikle başkentin kuzey ve batısındaki yoğun nüfuslu mahallelerde yaşıyor. Vatandaşlar, 2025 yılında uygulamaya konulan 'RNP 07L' adlı iniş rotasının ciddi gürültü kirliliğine neden olduğunu belirtiyor.

10 farklı bölgeden yüzlerce kişi birleşti

Davaya katılan 350 aile, Brüksel'in Anderlecht, Molenbeek, Berchem-Sainte-Agathe, Jette, Koekelberg, Ganshoren, Brüksel merkez, Schaerbeek, Evere ve Haren bölgelerinde yaşıyor.

Bu mahallelerin ortak özelliği, Brüksel Havalimanı'na iniş yapan uçakların kullandığı güzergâhın altında bulunmaları.

Vatandaşlara göre yeni rota, uçak trafiğini belirli yerleşim bölgelerinde yoğunlaştırıyor. Böylece aynı mahallelerde yaşayan insanlar gün boyunca defalarca yüksek uçak gürültüsüne maruz kalıyor.

Özellikle gece saatlerindeki uçuşların uyku düzenini bozduğu ve insanların kendi evlerinde huzur içinde yaşayamadığı belirtiliyor.

Aileler, hava ulaşımına tamamen karşı olmadıklarını ancak uçakların yarattığı gürültünün belirli mahallelerde yoğunlaşmasını kabul etmediklerini savunuyor.

"Her iki üç dakikada bir evimizin üzerinden uçak geçiyor"

Davaya katılan vatandaşlardan Pierre Lebeau, Brüksel'in Berchem-Sainte-Agathe bölgesinde yaşıyor.

Lebeau, Free Air 4 Brussels adlı sivil toplum kuruluşu aracılığıyla yaptığı açıklamada, uçuş rotasının altında yaşayan insanların karşılaştıkları sorunların dışarıdan yeterince anlaşılmadığını söyledi.

"Bu durumla karşılaşmayan biri, bir uçak otoyolunun altında yaşamanın nasıl bir şey olduğunu bilemez" diyen Lebeau, uçak trafiğinin gündelik hayatı ciddi biçimde etkilediğini anlattı.

Lebeau, "Crucke rotası kullanıldığında her iki üç dakikada bir alçaktan uçan bir uçak çatınızın üzerinden geçiyor. Gündüzleri yaşam kaliteniz kalmıyor, geceleri ise doğru düzgün uyuyamıyorsunuz" dedi.

Sürekli devam eden gürültünün insanlarda stres yarattığını belirten Lebeau, bunun fiziksel ve ruhsal sağlık üzerinde de olumsuz etkileri bulunduğunu savundu.

Bölge sakinlerine göre sorun yalnızca uçakların oluşturduğu ses değil. İnsanların dinlenme, uyuma ve evlerinde huzurlu zaman geçirme imkânları da giderek azalıyor.

Yeni uçuş rotası neden tartışılıyor?

Tartışmaların merkezindeki 'RNP 07L', Brüksel Havalimanı'nın 07L numaralı pistine iniş yapan uçaklar için kullanılan bir yaklaşma güzergâhı.

2025 yılında deneme amacıyla uygulanmaya başlanan sistem, uçakların uydu destekli navigasyonla daha hassas biçimde yönlendirilmesini sağlıyor.

Bu yöntemle uçaklar, havalimanına yaklaşırken daha belirli ve düz bir güzergâh izliyor.

Ancak bu durum, iniş yapan uçakların sürekli aynı yerleşim bölgelerinin üzerinden geçmesine neden olabiliyor.

Özellikle doğudan esen rüzgârların etkili olduğu dönemlerde havalimanı, 07L pistini kullanabiliyor. Bu durumda uçaklar batıdan yaklaşarak Lennik ve Dilbeek çevresinden geçiyor, ardından Brüksel'in kuzeybatısındaki mahallelerin üzerinden alçalıyor.

Yoğun uçuş trafiğinin yaşandığı zamanlarda aynı güzergâhta iki üç dakikada bir uçak görülebiliyor.

Bölge sakinleri, yeni sistemin uçuş güvenliği ve hava trafiği açısından sağladığı kolaylıkların, evlerinin bulunduğu bölgelerde daha fazla gürültüye yol açtığını savunuyor.

İlk davayı 42 aile açmıştı

Brüksel'den katılan 350 aile, yeni ve ayrı bir dava açmak yerine mevcut bir hukuki sürece dâhil oldu.

Bu süreç, temmuz ayında Flaman Brabant bölgesindeki Dilbeek, Lennik ve Roosdaal yerleşimlerinde yaşayan 42 aile tarafından başlatılmıştı.

İlk davacılar, uçakların kullandığı yeni yaklaşma güzergâhının evlerinde ciddi gürültü sorununa neden olduğunu belirterek Belçika devletine karşı mahkemeye başvurdu.

Şimdi Brüksel'den katılan yüzlerce aile de aynı davada yer alacak.

Davacılar, Brüksel İlk Derece Mahkemesinden RNP 07L rotasının kullanımının durdurulmasını talep ediyor.

Ayrıca uçak gürültüsü nedeniyle bugüne kadar yaşadıkları zararlar için tazminat istiyorlar. Talepler, ileride ortaya çıkabilecek zararların da karşılanmasını kapsıyor.

BRUZZ'un aktardığına göre davanın ilk aşamasında mahkeme kararının 2027 yılının başlarında açıklanması bekleniyor.

Bakanın adı uçuş rotasına verildi

Tartışmalı güzergâh, kamuoyunda 'Crucke rotası' olarak biliniyor.

Bu isim, Belçika Federal Ulaştırma Bakanı Jean-Luc Crucke'den geliyor.

Les Engagés partisinden olan Crucke, uçuş güzergâhıyla ilgili artan şikâyetlerin ardından 1 Ekim'de yeni önlemler açıkladı.

Bakan, havalimanı çevresindeki gürültü kirliliğini azaltmak için aşamalı bir plan hazırladıklarını duyurdu.

Ancak açıklanan tedbirler, uçuş rotasının kaldırılmasını talep eden vatandaşları ikna etmedi.

Bölge sakinleri, yapılan değişikliklerin gürültü sorununu çözmek için yeterli olmadığını düşünüyor.

Uçaklar daha yüksekten uçacak

Jean-Luc Crucke'nin açıkladığı plana göre ilk aşamada uçakların yaklaşma güzergâhında daha yüksekten uçması ve inişlerini biraz daha dik bir açıyla gerçekleştirmesi kararlaştırıldı.

Bu iki teknik değişiklik 1 Ekim'den itibaren uygulanmaya başladı.

Bakanlık, böylece özellikle Brüksel'in kuzey ve batısındaki mahallelerde gürültünün azaltılmasını hedefliyor.

Ayrıca uçakların iniş sırasında mümkün olduğunca sabit bir alçalma gerçekleştirmesi isteniyor. Bu yöntemle pilotların motor gücünü sık sık artırmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.

Crucke, daha düzenli bir inişin hem gürültüyü hem de yakıt tüketimini azaltabileceğini belirtti.

Ancak BRUZZ'un aktardığına göre Bakanın hazırlattığı teknik araştırmada, yürürlüğe giren ilk önlemlerin gürültüyü azaltma bakımından en sınırlı etkiye sahip seçenekler arasında bulunduğu ifade edildi.

Daha kapsamlı değişiklikler için ise uçuş güvenliği araştırmalarının tamamlanması gerekiyor.

Rüzgâr kuralları da değiştirilebilir

Bakanlığın üzerinde çalıştığı diğer seçeneklerden biri, hangi hava koşullarında 07L pistinin kullanılacağını belirleyen rüzgâr kurallarının değiştirilmesi.

Crucke, doğudan esen rüzgârlar için uygulanan sınırın 7 knot seviyesinden 8 knot seviyesine yükseltilmesini önerdi.

Bu değişikliğin, hava trafik kontrolörlerinin 07L pistini daha az kullanmasını sağlayabileceği değerlendiriliyor.

Ancak yeni uygulama için önce uçuş güvenliği açısından incelemeler yapılacak.

Bakanlık, bu çalışmalar için yaklaşık altı aylık bir süre öngörüyor.

Dolayısıyla daha kapsamlı tedbirlerin hayata geçirilip geçirilmeyeceği henüz kesinleşmiş değil.

Bakan Crucke, bütün tarafların beklentilerini aynı anda karşılayabilecek mucizevi bir çözüm bulunmadığını kabul ediyor. Buna rağmen önlemlerin zaman içinde gürültüyü azaltacağını savunuyor.

Sivil toplum kuruluşundan tarihi katılım açıklaması

Davaya katılan aileleri destekleyen Free Air 4 Brussels adlı sivil toplum kuruluşu, gelişmeyi önemli bir toplumsal dayanışma örneği olarak değerlendirdi.

Kuruluş, Brüksel Bölgesi'nde uçak gürültüsüne karşı bugüne kadar bu kadar çok vatandaşın aynı hukuki girişimde bir araya gelmediğini açıkladı.

Ancak Free Air 4 Brussels, davaya doğrudan taraf olmuyor. Kuruluş, hukuki sürece katılan vatandaşlara destek veriyor.

Örgüte göre sorun yalnızca belirli mahallelerde yaşayan insanların rahatsız olmasıyla sınırlı değil. Uçuş rotalarının belirlenmesinde nüfus yoğunluğunun, halk sağlığının ve yaşam kalitesinin daha fazla dikkate alınması gerekiyor.

Gözler 2027'deki mahkeme kararında

Brüksel'de uçak gürültüsü nedeniyle yaşanan anlaşmazlık uzun yıllardır devam ediyor. Ancak RNP 07L rotasının uygulanmaya başlamasıyla şikâyetler daha da arttı.

Son olarak yüzlerce ailenin aynı davaya katılması, uyuşmazlığı daha geniş bir hukuki mücadeleye dönüştürdü.

Davacılar, uçakların mevcut güzergâhı kullanmasının durdurulmasını ve uğradıklarını savundukları zararların karşılanmasını istiyor.

Federal hükûmet ise havalimanının faaliyetlerini sürdürürken çevrede yaşayan insanların maruz kaldığı gürültüyü azaltmaya çalıştığını belirtiyor.

Mahkemenin 2027 başlarında vereceği ilk karar, tartışmalı güzergâhın geleceği açısından önem taşıyacak.

Bununla birlikte rotanın derhâl kaldırılacağına veya ailelere tazminat ödeneceğine ilişkin kesinleşmiş bir yargı kararı henüz bulunmuyor.

Brüksel'de yüzlerce aile, uçakların oluşturduğu gürültünün yaşamlarını olumsuz etkilediğini savunurken, sorunun çözümü için artık mahkemenin vereceği kararı bekliyor.