Adalet Bakanlığının parası bitti, ödemeler durduruldu

Belçika'da adalet sisteminin yaşadığı mali kriz giderek derinleşiyor. Adalet Bakanlığı, yıl sonuna kadar dışarıdan hizmet aldığı kişi ve şirketlere ödeme yapamayacağını açıkladı. Gerekçe ise bu hizmetler için ayrılan bütçenin tamamen tükenmesi.

Bakanlık, geçen hafta serbest çalışanlara ve hizmet sağlayıcılara bir bildirim gönderdi. Bildirimde, yıllık bütçenin tükendiği ve faturaların ikinci bir duyuruya kadar ödenmeyeceği belirtildi.

Tercümanlar, psikologlar ve cenaze hizmetleri etkilendi

Ödeme kararından adalet sistemine dışarıdan hizmet veren birçok meslek grubu etkilendi. Bunlar arasında mahkemelerde görev yapan tercümanlar, psikologlar, adli tıp uzmanları, çekici hizmeti sağlayanlar ve cenaze hizmetlerinde çalışanlar bulunuyor.

Bu kişiler, soruşturmaların ve dava süreçlerinin ilerleyebilmesi için kamu kurumlarına hizmet veriyor. Ancak yaptıkları işlerin karşılığında ne zaman ödeme alabilecekleri belirsiz.

Üstelik Belçika Adalet Bakanlığının bütçesinin tükenmesi ilk kez yaşanmıyor.

2024'te de para bitmişti

Bakanlık, 2024 yılında da aynı sorunla iki kez karşı karşıya kalmıştı. İlk bütçenin tükenmesinin ardından acil kaynak aktarılmış, ancak bu ek bütçe de kısa sürede bitmişti.

O dönemde ödeme alamayan tercümanlar protesto gösterileri düzenlemişti. Bazı tercümanların geçimlerini sürdürebilmek için ailelerinden ve arkadaşlarından borç almak zorunda kaldığı bildirilmişti.

Adalet Bakanlığı, yeni ödeme krizini çözmek amacıyla ek bütçe sağlanması için özel bir prosedür başlattığını açıkladı. Ancak ek kaynağın kullanılabilmesi için Kral'ın imzalayacağı bir kararname gerekiyor.

584 bin dava dosyası bekliyor

Mali sorunlar yalnızca dışarıdan hizmet veren çalışanları etkilemiyor. Belçika'nın adalet sistemi yıllardır ciddi personel ve altyapı eksiklikleriyle mücadele ediyor.

Mahkemeler ve Savcılıklar tarafından daha önce yapılan ortak açıklamada, yetersiz finansmanın yargı süreçlerini geciktirdiği ve hukuk devletine zarar verdiği uyarısında bulunulmuştu.

Mahkemeler ve Yargı Kurulları Kolejinin raporuna göre 2025 yılı sonunda ülkede sonuçlandırılmayı bekleyen 584 binden fazla dava dosyası bulunuyordu.

Raporda, dava birikiminde önceki yıla göre azalma yaşansa da adalet sistemindeki yapısal sorunların devam ettiği vurgulandı.

Mahkemelerde yüzlerce personel eksik

Belçika'daki mahkemelerde 2025 yılı sonunda tam zamanlı çalışan karşılığıyla 80 hâkim ve savcı ile 578 adliye personeli açığı bulunuyordu.

Personel eksikliğinden en fazla etkilenen kurumlar ise iş mahkemeleri oldu. Haksız işten çıkarma, iş sözleşmesi anlaşmazlıkları ve iş yerinde ayrımcılık gibi davalara bakan bu mahkemelerde bir dosyanın sonuçlanması ortalama 645 gün sürüyor.

Bu da çalışanların haklarını aradıkları davalarda ortalama 21 aydan fazla beklemek zorunda kaldığı anlamına geliyor.

Bazı davalara 2028'e gün veriliyor

Adalet sistemindeki yoğunluk Brüksel'de de ciddi boyutlara ulaştı. Bazı temyiz davalarının duruşma tarihlerinin Eylül 2028'e kadar uzadığı ortaya çıktı.

Bunun üzerine Brüksel Temyiz Mahkemesi Başkanı Laurence Massart, Adalet Bakanı Annelies Verlinden'e bir mektup göndererek 57 ek personel talep etti.

Belçika'da yargı mensupları, kronik bütçe yetersizliğinin yalnızca mahkemelerin işleyişini değil, vatandaşların adalete erişimini de tehdit ettiği uyarısında bulunuyor.

Adalet Bakanlığının yeni bütçe girişiminin ödemeleri ne zaman yeniden başlatacağı ise henüz bilinmiyor.